IV SA/Wa 1219/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i Miasta P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) oraz na rzecz skarżącego Miasta P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) maja 2008 r. Minister Infrastruktury , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006 r., stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r., o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968 r. o przejściu na własność Państwa nieruchomości położonej w P., przy ul. (...), stanowiącej własność "B." w P., w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) i nr (...), natomiast w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) i nr (...), stwierdzającej wydanie wskazanego orzeczenia z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Minister Infrastruktury powołał się na wydane w sprawie rozstrzygnięcia i podał, iż orzeczeniem z dnia (...) lutego 1968 r. Minister Gospodarki Komunalnej stwierdził przejście z mocy prawa na własność Państwa nieruchomości położonej w P., przy ul. (...), objętej KW nr (...), stanowiącej własność "B." w P. Następnie, wnioskiem z dnia 11 czerwca 2002 r. E. W. - kurator "B." S.A. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968 r. Decyzją z dnia (...) grudnia 2002 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia z dnia (...) lutego 1968 r. - jako wydanego z naruszeniem prawa - o przejściu na własność Państwa nieruchomości położonej w P., przy ul. (...), stanowiącej własność "B." w P. , w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) i nr (...), natomiast w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) i nr (...) stwierdził wydanie tego orzeczenia z naruszeniem prawa.. Pismem z dnia 17 czerwca 2003 r. (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. Decyzją z dnia (...) lipca 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia (...) października 2003 r. Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania z wniosku (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. uznając, że żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 4502/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia (...) października 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) lipca 2003 r. Organ wskazał, że z uzasadnienia Sądu wynika, iż Minister rozważył jedynie zdolność skarżącego jako strony do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, naruszając zasadę wynikającą z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., a ponadto wskazał, że wobec podniesionych we wniosku zarzutów, które mogłyby mieć istotny wpływ na byt decyzji, Minister powinien wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu. W dalszej kolejności, decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Minister Budownictwa stwierdził wydanie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. z naruszeniem prawa, gdyż postępowanie prowadzone było na wniosek kuratora, który nie był umocowany do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968 r. Z kolei, pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006 r., w którym zarzucono, iż nie została rozpatrzona istota sprawy tj. nie dokonano oceny legalności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. pod kątem zgodności z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na okoliczność, iż kurator "B." S.A. E. W., nie była umocowana do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. (winno być z dnia (...) lutego 1968 r.), zatem postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nieuprawnionej. Organ stwierdził, iż decyzja z dnia (...) grudnia 2002 r. była obarczona wadą nieważności, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., gdyż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności konieczne do ustalenia stanu faktycznego, a ponadto został naruszony art. 77 § 1 k.p.a. Minister stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie oceniał legalności orzeczenia z 1968 r., a jedynie ustalał, czy dokonana decyzją z dnia (...) grudnia 2002 r. ocena legalności została przeprowadzona poprawnie na podstawie pełnego materiału dowodowego i na podstawie właściwych przepisów - art. 156 § 1 kpa. Minister wskazał również, iż rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w odniesieniu do decyzji z dnia (...) lutego 1968 r. stwierdzono z uwagi na fakt, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie ustanowiono przymusowego zarządu państwowego, w trybie przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. Nr 21, poz. 67). Tego rodzaju zarząd musiał być ustanowiony, aby można było zastosować przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11, poz. 37). Minister wskazał również, iż bezzasadny jest zarzut, że (...) Komendant Wojewódzki Policji nie ma przymiotu strony w postępowaniu, gdyż o tej kwestii przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2004 r. , sygn. akt IV SA 4502/03. Minister stwierdził ponadto, że wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r., biorąc pod uwagę stwierdzenie naruszenia prawa. Organ wskazał także - odnosząc się do wniosku Prezydenta Miasta P. z dnia 5 lutego 2004 r. - iż zarówno tryb, przedmiot, jak i strony postępowania są tożsame, zatem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. oraz w decyzji z dnia (...) maja 2008 r. obejmuje wniosek z dnia (...) lutego 2004 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) maja 2008 r. wnieśli (...) Komendant Wojewódzki Policji oraz Miasto P. Skarżący – (...) Komendant Wojewódzki Policji reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł o jej uchylenie, jak również decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 oraz art. 7 , art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie czy kontrolowana decyzja Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. nie naruszyła w sposób rażący przepisu art. 17 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym i przyjęcie, że pojęcie "innego mienia" dotyczy tylko takiego mienia, które zostało objęte przymusowym zarządem państwowym, ustanowionym w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.). W ocenie skarżącego, naruszenie powyższych przepisów nastąpiło poprzez przyjęcie, że przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. wyczerpuje zawarta w decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. ocena dotycząca rażącego naruszenia przepisu art. 17 pkt. 2 lit. b wyżej wymienionej ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, w sytuacji gdy sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w toku postępowania nieważnościowego, a nabywcy nie chroniła rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. W skardze zarzucono także naruszenie art. 15 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez pozbawienie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. możliwości dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002 r. , złożonego przez organ w dniu 5 lutego 2004 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organ nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w toku postępowania, ponadto błędnie zinterpretował przesłankę "rażącego naruszenia prawa". Skarżący - Miasto P. - wniósł również o uchylenie decyzji z dnia (...) maja 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006 r., jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. , a także art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., podnosząc takie same argumenty, jak skarżący (...) Komendant Wojewódzki Policji. Dodatkowo jedynie skarżący zarzucił, iż organ orzekający nie zbadał czy "B." S.A. nadal istnieje, zatem czy istnieje podmiot, któremu ewentualnie przysługiwałoby prawo własności do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania "B." S.A. w likwidacji w piśmie procesowym z dnia 27 października 2008r. wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skargi są zasadne, chociaż z innych przyczyn niż w nich podniesiono. Nieważność zaskarżonej decyzji wynika z faktu, iż została skierowana do osoby nie mającej przymiotu strony w sprawie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) grudnia 2002r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działki Nr (...) i Nr (...). Natomiast w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działki Nr (...) i Nr (...) stwierdził, iż orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. w części dotyczącej działki Nr (...) wystąpił (...) Komendant Wojewódzki Policji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) lipca 2003r., która została utrzymana w mocy decyzją tegoż samego Ministra z dnia (...) października 2003r., odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2004r. wydanym w sprawie sygn. akt IV SA 4502/03 ze skargi (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2003r. wprawdzie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) lipca 2003r., jednakże nastąpiło to z innych przyczyn niż podniesiono w skardze. Wbrew twierdzeniom skargi, Sąd podzielił "pogląd wyrażony w uzasadnieniach obydwu decyzji, iż w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...).02.1968r. w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) Komendant Wojewódzkiej Policji w P. nie miał przymiotu strony. Nie można bowiem uznać, iż istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby konkretne prawa i obowiązki skarżącego, pozostające w związku z rozstrzygnięciem. Komenda bowiem władała działką nr (...) bez żadnego tytułu prawnego, a złożony wniosek o ustanowienie trwałego zarządu w trybie ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami nie został merytorycznie rozpoznany, bowiem organ umorzył postępowanie. Tym samym nie jest możliwe przyjęcie, iż Komendantowi przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z (...).02.1968r." Z powyższego wynika, iż zarówno Minister Infrastruktury w swoich decyzjach z dnia (...) lipca 2003r., jak i z dnia (...) października 2003r. oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 września 2004r. stanęli na stanowisku, iż (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1968r., które to postępowanie zakończyło się decyzją Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. Skoro nie miał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia (...) grudnia 2002r., to również (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. w tych samych dotyczących jego okolicznościach faktycznych i prawnych nie ma przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004r. wprost wynika, jakie przesłanki były podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji. Sąd stanął na stanowisku, iż Minister, "wbrew normie art. 157 § 2 kpa, rozważył jedynie zdolność skarżącego jako strony do wystąpienia z takim wnioskiem, naruszając tym przede wszystkim zasadę wymienioną w art. 7 kpa i 77 § 1 kpa. Obowiązkiem zaś organu jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec podniesionych zatem zarzutów, które mogłyby mieć istotny wpływ na byt decyzji, Minister winien wszcząć postępowanie nieważnościowe z urzędu i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie nieważności. Te uchybienia przepisom postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dn. (...).07.2003r.". Zatem intencją Sądu wyrażoną w wyroku z dnia 15 września 2004r. było związanie organu obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r., wobec powzięcia z wniosku (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) czerwca 2003r. informacji, które mogły świadczyć, iż decyzja Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. obarczona jest wadą nieważności. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Procesowo, postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia (...) maja 2008r. jest następstwem wyroku z dnia 15 września 2004r., stąd ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą organ i Sąd w przedmiotowej sprawie. Ponieważ niedopuszczalne było prowadzenie postępowania nieważnościowego co do decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. z wniosku (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., organ będąc związany oceną prawną i wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 15 września 2004r. wszczął z urzędu przedmiotowe postępowanie nieważnościowe. W początkowej fazie nieważnościowego postępowania administracyjnego zasadnie organ nie traktował (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. jako strony tego postępowania i korespondencję w sprawie wysyłał temu podmiotowi jedynie do wiadomości. Świadczy o tym zawiadomienie z dnia 8 czerwca 2005r. o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. oraz pismo Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 11 kwietnia 2006r. informujące, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy i zgodnie z art. 10 § 1 kpa strony mogą przed wydaniem decyzji zapoznać się z aktami sprawy oraz składać ewentualne dodatkowe dokumenty lub wyjaśnienia na piśmie w zakreślonym terminie. W tej sytuacji niezrozumiałym jest doręczenie pierwszoinstancyjnej decyzji Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006r. (...) Komendantowi Wojewódzkiemu Policji nie do wiadomości a tak jak stronie. Okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę posiadania przez (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji przymiotu strony w tym postępowaniu, skoro nie ma dowodu, iż podmiot ten uzyskał tytuł prawny do działki nr (...). Interes Skarbu Państwa jako byłego właściciela działki nr (...) nadal reprezentował w tym postępowaniu uprawniony podmiot, tj. Prezydent Miasta (...) wykonujący zadania starosty. (...) Komendant Wojewódzki Policji nie wykazał indywidualnego interesu prawnego połączonego z normą prawa materialnego świadczącego o posiadaniu przymiotu strony w tym postępowaniu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa od decyzji Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006r. złożył jedynie (...) Komendant Wojewódzki Policji w P. W piśmie z dnia 9 lutego 2007r. strona postępowania "B. S.A. w likwidacji wniosła o nieuwzględnienie tego wniosku jako niedopuszczalnego z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie (...) Komendant Wojewódzki Policji nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie istnieje żaden przepis prawa materialnego, z którego wynikałoby jego konkretne prawo lub obowiązek, pozostające w związku z przedmiotem tego postępowania. Odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ uznał za bezzasadny zarzut likwidatora "(...)", iż (...) Komendant Wojewódzki Policji nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, skoro przesądził o tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2004r. Stanowisko organu w tym zakresie jest błędne i nie odpowiada treści wyroku z dnia 15 września 2004r., w którym jak już wyżej wskazano Sąd zaprezentował odmienny pogląd. Gdyby pogląd organu był zasadny, Sąd uchylając decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2003r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) lipca 2003r. nie zobowiązywałby organu do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) grudnia 2002r. z urzędu, a wskazałby na uprawnienie (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji do wystąpienia z takim wnioskiem. Niedopuszczalne było rozpatrzenie wniosku (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy, skoro wniosek nie pochodził od strony postępowania. Tym samym naruszony został art. 127 § 1 kpa. Ponieważ wnoszący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest stroną w sprawie organ na podstawie art. 138 § 3 kpa winien był umorzyć postępowanie odwoławcze. W toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Budownictwa z dnia (...) lipca 2006 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił jedynie (...) Komendant Wojewódzki Policji. Żaden podmiot posiadający przymiot strony w tym postępowaniu z takim wnioskiem nie wystąpił. W tej sytuacji skarga złożona przez Miasto P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) maja 2008r. nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.