II FSK 290/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 334/08 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 334/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 lipca 2008 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia 5 lutego 2008 r. dotycząca ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. została doręczona w sposób określony w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwanej dalej: Ordynacja podatkowa). W ocenie Sądu, analiza akt sprawy potwierdza, że w związku z niemożnością doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w sposób właściwy, przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 12 lutego 2008 r. W okresie 14 –dniowego terminu jej przechowywania korespondencja nie została podjęta przez adresata (H. K.). Termin przechowywania upłynął w dniu 26 lutego 2008 r. i w tym dniu należało uznać, że nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej. W konsekwencji jak stwierdził Sąd pierwszej instancji termin 14 – dniowy do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 11 marca 2008 r. Wobec tego nie mogło wywołać skutków procesowych odwołanie złożone przez skarżącego w dniu 27 marca 2008 r. W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię; to jest: art. 150 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego wywodził, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, bowiem błędnie zaadresowano sporną przesyłkę na adres W. Wyjaśniono, że skarżący zamieszkuje pod adresem: M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art.174 i art.176 p.p.s.a. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu, zaś naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek ten nie musi być realny wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała jako podstawę naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 150 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony, do naruszenia tego przepisu doszło poprzez przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została skarżącemu skutecznie doręczona. Analiza treści postawionego zarzutu wskazuje, że pełnomocnik strony błędnie zakwalifikował powyższy przepis do podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej nie jest przepisem prawa materialnego, a przepisem postępowania. Wskazuje na to już samo umiejscowienie tego przepisu w Dziale IV cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Ewentualne błędy zatem, o których wywodzi wnoszący skargę kasacyjną, utożsamiane nieprawidłowo z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię odpowiadają, podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania to dwie różne i nietożsame podstawy kasacyjne odrębnie unormowane w art. 174 p.p.s.a., i nie mogą być one bezzasadnie wykorzystywane w sposób zamienny, jak to uczynił wnoszący skargę kasacyjną. Niewątpliwie zwrócić trzeba także uwagę, że przepis art. 150 Ordynacji podatkowej składa się z paragrafów i punktów, jednak w skardze kasacyjnej nie wskazano precyzyjnie, która z jednostek redakcyjnych wymienionego przepisu została, zdaniem skarżącego, naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Brak jest również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co do prawidłowości uzasadnienia Sądu pierwszej instancji w zakresie powołania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej sporne, w ocenie strony, jest przede wszystkim doręczenie decyzji Wójta Gminy S. z dnia 5 lutego 2008 r. na niewłaściwy adres zamieszkania skarżącego. Jak wywodzi autor skargi kasacyjnej organ podatkowy pierwszej instancji zaadresował sporną przesyłkę na adres W. podczas gdy skarżący zamieszkuje pod adresem: M. Wobec tego nierozważnie przez Sąd pierwszej instancji miejsca zamieszkania lub przyjęcie w uzasadnieniu nieprawidłowego miejsca zamieszkania skarżącego powinno zostać zakwestionowane przez stronę zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wnoszący skargę kasacyjną nie skorzystał jednak z prawnej możliwości podważenia poprawności, kompletności i adekwatności do sprawy uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. W konsekwencji wskazane powyżej braki konstrukcyjne analizowanej skargi kasacyjnej nie pozwoliły Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na dokonanie merytorycznej oceny zasadności podniesionego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla przy tym, że jest związany granicami skargi kasacyjnej stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że zawarte w skardze kasacyjnej podstawy determinują zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie może on zatem poza przypadkami mogącymi uzasadniać nieważność postępowania sądowego samodzielnie podjąć z własnej inicjatywy żadnych badań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia i musi co do zasady skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na ocenie zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną.