V SA/Wa 1560/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-30
Skład orzekający: Andrzej Kania, Piotr Piszczek, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie przyznania dofinansowania z powodu wyczerpania środków finansowych jest zasadne, nawet jeśli wniosek mógł być niekompletny?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 KPA jako bezprzedmiotowego jest prawidłowe, gdy środki finansowe przeznaczone na dofinansowanie zostały wyczerpane. W takiej sytuacji prowadzenie dalszego postępowania w sprawie przyznania pomocy staje się bezcelowe. Nawet gdyby wniosek był kompletny, postępowanie zakończyłoby się umorzeniem z powodu braku środków.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego. Wniosek został uznany za niekompletny, a następnie postępowanie zostało umorzone przez organy administracji z powodu wyczerpania puli środków finansowych w danym regionie. Skarżący kwestionował sposób procedowania organów, zarzucając naruszenie przepisów KPA, brak transparentności oraz nieprawidłowe umorzenie postępowania zamiast merytorycznego rozpatrzenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania dofinansowania realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich 2004-2006" oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] umarzającą na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie przyznania pomocy w związku ze złożonym przez T. G. wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania 1.1 "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 -2006".
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający w I instancji wyjaśnił, że w odpowiedzi na ogłoszenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa ARiMR dotyczące naboru wniosków w dniu 16 kwietnia 2007 r. w ramach działania 1.1 "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 -2006" T. G. złożył swój wniosek do Oddziału Regionalnego w dniu 16 kwietnia 2007 r. Stwierdził, że po dokonaniu oceny wszystkich złożonych wraz z wnioskiem dokumentów wystąpiono w dniu [...] lipca 2007 r. do Wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku. Organ podał, że Wnioskodawca w dniu [...] sierpnia 2007 r. złożył uzupełnienie do wniosku o dofinansowanie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego wyjaśnił nadto, że w trakcie weryfikacji wniosków stwierdzono, że suma wnioskowanych kwot we wnioskach, które stały się kompletne przed dniem złożeni przez Stronę uzupełnień do wniosku przekracza dostępną pulę środków w ramach ,,koperty regionalnej’’. Dostępna pula środków dla [...] Oddziału Regionalnego została zatwierdzona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i wynosiła [...] PLN. W ramach dostępnego limitu wydano decyzje o przyznaniu pomocy, a następnie z Wnioskodawcami, którzy otrzymali te decyzje, zostały podpisane umowy. O kolejności przyznawania środków decydował dzień, w którym wniosek stał się kompletny i poprawny pod względem formalnym. Dla wniosków z tą samą datą kompletności pierwszeństwo określał wcześniejszy numer uzyskany w losowaniu. Zaprzestano w związku z tym dalszej weryfikacji wniosku Strony o dofinansowanie realizacji projektu z powodu wyczerpania puli środków finansowych w [...] Oddziale Regionalnym.
Jednocześnie organ powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006’’ (Dz. U. Nr 207, poz.2117) które przewidują , że projekty przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków. W konsekwencji w ocenie organu postępowanie z wniosku Strony stało się bezprzedmiotowe.
Orzekając jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że T. G. złożył dnia 16 kwietnia 2007 r. w [...] Oddziale Regionalnym wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pn. [...] w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 -2006".
Wyjaśnił, że zgodnie z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa ARiMR z 2 kwietnia 2007 r. w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu (...) wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych OR ARiMR. W przypadku gdy wniosek będzie wymagał dokonania poprawek lub uzupełnień ARiMR poinformuje o tym wnioskodawcę, a kolejność zostanie zmieniona zgodnie z datą dostarczenia ostatniej poprawki lub uzupełnienia, uwzględniając pierwszeństwo wniosków, które od początku były poprawne i kompletne.
Wyjaśnił, że w dniu 16 kwietnia 2007 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zostało złożonych ogółem [...] wniosków o dofinansowanie. Następnie w dniu [...] maja 2007 r. wnioski spełniające kryteria wynikające z ogłoszenia poddano losowaniu, które ustaliło kolejność weryfikacji. Wniosek T. G. został wylosowany w poz. [...]. Wnioski, które uzyskały status kompletności i poprawności formalnej oraz zgodność z Programem przed wymagającym uzupełnienia wnioskiem Strony wyczerpały limit środków dla województwa [...].
Na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów k.p.a. Decyzja zawiera wadliwe rozstrzygnięcie cząstkowe, polegające na zwróceniu się przez organ w toku postępowania z prośbą o uzupełnienie wniosku podczas gdy przepisy k.p.a. nie przewidują zwracania się przez organ do obywatela w tej formie. Zdaniem Skarżącego organ może w trybie postanowienia nałożyć na obywatela obowiązek uzupełnienia wniosku, jeżeli dokonał rozstrzygnięcia cząstkowego o niekompletności wniosku. Użyte w uzasadnieniu decyzji sformułowanie nie wskazuje, kto dokonał ustaleń w powyższym zakresie, czy miał do tego uprawnienia oraz na jakiej podstawie prawnej działał. Powołując się na wyjaśnienia ustne Skarżący stwierdził, że omawiane rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o treść instrukcji wypełniania wniosku i jeżeli tak było to organ złamał Konstytucję. Skarżący zarzucił, że organ wdrożył tajną procedurę uzyskiwania przez wnioski ,,statusu kompletności i poprawności’’, organ usiłuje ukryć, że nadawanie takiego statusu wnioskom odbywało się w sposób tajny. Skarżący zauważył, że umorzenie postępowania jest próbą uchylania się organu od merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Zarzucił także, że organ złamał art. 9 k.p.a. ponieważ odmówił mu pomocy w sprawdzeniu czy jego wniosek jest kompletny oraz czy prawidłowo zinterpretował niejasne zapisy instrukcji. Następnie Skarżący wyjaśnił, że nie złożył wraz z wnioskiem oryginałów zaświadczeń. Złożył kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika merytorycznego Biura Powiatowego w O., co wypełniało wymóg doręczenia organowi oryginałów. Oświadczył, że dołączył również oryginały do wcześniejszego wniosku o płatności SPO i były one w posiadaniu organu. Organ nie ma podstaw do żądania dostarczenia kilku egzemplarzy tego samego zaświadczenia. W ocenie Skarżącego organ podjął rozstrzygnięcie na podstawie ogłoszenia nie będącego przepisem prawa. Stwierdził, że dopłaty przyznane zostały osobom, które wylosowały dalsze miejsca na liście, a Skarżącego pozbawiono szansy na dopłaty w tej turze. Podkreślił, że jego pismo z [...] listopada 2007 r., wysłane do [...]OR przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zostało rozpatrzone – co stanowi wystarczający powód do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącego istnieje teoretyczna możliwość, że jego wniosek w świetle prawa był kompletny i wymagał jedynie doprecyzowania i uściślenia. Gdyby tak było to umorzenie postępowania byłoby bezpodstawne. Końcowo Skarżący zauważył, że aby rozstrzygnąć czy umorzenie postępowania było uzasadnione należy przeprowadzić postępowanie wstępne w sprawie oceny kompletności wniosku i zakończyć to postępowanie ustawowym, zaskarżalnym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ umorzył postępowanie o przyznanie pomocy finansowej uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe w momencie, w którym skończyły się środki finansowe stanowiące pomoc rozdysponowywaną w ramach naboru wniosków z 16 kwietnia 2007 r. Skoro bowiem celem postępowania było ustalenie spełniania przez skarżącego przesłanek do otrzymania pomocy finansowej, to brak środków finansowych stanowiących tę pomoc, czyli brak przedmiotu postępowania powodował skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i konieczność umorzenia postępowania.
Wyjaśnił, że wniosek skarżącego znajdował się w wyniku kolejności ustalonej w drodze losowania na pozycji [...] na [...] wniosków złożonych w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR. Do weryfikacji formalnej przystępowano w kolejności ustalonej w drodze losowania. Dnia [...] lipca 2007 r. ustalono wstępnie, że została wyczerpana pula środków pomocowych. Nastąpiło to w momencie, w którym stwierdzono stan poprawności i kompletności [...] - go wniosku, a suma pomocy finansowej, na którą opiewały owe [...] wnioski wyczerpała limit kwotowy przyznany województwu [...]. Z wnioskodawcami, których wnioski stały się kompletne przed [...] lipca 2007 r. zawierano umowy o dofinansowanie, jednocześnie weryfikowano pozostałe wnioski (w tym wniosek Skarżącego), gdyż dopiero w momencie zawarcia wszystkich umów organ mógł stwierdzić, że środki przeznaczone na dofinansowanie projektów zostały ostatecznie wyczerpane. Do momentu zawarcia wszystkich umów istniała teoretyczna możliwość, że beneficjenci, którym przyznano pomoc, nie podpiszą umowy o dofinansowanie projektu, rezygnując tym samym z przyznanej pomocy, a środki zarezerwowane dla takiego beneficjenta wrócą do puli dostępnej dla pozostałych wnioskodawców. Do weryfikacji wniosku skarżącego przystąpiono [...] lipca 2007 r. zgodnie z kolejnością weryfikacji ustaloną w drodze losowania. Organ stwierdziwszy niekompletność wniosku wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku oraz pouczył o skutkach nieuzupełnienia wniosku w terminie co jest zgodne zarówno z art. 64 § 2 k.p.a., jak i Uzupełnieniem Programu (część 3.1.1. rozdz. Opis systemu wdrażania). Z momentem zawarcia [...] umów o przyznanie pomocy ostatecznie wyczerpane zostały środki finansowe przeznaczone na dofinansowanie projektów. Ostatnią umowę w ramach programu zawarto w [...] Oddziale ARiMR w dniu [...] listopada 2007 r. W konsekwencji [...] listopada 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego. Podkreślił, że Skarżący błędnie zarzuca organowi, że uchylił się od zbadania poprawności dokonanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia o niekompletności wniosku. Prezes AR i MR w zaskarżonej decyzji potwierdza niekompletność wniosku Skarżącego. Organ odwoławczy nie zgadza się ze Skarżącym, że w kwestii niekompletności wniosku powinno być wydane postanowienie z podaniem środków zaskarżenia. Wskazał, że postępowanie zostało umorzone z powodu wyczerpania środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów a nie z powodu niekompletności wniosku. Podkreślił, także że organowi nie można zarzucić, że podając w ogłoszeniu sposób ustalania kolejności weryfikacji wniosków o dofinansowanie projektów przy pomocy losowania działał wbrew przepisom prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ prawodawca w ogóle nie uregulował trybu dokonywania naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach Programu i sposobu w jaki ma nastąpić ustalenie kolejności weryfikacji formalnej wniosków. Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 9 k.p.a., co potwierdza treść samej skargi, z której wynika, że Skarżącemu udzielano wyjaśnień dotyczących jego gospodarstwa i złożonego przez niego wniosku. Udzielanie wyjaśnień Skarżącemu potwierdza również notatka służbowa ze spotkania pracowników organu weryfikujących wniosek a na którym dokumencie widnieje odręczna notatka Skarżącego, w której wyraża zadowolenie z udzielonych wyjaśnień. Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 7 Konstytucji polegający na tym, że wymóg złożenia kolejnych egzemplarzy oryginałów załączników (zaświadczeń) nie wynika z przepisów prawa lecz z zapisów instrukcji, nie będącej przepisem prawa. Instrukcja wypełniania wniosku nie zawiera wymogu składania kilku egzemplarzy oryginałów tego samego dokumentu. Poza tym jest to jedynie dokument pomocniczy, który ma za zadanie ułatwić wnioskodawcy przygotowanie dokument aplikacyjnego, a tym samym przy jego pomocy organ realizuje obowiązki wynikające z zasad ogólnych k.p.a. w szczególności sformułowanych w art. 8 i 9 k.p.a. Nieprawidłowe jest twierdzenie, że Skarżący nie powinien być wzywany do uzupełnienia wniosku o zaświadczenia, które dostarczył do organu już wcześniej wraz z wnioskami składanymi w ramach naborów prowadzonych w latach poprzednich. Organ natomiast z oczywistych względów może ustalić czy ubiegający się o dofinansowanie projektu nie ma zaległości podatkowych ani zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego wyłącznie w oparciu o aktualne zaświadczenia wystawione przez właściwe organy. Do tego celu Skarżący nie może wykorzystywać zaświadczeń dostarczanych w latach wcześniejszych. Odnosząc się do zarzutu pominięcia pisma z [...] listopada 2007 r. organ zauważył, że kwestionuje ono rozstrzygnięcie, które jeszcze nie zapadło i dlatego nie mogło zostać uwzględnione przez organ przed wydaniem w dniu [...] listopada 2007 r. decyzji o umorzeniu postępowania.
Pismem procesowy z 4 lipca 2008 r. Skarżący stwierdził, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło: 1. ustalenia czy wnioskodawcy przysługuje płatność; 2. ewentualnego rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności, w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia w punkcie 1. Wyczerpanie środków może spowodować wydanie rozstrzygnięcia negatywnego w punkcie 2., ale nie czyni bezprzedmiotowego postępowania w zakresie punktu 1. Podtrzymał zarzuty dotyczące istnienia wymogu wydania formalnego rozstrzygnięcia o niekompletności wniosku wraz z możliwością odwołania od takiego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że wyczerpanie środków nie było podstawą do umorzenia postępowania, a co najwyżej do wydania merytorycznej decyzji negatywnej. Podkreślił, że do wniosku o przyznanie dofinansowania załączył kserokopie potwierdzonych przez pracownika Agencji za zgodność z oryginałem aktualnych zaświadczeń a mimo to organ stwierdził brak oryginalnych załączników. Natomiast oryginały tych zaświadczeń złożone zostały organowi do wniosku [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, uzasadniającym jej uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności).
Skarżący złożył dnia 16 kwietnia 2007 r. w [...] Oddziale Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Wniosek był niekompletny, co stwierdzono w postępowaniu weryfikacyjnym.
W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz.1206 ze zm.), zwanej dalej ustawą o NPR oraz wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.). Na to, że ustawa o NPR obowiązywała nadal w 2007 r. wskazuje treść art. 44 ustawy budżetowej na 2007 r. (Dz. U. Nr 15, poz.90) stanowiący, iż "Limity kwot zobowiązań oraz wydatków w roku 2007 i kolejnych latach obowiązywania Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 są ujęte w wykazie stanowiącym załącznik nr 15."
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach sektorowych programów operacyjnych składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tym programie. Zgodnie z ust. 2 art. 26 ustawy o NPR dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 (tj. sektorowych programów operacyjnych i innych programów operacyjnych) przyznaje instytucja zarządzająca, działająca w jej imieniu instytucja wdrażająca albo instytucja pośrednicząca, jeżeli tak stanowi system realizacji danego programu. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 5 warunki dofinansowania określa umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, lub decyzja gdy instytucja zarządzająca albo pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem.
W postępowaniu dotyczącym realizacji zadań w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" instytucją zarządzającą jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a instytucją wdrażającą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ww. Rozporządzenia MRiRW oraz umowy zawartej z MRiRW dnia [...] września 2004 r.
Kwestia charakteru prawnego orzeczenia wydawanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o NPR była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchwałą podjętą w składzie 7 sędziów dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 3/06 stwierdził, że orzeczenie to jest decyzją administracyjną. Uchwała podjęta została wprawdzie w sprawie dotyczącej wniosku o dofinansowanie projektu zgłoszonego w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", to jednak wobec faktu, że orzeczenie w sprawie tamtego programu wydane było tak jak w niniejszej sprawie w oparciu o art. 26 ustawy o NPR, rozstrzygnięcie dokonane przez NSA ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał między innymi, że przepisy art. 26 ustawy o NPR wskazują na istnienie wyraźnie wyodrębnionych dwóch etapów postępowania w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych - unormowanych osobno, w dwóch różnych ustępach art. 26 tej ustawy. Pierwszy etap to postępowanie wszczynane na skutek wniosku podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych projektu w ramach m.in. sektorowego programu operacyjnego. W tym etapie następuje rozpoznanie wniosku przez instytucję zarządzającą lub instytucję wdrażającą, stosownie do przyjętego systemu realizacji. Etap ten kończy się wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy. Dopiero po pozytywnym dla strony rozstrzygnięciu następuje drugi etap postępowania, którym jest zawarcie umowy określającej warunki dofinansowania projektu (art. 26 ust. 5 ustawy).
Zdaniem składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle art. 26 ust. 2 ustawy o NPR rozstrzygnięcia podejmowane w pierwszym etapie przedstawionej wyżej, złożonej procedury mają charakter indywidualnych rozstrzygnięć władczych i jednostronnych. Użyte przez ustawodawcę określenie "przyznaje dofinansowanie" należy interpretować jako stworzenie podstawy prawnej do wydania przez ARiMR decyzji administracyjnej.
Wobec przesądzenia powyższą uchwałą składu siedmiu sędziów NSA, że określone w ustawie o NPR "przyznanie dofinansowania" ma charakter decyzji administracyjnej należy przyjąć, że złożenie wniosku o dofinansowanie wszczyna postępowanie administracyjne.
Procedura uzyskania pomocy uregulowana została w powyżej wskazanym już rozporządzeniu rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" . W ust. 3.1.1. Działanie 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" w sposób następujący opisano system wdrażania:
1/ Wnioski o dofinansowanie realizacji projektu składa się w OR ARiMR właściwym ze względu na miejsce realizacji projektu, zgodnie z trybem określonym w odrębnych przepisach.
2/ Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega w OR ARiMR ocenie formalnej, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników.
3/ W przypadku złożenia wniosku nieprawidłowo wypełnionego lub bez wymaganych załączników, instytucja wdrażająca wzywa, w formie pisemnej, ubiegającego się o dofinansowanie projektu do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
4/Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania...
5/ Projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. W przypadku gdy we wniosku dokonywano poprawek lub uzupełnień, o kolejności przyjęcia projektu do realizacji decyduje dzień dokonania ostatniej poprawki lub ostatniego uzupełnienia.
Przyjęcie projektu do realizacji następuje z dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu między ARiMR i wnioskodawcą. Umowa o dofinansowanie projektu jest przesyłana wnioskodawcy, a jej podpisanie następuje w OR ARiMR.
Szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu i wniosków o płatność są określone w procedurach ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Oceniając przeprowadzone przez ARiMR postępowanie Sąd nie stwierdził, aby było ono prowadzone z naruszeniem procedury ustalonej ustawą o NPR oraz cytowanym wyżej rozporządzeniem. Brak jest podstaw do przyjęcia, że organy orzekające w sprawie działały bez umocowania w przepisach prawa. Rozporządzenie wskazało, że szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu i wniosków o płatność są określone w procedurach ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Należy stwierdzić, że procedura składania wniosków oraz ich weryfikacji została określona w ogłoszeniu wydanym wspólnie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ogłoszeniu jako dzień składania wniosków wskazano 16 kwietnia 2007 r. Wnioski mogły być składane bezpośrednio w Oddziale Regionalnym ARiMR właściwym dla miejsca realizacji projektu, mogły być również wysyłane pocztą, również kurierską. Złożenie lub wysłanie wniosku musiało nastąpić w dniu 16.04.2007r. Ogłoszenie zawierało również informację, że wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych oddziałach Agencji. Tak więc każda osoba składająca wniosek o dofinansowanie miała świadomość, że jej wniosek zostanie poddany weryfikacji w kolejności ustalonej w drodze losowania.
Organ przystąpił do weryfikacji wniosku Skarżącego w kolejności wynikającej z losowania i wobec stwierdzenia uchybień wniosku wezwał Skarżącego pismem z [...] lipca 2007 r. do ich uzupełnienia oraz wyjaśnienia w zakresie wskazanym w wezwaniu. Działanie takie było zgodne z procedurą ustaloną w ustawie o NPR oraz cytowanym wyżej rozporządzeniem, a także z procedurą ARiMR zatwierdzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podkreślić należy, że nie tylko wskazane procedury ale i przepisy k.p.a. nie wymagają wydawania odrębnego rozstrzygnięcia (postanowienia) w następstwie stwierdzonych podczas weryfikacji braków wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne. Oznacza to, że Skarżący nie może skutecznie zarzucać w rozpatrywanej sprawie, że organ nie wydał zaskarżalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie uchybień wniosku. Z tych samych powodów nieuzasadnione jest twierdzenie Skarżącego, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło dwóch odrębnych kwestii - ustalenia czy wnioskodawcy przysługuje płatność i ewentualnego rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności – i wywodzenie na tej podstawie, że w sprawie organ powinien rozstrzygnąć o brakach wniosku.Istotne w tym zakresie pozostaje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powoływanej uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 3/06. Sąd ten szczegółowo przeanalizował etapy postępowania w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych; nie wskazał jednak by przed wydaniem decyzji administracyjnej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o NPR, wymagane było wydanie jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia administracyjnego np. w przedmiocie samego spełnienia warunków do otrzymania dofinansowania. W tej sytuacji nieuwzględnienie przez organ I instancji wniosku Skarżącego z [...] listopada 2007 r. o ,,nałożenie w trybie zaskarżalnego postanowienia obowiązku w zakresie uzupełnienia akt’’ nie może uzasadniać uwzględnienia skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego o braku jasności w wyborze wniosków. Wobec braku możliwości ustalenia kolejności złożenia wniosków i w konsekwencji braku możliwości weryfikacji wniosków według kolejności złożenia przyjętą metodę losowania z udziałem przedstawicieli samorządu rolniczego i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należy uznać za przejrzystą i gwarantującą bezstronność w wyborze wniosków.
Odnosząc się do formy zakończenia postępowania administracyjnego wszczętego złożeniem przez skarżącego wniosku o dofinansowanie, poprzez umorzenie tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego Sąd uznał, że rozstrzygnięcie takie jest prawidłowe. Zauważyć należy, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" projekty przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków, to w momencie gdy pula środków została wyczerpana prowadzenie postępowań w sprawie przyjęcia do realizacji wniosków o przyznanie pomocy stało się bezprzedmiotowe i organ orzekający zobowiązany był je umorzyć. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, co podnosi Skarżący, by w ustalonym w sprawie stanie faktycznym należało wydać negatywną decyzję merytoryczną. Nadmienić także warto, że niekompletność wniosku o dofinansowanie – co kwestionowane jest przez Skarżącego – nie była podstawą wydanej w sprawie decyzji. O wyczerpaniu środków na dofinansowanie i w konsekwencji o umorzeniu postępowania zadecydowała pozycja wniosku Skarżącego ustalona w drodze losowania oraz kompletność wcześniejszych wniosków skierowanych do realizacji (i zrealizowanych na podstawie zawartych umów z beneficjentami) w pierwszej kolejności. W tej sytuacji, nawet gdyby wniosek Skarżącego był kompletny, postępowanie zakończyłoby się wydaniem decyzji umorzeniowej z powodu wyczerpania środków w oddziale regionalnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 9 K.p.a. Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania doszło do jego naruszenia. Zarówno Dyrektor Oddziału Regionalnego jak i Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działali w sprawie na podstawie przepisów ustawy o Narodowym Planie Rozwoju oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", w zakresie w jakim przepisy te uregulowały procedury postępowania oraz na podstawie umowy zawartej pomiędzy ARiMR a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy o NPR. W zakresie, w którym przepisy rozporządzenia odsyłały do szczegółowych procedur określonych przez ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi organy orzekające stosowały zasady określone w ogłoszeniu wydanym wspólnie przez MRiRW i ARiMR. Sprawa została wnikliwie wyjaśniona. Wobec faktu, że reguły postępowania obowiązujące przy przyjmowaniu wniosków oraz ustalaniu kolejności ich weryfikacji zostały podane do wiadomości wszystkich zainteresowanych w ogłoszeniu dotyczącym naboru wniosków Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 9 K.p.a.
Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło