I SA/Ke 272/08
WyrokWSA w Kielcach2008-10-30
Skład orzekający: Maria Grabowska, Ewa Rojek, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli, który następnie zapłacił podatek, zwalnia drugiego współwłaściciela z obowiązku zapłaty, jeśli decyzja nie została mu doręczona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli, który następnie zapłacił podatek, nie zwalnia drugiego współwłaściciela z obowiązku zapłaty, jeśli decyzja nie została mu doręczona. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego, solidarna odpowiedzialność podatkowa wymaga wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie każdemu ze współwłaścicieli. Zapłata podatku przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych od obowiązku zapłaty dopiero po całkowitym zaspokojeniu wierzyciela, co nie miało miejsca w sytuacji, gdy decyzja nie została doręczona drugiemu współwłaścicielowi.Stan faktyczny
Skarżący M. i I. W. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. w sprawie podatku od nieruchomości za 2008r. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe dla małżonków jako współwłaścicieli nieruchomości, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podnieśli, że podatek został już zapłacony przez oboje małżonków i że decyzje naruszają stan prawny nieruchomości. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 października 2008r. sprawy ze skargi M. W. i I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r. oddala skargę.
ISA/Ke 272/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania M. i I. małż od decyzji z dnia [...]. Nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy W. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2008; utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ podatkowy I instancji ustalił M. i I. małż. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2008r. Decyzja została skierowana do obojga małżonków jako współwłaścicieli nieruchomości i doręczona każdemu z małżonków. Za podstawę ustalenia zobowiązania organ przyjął 351 m² gruntu położonego w obrębie miasta W. oraz usytuowany na gruncie budynek mieszkalny o po użytkowej 32,50m². Organ powołując się na przepis art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027; z późniejszymi zmianami), podniósł, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Starachowickiego, w obrębie miasta W., wykazana jest działka gruntu nr 2332 o powierzchni 0,0351 ha, sklasyfikowana jako tereny zabudowy mieszkalnej, stanowiąca współwłasność M. i I. W..
Zgodnie z art. art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844; z późniejszymi zmianami) w przypadku gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej osób, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Skoro M. i I. W. są współwłaścicielami nieruchomości znajdującej się na terenie miasta W., ciąży na nich solidarny obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Aby powstało solidarne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, zgodnie z przepisami art. 21§1pkt.2 ustawy - Ordynacja podatkowa, koniecznym jest doręczenie każdemu ze współwłaścicieli nieruchomości po jednym egzemplarzu decyzji ustalających to zobowiązanie. Organ zauważył, że nieruchomość będącą współwłasnością, stosownie do powołanego wyżej art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowuje się jedną decyzją podatkową nakładającą jedno zobowiązanie na wszystkich współwłaścicieli, doręczaną każdemu z nich. Solidarność takiego zobowiązania polega na tym, że organ podatkowy ma prawo dochodzić całości zobowiązania od któregokolwiek ze współwłaścicieli, ale uregulowanie takiego zobowiązania przez jednego choćby ze współwłaścicieli, powoduje wygaśnięcie zobowiązania w stosunku do wszystkich pozostałych. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że doręczenie przez organ podatkowy pierwszej instancji po jednym egzemplarzu tej samej decyzji każdemu z małżonków W. jest prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami i nie ma podstaw do wnioskowanego anulowania egzemplarza decyzji doręczonego M. W.. Kolegium nie podzieliło zarzutu, iż organ pierwszej instancji pominął w swojej decyzji solidarną odpowiedzialność wynikającą z kodeksu cywilnego, o której mowa w art. 91 ustawy - Ordynacja podatkowa. Solidarność zobowiązania podatkowego została bowiem wyraźnie odnotowana w zaskarżonej decyzji podatkowej, przez wymienienie po lewej stronie jej części wstępnej nazwisk podatników solidarnie zobowiązanych. Organ pierwszej instancji nie naruszył także przepisów art. 258, § 1, pkt 1 oraz § 2 w związku z art. 59, ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji podatkowej. Wcześniejsza zapłata podatku, dokonana przed otrzymaniem decyzji podatkowej, nie znosi bowiem obowiązku wydania takiej decyzji i doręczenia jej wszystkim podatnikom, stosownie do wymogów określonych w art. 21, § 1, pkt 2 ustawy -Ordynacja podatkowa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli M. i I. W.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji narusza stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działka 2332, objętej księgą wieczystą Kw 7273. Zdaniem skarżących decyzja została wydana mimo braku dowodów ograniczających, znoszących, wyłączających wspólność małżeńską na które wskazuje przepis art. 29 § 2 pkt.1,2,3,4 Ordynacji podatkowej. W uzupełnieniu skargi skarżący złożyli pismo z dnia 30 sierpnia 2008r. w którym podnieśli, że podatek od nieruchomości został zapłacony zarówno przez I. W. jaki M. W.. Jako dowód załączyli do pisma dowody zapłaty podatku przez I. W. z dnia 30 stycznia 2008r., oraz przez M. W. z dnia 28 sierpnia 2008r. Ponadto do pisma załączyli deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2006, wypis z księgi wieczystej 7273 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Starachowicach dotyczący przedmiotowej nieruchomości oraz wypis z księgi wieczystej Kw 28069 prowadzonej przez ten sąd dotyczący nieruchomości oznaczonej jako działka 2333, postanowienie Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 15 września 2004r, sygn. akt VI 390/04, nakaz płatniczy dotyczący tej nieruchomości oraz dowód uiszczenia przez M. W. podatku wynikającego z tego nakazu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności stwierdzić należy, iż odpowiada ona prawu.
Przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) stanowi, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków Ewidencja gruntów jest urzędowym zbiorem informacji o osobie właściciela lub posiadacza jak i nieruchomości i dane zawarte w ewidencji mają rozstrzygające znaczenie dla ustalenia przez organ podatkowy osoby na której spoczywa obowiązek podatkowy. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki. Zgodnie z art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub jest w posiadaniu dwóch lub więcej osób, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Małżonkowie tratowani są jak inni współwłaściciele, wskazany przepis nie czyni rozróżnienia między współwłasnością w częściach ułamkowych i współwłasność łączną. Decyzja dotycząca podatku od nieruchomości jest decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe (art.6ust.7 ustawy), decyzją konstytutywną uregulowaną w art. 21§1 pk.2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że bez jej wydania i doręczenia nie powstanie zobowiązanie podatkowe. Przepis art. 92 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wyraża zasadę w myśl której w przypadku zobowiązań podatkowych powstających przez doręczenie decyzji ustalającej, za które podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność, do przypisania tej odpowiedzialności poszczególnym podatnikom konieczne jest doręczenie im decyzji ustalającej. Oznacza to, że nie wystarczy sam fakt, że przepis ustawy przewiduję solidarny charakter obowiązku lecz dla powstania zobowiązania podatkowego konieczne jest wydanie i doręczenie decyzji ustalającej .
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko Kolegium, iż skoro z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka oznaczona nr 2332 z usytuowanym na niej budynkiem jest współwłasnością M. i I. W., to organ podatkowy miał obowiązek wydać decyzję wymiarową dotyczącą nieruchomości wspólnej, sporządzoną w dwóch egzemplarzach w której jako zobowiązani zostali wykazani oboje małżonkowie zaś podatek został ustalony w jednej kwocie jak również doręczyć decyzję każdemu z małżonków. Bez znaczenia dla doręczenia decyzji dla M. W. jest fakt zapłaty przez podatnika podatku w dniu 30 stycznia 2008r. Stosownie do treści art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego. Przepis art. 366 k.c. stanowi, że odpowiedzialność solidarna oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. W związku z powyższym spełnienie obowiązku i uiszczenie podatku w całości przez I. W. zwalnia M. W. od obowiązku zapłaty.
Nie można podzielić stanowiska skarżących, iż ustalenia decyzji naruszają stan prawny nieruchomości. Obowiązek podatkowy organy ustaliły stosownie do art. 21 ustawy-Prawo geodezyjne i kartograficzne na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, przy czym na marginesie należy wskazać, że dane zwarte w ewidencji są zgodne z treścią wypisu z księgi wieczystej Kw 7273. Przepis art. 29 Ordynacji podatkowej przywołany w skardze reguluje zakres odpowiedzialności podatnika pozostającego w związku małżeńskim za zobowiązania podatkowe a zatem dotyczy innej kwestii niż będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie ustalenie zobowiązania podatkowego. Przedmiotem postępowania sądowego jest ocena legalności decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości działki oznaczonej nr.2332 z budynkiem będącej współwłasnością M. i I. W.. Wobec powyższego załączone do pisma z dnia 30 sierpnia 2008r. dokumenty dotyczące nieruchomości oznaczonej jako działka 2333 nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W efekcie powyższych rozważań Sąd przyjął, że organy podatkowe wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyły prawa, a tym samym wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło