II OZ 1376/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 902/08 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 902/08 odmówił K. E. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 Nr [...], w przedmiocie warunków zabudowy. W postanowieniu wskazano, iż powołane przyczyny uchybienia terminu, to jest pobyt w sanatorium na przełomie maja i czerwca, późniejszy wyjazd na wypoczynek za granicą, częste wyjazdy służbowe w związku z pracą tłumacza przysięgłego oraz przekonanie o niemożności wydania decyzji wobec zaskarżenia postanowienia organu I instancji, nie stanowią nadzwyczajnych przeszkód, które uniemożliwiałby zachowanie terminu do wniesienia skargi. Wymóg dochowania należytej staranności w odniesieniu do osoby dbającej o swoje interesy nakazywał pełnomocnikowi strony, w tych okolicznościach, co najmniej poczynienie ustaleń przed kolejnym dłuższym wyjazdem na okoliczność wyznaczenia przez Kolegium terminu posiedzenia, na którym odwołanie strony miało być rozpatrzone, chociażby poprzez wykonanie telefonu do sekretariatu Kolegium. Ponadto Sąd wskazał, iż o przekazaniu odwołania do organu odwoławczego strona skarżąca została przez organ I instancji powiadomiona pismem z dnia 14 marca 2008 r. (karta nr 1 akt administracyjnych). Nie do zaakceptowania jest także podnoszona we wniosku okoliczność nie odbierania przesyłek poleconych przez dorosłych domowników w okresie, gdy przebywa poza miejscem zamieszkania. Zdaniem Sądu osoba dbająca o swoje sprawy w takiej sytuacji powinna liczyć się z negatywnymi skutkami nie odebrania korespondencji w dłuższym okresie czasu, a uwaga ta w szczególności dotyczy osoby, która tak jak wnioskodawca, jest obeznana z przepisami prawa i ma styczność z procedurą administracyjną i sądową. W ocenie Sądu w tym przypadku wymóg dochowania należytej staranności nie został przez pełnomocnika strony skarżącej zachowany. K. E. złożyła zażalenie na to postanowienie zrzucając naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), poprzez przyjęcie, że uchybienie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej. W związku z tym – w ocenie strony – doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 44 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie faktu nieprawidłowego doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji organu, tj. brak informacji o sposobie i powiadomienia adresata o doręczanej mu przesyłce. W obszernym uzasadnieniu zażalenia ponownie podniesiono argumenty przytoczone we wniosku o przywrócenie terminu podnosząc, że okoliczność przebywania poza adresem zamieszkania z powodów zdrowotnych oraz fakt pozostawania za granicami kraju i częstych wyjazdów, stanowią dostateczną podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Ponadto, w ocenie skarżącej, Sąd bezzasadnie nie uwzględnił szczególnego charakteru pracy jej pełnomocnika, tj. tłumacza przysięgłego na rzecz instytucji publicznych i wynikającej stąd konieczności zastrzeżenia przez niego wyłącznie osobistego odbioru przesyłek urzędowych. Uzasadniając zaś zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazano, iż wadliwość doręczenia przesyłki polegała na nieprawidłowym sposobie powiadomienia o doręczeniu przesyłki pocztowej pełnomocnikowi skarżącej, w tym braku koniecznej adnotacji dot. tego faktu wykonanej przez doręczyciela przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym (§ 2 art. 87) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W sytuacji zaś kiedy strona reprezentowana jest w toku postępowania przez pełnomocnika, skutki jego działań, czy też działań jego pracowników, w tym uchybień, obciążają stronę. Zważywszy zaś, że strona w trakcie biegu terminu do złożenia skargi była reprezentowana przez pełnomocnika, przyjąć należy, że skutki jego działania, czy też braku działania obciążają mocodawcę. Stąd biorąc pod uwagę powyższe, nie można przyjąć, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Bowiem, jak wskazał już Sąd I instancji, zarówno pobyt w sanatorium, jak i częste wyjazdy służbowe nie mogą być uznane wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W świetle cytowanych już przepisów, o braku winy można by mówić gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tymczasem zarówno wyjazd pełnomocnika strony do sanatorium oraz jego obowiązki służbowe były do przewidzenia i pozwalały na podjęcie działań, przy dołożeniu należytej staranności, zapobiegających zaistniałej sytuacji. Na brak winy w uchybieniu terminu nie wskazuje również zastrzeżenie przez pełnomocnika strony wyłącznie osobistego odbioru przesyłek, co skutkowało niemożnością doręczenia przesyłki pod jego nieobecność. Jak stwierdził Sąd I instancji, osoba dbająca o własne interesy, w tym zwłaszcza występując w sprawie jako pełnomocnik, powinna liczyć się z negatywnymi skutkami nie odebrania korespondencji w dłuższym czasie. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż podnoszone w zażaleniu przepisy postępowania w ogóle nie były przez Sąd stosowane, stąd nie mogło dojść do ich naruszenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.