II SA/Kr 797/08

WyrokWSA w Krakowie2008-10-31

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Jan Zimmermann, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny, wymagająca rozbudowy wewnętrznych instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też jest to czynność niepodlegająca obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania. Brak było szczegółowych ustaleń co do charakteru i zakresu planowanych prac instalacyjnych, co uniemożliwiło ocenę, czy wymagają one pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że rozbudowa wewnętrznych instalacji, o ile nie zmienia parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, niekoniecznie stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia lub zgłoszenia.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny, co wiązało się z planowaną rozbudową wewnętrznych instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, uznając, że prace te wymagają pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie, że zgłoszenie było niekompletne i że prace wymagają pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2008 r. sprawy ze skargi M. O. i A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu co do zmiany sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. O. i A. C. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [....] , ...., na podstawie art. 71 ust 3, ust 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r, Nr 156, póz. 1118.) oraz art. 104 k.p.a. wniesiono sprzeciw wobec zgłoszonego przez M.O. i A.O. zamiaru zmiany sposobu użytkowania na lokal usługowy - gabinet stomatologiczny, lokalu mieszkalnego nr ..... w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul...... w K. , znajdującym się na działce nr ....., obr. ....., jedn. ewid. ...... Orzekając w ten sposób podano, że w dniu ......2008 roku inwestorzy złożyli wniosek w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Rozpatrując zgłoszenie stwierdzono brak wymaganych dokumentów, które wymieniono w postanowieniu z dnia [.....] nakładającym obowiązek ich uzupełnienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego postanowienia. Wnioskodawcy w dniu .....2008 roku złożyli pismo zawierające uzupełnienie wniosku, jednakże nie dostarczyli prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak w nim było bowiem oświadczenia inwestora, że posiada on prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr ......oraz wskazania tytułu do dysponowania nieruchomością. Ponadto, z załączonych do wniosku rysunków wynika, że roboty budowlane związane z przedmiotową zmianą sposobu użytkowania polegają miedzy innymi na rozbudowie wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Robót tych nie można zakwalifikować jako mieszczące się w art. 29 Prawa budowlanego i zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W art.71 ust 5 pkt 1 tej ustawy zapisano, że jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowaniu obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, właściwy organ wnosi sprzeciw. Wobec powyższego, stosownie do art. 28 Prawa budowlanego, przed realizacją wnioskowanej zmiany sposobu użytkowania inwestorzy są zobowiązani do uzyskania pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. Wnioskodawcy M.O. i A.O. wnieśli w terminie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym domagali się jej uchylenia w całości. Skarżący wskazywali, że pismem z dnia ........2008 roku uzupełnili zgłoszenie, udzielając organowi szczegółowych wyjaśnień. Pismo wpłynęło do Prezydenta Miasta K. w dniu .......2008 roku, zaś sprzeciw został wniesiony decyzją z dnia [.....] (stempel pocztowy z dnia ....... kwietnia 2008 r.), a więc w 40 dniu od dnia złożenia zgłoszenia. Tym samym nie został zachowany ustawowy zawity termin 30 dni, który upłynął dnia 21 kwietnia 2008 roku. Skarżący podnosili nadto, że organ pierwszej instancji błędnie zarzuca wnioskodawcy brak oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością w sytuacji, gdy nieruchomością w omawianym przypadku nie jest działka, lecz samodzielny lokal mieszkalny, co wynika z przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o własności lokali. Organ pierwszej instancji nie odniósł się w decyzji do dotyczących powyższego wyjaśnień wnioskodawców, co stanowi naruszenie art. 107 §3 k.p.a. Skarżący zarzucali też naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., w związku z zawartym w kwestionowanej decyzji stwierdzeniem, że planowanych robót nie można zakwalifikować jako wymienione w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją Wojewody ....... z dnia [.....] , na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując następnie, że zaskarżona decyzja jest słuszna i odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego upływu terminu do wniesienia sprzeciwu , sygnalizując przy tym brak jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że w przypadku braków zgłoszenia organ wydaje postanowienie wzywające do uzupełnienia, które winno być doręczone zgłaszającemu najpóźniej w 30-stym dniu od dnia dokonania zgłoszenia. Dla inwestora jest to wiążąca informacja o tym, że nie wolno mu podejmować żadnych czynności określonych w zgłoszeniu, do czasu wyjaśnienia kwestii braków wniosku. Decyzję o sprzeciwie organ może wydać - tj. decyzja ma być doręczona stronie - do 30 dni, licząc od dnia otrzymania uzupełnienia zgłoszenia lub od dnia upływu terminu wyznaczonego do dokonania uzupełnienia. W przedmiotowej sprawie decyzja o sprzeciwie została doręczona dnia 6 maja 2008 roku, podczas gdy uzupełnienie braków nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2008 roku, a zatem termin należy uznać za zachowany. Co do dalszych zarzutów podano, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny obejmuje roboty budowlane, których wykonanie nie zostało objęte zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29-30 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogą one być realizowane tylko na podstawie zgłoszenia. Robotami tymi jest rozbudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Nie można zgodzić się z sugestią inwestora, że prace te nie mieszczą się w pojęciu "budowa", która dotyczy "obiektów budowlanych", a same instalacje wewnętrzne lokalu mieszkalnego nie są obiektem budowlanym oraz, że prace te nie mieszczą się w pojęciu "robót budowlanych" (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). Jak wyjaśniono w nawiązaniu do kolejnych przepisów tej ustawy, roboty budowlane to jest między innymi budowa (art. 3 pkt 7 ), natomiast budowa to między innymi rozbudowa (art. 3 pkt 6 ). Pojęcia te dotyczą o obiektów budowlanych, przez które rozumie się miedzy innymi budynek wraz z instalacjami (art. 3 pkt 1a ), a te służą zapewnieniu możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 9 ). W przedmiotowej sprawie rozbudowa instalacji wewnętrznych lokalu wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania stanowi integralną całość i jest niezbędnym elementem prawidłowego funkcjonowania tego lokalu jako gabinetu stomatologicznego. Nie jest zatem możliwe samodzielne funkcjonowanie gabinetu stomatologicznego zgodnie ze swoim przeznaczeniem bez właściwie doprowadzonych instalacji, jak również rozbudowa instalacji traci sens bez jej wykorzystania dla gabinetu stomatologicznego. Nierozerwalność zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego jest w tym przypadku naturalna i dotyczy bez wątpienia obiektu budowlanego. Koniunkcja zawarta w definicji obiektu budowlanego - "należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi", nie pozostawia wątpliwości co do tego, że budynek z urządzeniami technicznymi jest obiektem budowlanym. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne (...). W świetle powyższego rozbudowy instalacji wewnętrznych lokalu nie da się wyłączyć spod ogólnej zasady określonej w art. 28 ust. w Prawa budowlanego, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastrzeżenia z art. 29-31 nie będą miały zastosowania w przedmiotowym przypadku z uwagi na charakter zamknięty listy zwolnień, które należy traktować ścieśniające . Jakiekolwiek wykroczenie poza tę listę będzie przekroczeniem uprawnień wynikających z przepisów prawa, co jest oczywiście niedopuszczalne i wymaga sprzeciwu. Odnośnie stanowiska inwestorów dotyczącego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazano, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie jest ono prawidłowe. Z akt sprawy wynika bowiem, że roboty budowlane dotyczą między innymi ściany zewnętrznej lokalu i stropu. Te zaś (zewnętrzne ściany lokalu i stropy) stanowią nieruchomość wspólną, która nie służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu, a zatem zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej będzie w niniejszym przypadku właściwą formą dla wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyrażono wątpliwość co do prawidłowości przedłożonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przedmiotowej zamierzonej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego, informując, że w tej kwestii wystosowano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismo z dnia ........2008 roku, ........z prośbą o zbadanie prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] ...............Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody .....z dnia [.....] M.O. i A.C. zarzucali rażące naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 3, ust. 4 i 5, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, naruszenie art. 46 ust. 1 i art. 140 k.c., rażące naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 22 ust. ustawy o własności lokali, a także naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Domagając się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] , .........skarżący powtórzyli z szerszą argumentacją prawną wywody zawarte uprzednio w odwołaniu dotyczące uchybień popełnionych przez organ pierwszej instancji, co do zgłoszenia sprzeciwu po upływie terminu ustawowego oraz bezzasadnego uznania, że nie wykazano prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Akcentowali przy tym, że w sprawie niniejszej zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania dotyczy lokalu służącego do wyłącznego użytku właściciela, a planowane prace budowlane w żaden sposób nie obejmą nieruchomości wspólnej, zatem żądanie uzyskania zgody wszystkich właścicieli nieruchomości wspólnej jest sprzeczne z powołanymi w skardze przepisami. Roboty budowlane mają być realizowane nie w stropie stanowiącym część wspólną, a w wylewce nie należącej do tej części i pozostającej wyłącznie w użytku właściciela lokalu. Organy obu instancji nie dostrzegły, że lokal na etapie budowy przystosowano do podłączenia zimnej wody do unitu stomatologicznego oraz jej odprowadzenia, co obrazuje rzut instalacji sanitarnej i jej dodatkowy punkt. Powoduje to, że prace podłączeniowe w żaden sposób nie będą ingerować we wspólną instalację budynku, będą się ograniczać jedynie do ułożenia w wylewce rur z tworzywa sztucznego. Wszystkie zamierzone prace budowlane mają na celu dostosowanie lokalu do funkcji gabinetu stomatologicznego nie są zdefiniowane w art. 3 Prawa budowlanego - nie są bowiem ani remontem, ani przebudową. Same instalacje wewnętrzne nie mogą być obiektem budowlanym. Prace te nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie mieszczą się w definicji robót budowlanych oraz nie powodują następstw, o jakich mowa w art. 30 ust. 7 ustawy. W ocenie skarżących, wnioskowane roboty nie tylko nie podlegają wymogowi uzyskania pozwolenia, ale nawet obowiązkowi zgłoszenia. Skoro ustawodawca zwolnił od konieczności uzyskania pozwolenia przyłącza i przebudowę sieci elektroenergetycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych, to tym bardziej zbędne jest pozwolenie przy pracach prowadzonych wewnątrz lokalu i w zakresie nie ingerującym w części wspólne. Wojewoda ...........w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną wobec skuteczności niemal wszystkich podnoszonych w niej zarzutów. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego było zgłoszenie przez M.O. i A.C. zamiaru zmiany sposobu użytkowania na lokal usługowy - gabinet stomatologiczny, lokalu mieszkalnego nr ... w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. ......w K., znajdującym się na działce nr......., obr....., jedn. ewid. ........W obu decyzjach powołano właściwe przepisy prawa materialnego regulujące kwestię zmiany sposobu użytkowania, które zawarte są w art. 71- 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r, Nr 156, póz. 1118 - dalej w skrócie Pb ). Skarżący nie kwestionują, że dokonane przez nich zgłoszenie nie spełniało w pełni wymogów określonych w art.71 ust. 2 Pb - niezależnie od spornej kwestii oświadczenia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co znajduje też potwierdzenie w materiale zgromadzonym w aktach administracyjnych. Słusznie zatem organ pierwszej instancji na podstawie art. 71 ust. 3 wydał postanowienie , którym nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie brakujących dokumentów. Skarżący nie mają racji, gdy twierdzą , że sprzeciw co do zmiany sposobu użytkowania został wniesiony przez organ pierwszej instancji z naruszeniem ustawowego, zawitego terminu przewidzianego dla wydania takiej decyzji. Artykuł 71 ust. 4 zdanie drugie Pb stanowi, że zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części , o którym mowa w art. 71 Pb , uruchamia postępowania administracyjne. Datą wszczęcia postępowania jest stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie to może zakończyć się wniesieniem sprzeciwu w drodze decyzji, albo przy jego braku , tzw. milczącą zgodą organu na zmianę sposobu użytkowania, która także uznawana jest za przejaw woli organu. Określony w art. 71 ust. 4 zdanie drugie Pb termin przewidziany dla ukształtowania sytuacji materialnoprawnej jednostki, przy braku regulacji szczególnych winien być liczony na zasadach określonych w art. 110 - art. 116 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16, póz. 93 z późn. zm.-dalej w skrócie k.c.) . Zgodnie z treścią art. 110 k.c. jeżeli ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy poniższe. Stosownie do art. 111 § 1 - 2 k.c. - termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia( §1 );jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło ( § 2 ). W myśl art. 115 k.c., jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Uwzględniając treść art. 71 ust. 4 zdanie drugie Pb należy uznać, że dzień doręczenia zgłoszenia organowi administracji publicznej, jest nie tylko datą wszczęcia postępowania administracyjnego, ale również dniem nastąpienia zdarzenia, w którym mowa w art. 111§ 2 k.c. Skoro w art. 71 ust. 3 Pb, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia zobligowano organ do nałożenia na zgłaszającego, w określonym terminie, obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia, wniesienia sprzeciw w drodze decyzji, tak względny wykładni językowo-logicznej, wykładni celowościowej, jak i systemowej nakazują uznać, że termin ten rozpoczyna bieg dnia następnego po doręczeniu kompletnego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, albo w przypadku wydania postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia, termin dla wniesienia sprzeciwu rozpoczyna bieg od dnia następnego po dniu wyznaczonym w postanowieniu, albo od dnia następnego po uzupełnieniu zgłoszenia, jeżeli nastąpiło to przed terminem określonym w postanowieniu. W sprawie niniejszej jeszcze przed upływem terminu 30 dni -liczonych od dnia następnego po doręczeniu organowi pierwszej instancji w dacie .............2008 roku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, w dniu .....2008r. zostało doręczone skarżącym postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] . Skarżący uzupełnili braki zgłoszenia w dniu ...... kwietnia 2008r. przez nadanie w polskim urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej pismo z daty .... kwietnia 2008 roku i załączniki. Przesyłka ta została doręczona organowi pierwszej instancji w dniu ..... kwietnia 2008 roku, termin dla złożenia sprzeciwu rozpoczął bieg 22 kwietnia 2008 roku, upływał - z uwagi na święto Bożego Ciała 22 maja 2008r. - z dniem 23 maja 2008 roku, przy czym już w dniu .... maja 2008 roku doręczono skarżącym decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] . Zasadnym jest natomiast zarzut skarżących, że dokonane przez nich zgłoszenie nie posiadało braków, o których mowa w pkt 1 postanowienia z dnia [.....] a potem w decyzji organu pierwszej instancji. W pkt 1 powyższego postanowienia nałożono na inwestorów obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o prawidłowo złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podając dalej, że " należy wskazać odpowiednio tytuł do dysponowania nieruchomości na cele budowlane jako działki nr ....... ". Podkreślenia wymaga, że w tym, skonstruowanym w sposób ogólny zobowiązaniu nie ma mowy ani o powinności wykazania prawa dysponowania na cele budowlane częściami wspólnymi budynku nr .... znajdującego się na działce nr .....ani też o obowiązku udzielenia wyjaśnień w przedmiocie wyrażenia zgody przez wspólnotę mieszkaniową na zamierzoną zmianę sposobu użytkowania, albo wykonywanie robót budowlanych. Uzasadnienie tego postanowienia, czy też towarzyszące mu pouczenia, również nie podają jakichkolwiek innych informacji na temat sposobu wykonania powyższego obowiązku. Postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] jest w omawianej części błędnie, albowiem już w dołączonym do zgłoszenia z dnia ..... marca 2008 roku oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zarówno M.O i A.C. wskazali jako tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr ......obr. ........jedn. ewid. ...... - własność lokalu mieszkalnego nr ...... z udziałem w gruncie, wynikające z aktu notarialnego Rep. A Nr........ W takich okoliczności sprzeciw uzasadniany przez organ pierwszej instancji brakiem oświadczenia inwestora, że posiada on prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr ....... oraz wskazania tytułu do dysponowania nieruchomością-jest bezzasadny. Drugim powodem wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [.....] było wskazanie z uwzględnieniem przedłożonych rysunków, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania, polega miedzy innymi na rozbudowie wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej, zaś powyższe wymaga uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednakże jakie rysunki miał na uwadze czyniąc ustalenia organ pierwszej instancje, na czym konkretnie mają polegać prace dotyczące wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Nie zawarto w nim także wyjaśnień pojęć robót budowlanych i rozbudowy, a także nie odniesiono się do obszernej i rzeczowej argumentacji zawartej w piśmie inwestorów z daty ......2008 roku. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 §1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel-komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:[ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Takiej ocenie winny podlegać wszelkie dowody przeprowadzane przez organy administracji, stanowiące podstawę poczynionych przez nie ustaleń. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich wniosków i zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Uwzględniając powyższe ogólne uwagi i stan faktyczny niniejszej sprawy należy uznać, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszenie art.7 k.pa., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a , a także zasad ogólnych z art. 8 i 9 k.p.a., zaś podnoszone w tym kierunku zarzuty są zasadne. Odnośnie decyzji Wojewody .......z dnia [.....] w świetle czynionych uprzednio rozważań trafnym jest stanowisko , w myśl którego decyzja organu pierwszej instancji została w wydana z zachowaniem terminu do złożenia sprzeciwu. W pozostałości, organ odwoławczy nie wykonał jednakże prawidłowo swych obowiązków kontrolnych, bowiem nie dostrzegł wyżej opisanych wad postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta K. oraz samej decyzji z dnia [.....] ,......... O ile organ odwoławczy uznaje także, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie dostrzega, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie uzyskali odpowiednich informacji po myśli art. 9 k.p.a., nie byli też wzywani o powołanie lub przedłożenie stosownej uchwały wspólnoty mieszkaniowej. Także w zaskarżonej decyzji, z naruszeniem zasad wynikających z art. art.7 k.pa., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a, odstąpiono od powołania i oceny dowodów, a także ustalenia jakie konkretnie prace będą wykonywane w celu zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu odnośnie wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Wskazane uchybienia są wadą podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem bez brakujących, szczegółowych ustaleń nie jest możliwa prawidłowa kwalifikacja zamierzonych przez inwestorów prac na tle regulacji przewidzianych w art. 28 - 30 Pb . W tej sytuacji prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena prawna jest zupełnie dowolna, jako oderwana od konkretnego, prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który jest punktem wyjścia dla wszelkich rozważań w kwestii istnienia wymogu uzyskania przez inwestorów pozowania na budowę dla zamierzonych prac. Takie też konkretne i szczegółowe ustalenia winny być ponadto niezbędnym wstępem dla oceny, czy zamierzone przez inwestorów roboty w zakresie wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej, w tym zmiany instalacyjne przy ścianach stanowiących części wspólne budynku wymagają zgody wspólnoty mieszkaniowej świetle postanowień ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali ( tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 80, póz. 903 z późn zm. ). W odróżnieniu bowiem od robót w ścianach nośnych, które będą ingerencją w konstrukcję obiektu budowlanego, a nadto także - co do już istniejących instalacji wewnętrznych, będą mogły zostać uznane za przebudowę budynku, prac nie stanowiących takiej ingerencji, nie należy traktować jako dotyczących części wspólnych budynku . Niezależnie od powołanych wyżej braków w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, które uniemożliwiają pełną kontrolę prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego przez organy pierwszej i drugiej instancji, wskazać należy jednak dodatkowo na następujące okoliczności. Tak z twierdzeń skarżących, jaki ogólnikowych ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że zamierzone przez inwestorów prace związane ze zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego dotyczyć mają wewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Uwzględniając dalej definicje ustawowe z art.3 pkt 1a, 2, 6, 7, 7a, 8,9, i 12 Pb , dokonaną w obu kontrolowanych decyzjach kwalifikację planowanych zmian jako rozbudowy instalacji stanowiącej roboty budowlane nie można uznać za prawidłową. Zważywszy, że instalacje wewnętrzne stanowią część obiektu budowlanego ich rozbudowa nie podlega samodzielnej kwalifikacji i ex definitione nie jest rozbudową tego obiektu lub jego części. Rozbudowę instalacji wewnętrznych obiektu budowlanego należy postrzegać i kwalifikować jako element zmiany tegoż obiektu budowlanego , który w zależności od charakteru zakresu prac może prowadzić do jego przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Pb. O ile w wyniku takich prac nie dochodzi jednak do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji - nie stanowią one robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt oraz art. 28 - 30 Pb i nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę , albo ich zgłoszenia. Odmienne podejście nie znajduje podstaw w brzmieniu obowiązujących przepisów, zaś prowadziłoby do sprzecznych z założeniem racjonalności działań ustawodawcy skutków. Konsekwencją takiego podejścia byłoby np. uznanie, że jakakolwiek nawet drobna zmiana instalacji wewnętrznych wymaga pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy roboty budowlane o większym ciężarze gatunkowym ( także podobnego jak budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych; instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowaniu ) nie są objęte takim obowiązkiem, zaś wymagają jedynie zgłoszenia . Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia przepisom stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody .......na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 " a " i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której nawiązują pozostałe zarzuty skargi. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu, a w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa ( por. wyrok NSA z 10.02.1981 r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 1451. 14 ). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l. sentencji wyroku . Podstawę prawna orzeczenia zawartego w pkt II sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 200 p.p.s.a. i art. 205 §1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło