II SA/Op 245/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Gmina [...] reprezentowania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], uchylające w całości postanowienie z dnia [...], nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w O., oznaczonych jako działki nr A i nr B i nr C, w prawo własności, do czasu zakończenia postępowania o rozwiązanie użyłkowania wieczystego w/w nieruchomości przed Sądem Rejonowym w O., wydane w I instancji przez Burmistrza [...]. W skardze Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz od SKO w O. kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazała, że zarzuca postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego niewłaściwą j interpretację. Zdaniem skarżącej błędne jest przyjęcie przez organ II instancji, że w przedmiotowej sprawie nie ma zależności pomiędzy rozstrzygnięciem administracyjnym (rozpatrzenie wniosku z dnia 15 maja 2008 r. M. P. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności), a zagadnieniem wstępnym, które ma być rozpoznane przez sąd powszechny (powództwo Gminy [...] z dnia 18 marca 2008 r. do Sądu Rejonowego w O.). Gmina podniosła, że ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia jako, że dotyczy ono nieruchomości, której jest właścicielem. Odpowiadając na skargę w piśmie z dnia 21 lipca 2008 r., Samorządowe Kolegium odwoławcze w O., wniosło o jej odrzucenie, wskazując na art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast stosownie do § 2 powołanego przepisu do wniesienia skargi uprawnionym jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Kolegium podniosło także dominujące orzecznictwie sądowym poglądy, że organ wydający decyzję lub postanowienie w I instancji, nie jest i nie może być w tek samej sprawie stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Burmistrz Miasta I Gminy [...], będący organem wykonawczym Gminy [...] nie był stroną, lecz organem administracyjnym prowadzącym postępowanie administracyjne. Natomiast z art. 28 i art. 29 Kpa wynika, że stroną nie może być organ, który w sprawie został powołany do wydania decyzji administracyjnej. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu przepis prawa nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania, z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie w drodze skargi (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, ONSA 1997/4/179). Ponadto w temacie tym Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się też w wyroku z dnia 16 stycznia 2007 r., I OSK 389/06., niepubl. System Informacji Prawnej Lex nr 290703: "Z mocy unormowania kompetencyjnego (art. 2 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków (w tym przypadku stosunków cywilnoprawnych), których jedną ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Z przytoczonych wyżej względów należy uznać, iż gmina nie posiada legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego, tj. wniesienia skargi na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności." Możliwe są wyjątki od tej reguły, ale mogą być one ustanowione jedynie w przepisach rangi ustawowej (art. 50 § 2 P.p.s.a.) Skoro organ pierwszej instancji nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 P.p.s.a., to jego skargę należało odrzucić (por. Tadeusz Woś : T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne ", Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2004r., str.129). Wniosek strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu II instancji, kosztów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 200 P.p.s.a., regulującego zwrot kosztów postępowania, przysługuje on skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Nie przysługuje on natomiast w razie odrzucenia skargi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.