I SA/Wa 644/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-04
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Właściwym organem odwoławczym jest wojewoda, ponieważ starosta w tym przypadku działa jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Agencji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając Agencję za niebędącą stroną postępowania. Agencja zarzuciła, że posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości Skarbu Państwa, a pozbawienie jej możliwości udziału uniemożliwia ochronę interesów Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od Kolegium na rzecz Agencji zwrot kosztów postępowania sądowego oraz zarządził zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Agencji [...] Oddziału [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej Agencji [...] Oddziału [...] w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zarządza zwrot kwoty 200 (dwieście) zł na rzecz Agencji [...] Oddziału [...] w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Agencji [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz M. i U. małż. P., nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej w P. gm. M., za opłatą jednorazową wynoszącą [...] zł., płatną na konto Agencji [...] Oddział [...] w W..
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten uznał, że Agencja [...] nie jest stroną postępowania w sprawie wszczętej z wniosku M. i U. małż. P., gdyż nie może wykazać w tej sprawie interesu prawnego. Ze względu na wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania, wszczęte nim postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. Stwarza to obowiązek zakończenia postępowania w instancji poprzez jego umorzenie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] marca 2008 r. Agencja [...] wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatu [...] i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie skarżącej działając na rzecz Skarbu Państwa Agencja ma interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości będącej w Zasobie [...] Skarbu Państwa. Pozbawienie Agencji możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości Zasobu jest całkowicie nieuzasadnione i uniemożliwia Agencji ochronę interesów Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) w art. 3 ust. 1 określa właściwość rzeczową organu administracji publicznej właściwego do wydania decyzji o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa organem właściwym do wydania decyzji jest starosta. Ustawa ta nie określa, czy zadania w niej nałożone na starostę są zadaniami z zakresu administracji rządowej czy też zadaniami własnymi starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a.) Ustalenie do jakiego zakresu kompetencji starosty należy wydawanie decyzji o przekształceniu w trybie przepisów powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu (....), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest istotne dla określenia właściwości organu odwoławczego w przypadku wydania takich decyzji przez starostów, gdyż w ustawie nie uregulowano właściwości organu odwoławczego.
Decyzje przekształceniowe w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa są decyzjami w zakresie gospodarowania nieruchomościami skarbowymi (komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami - G. Bieniek i inni, Wyd. Prawnicze "Lexis Nexis" W-wa 2007, wydanie 2, teza 3 do art. 11, str. 55). Przepis art. 11ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) określa kompetencje Skarbu Państwa w zakresie gospodarki nieruchomościami i stanowi, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu nadanym przez art. 137 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) właściwym organem w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Tak więc starosta, gdy wydaje decyzje w zakresie gospodarowania nieruchomościami skarbowymi, występuje jako właściwy organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Decyzje w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, o odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, są decyzjami z zakresu gospodarowania tymi nieruchomościami, a zatem właściwym organem do wydania tych decyzji jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Przepis art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że we wszystkich sprawach określonych w tej ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, organem wyższego stopnia jest wojewoda. W ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności brak jest takiego zapisu. Jednak wykładnia systemowa prowadzi do uznania, że wojewoda jest również organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stosunku do decyzji, jakie podejmuje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Ustawa o przekształceniu z dnia 4 września 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 65, poz. 746 ze zm.) wprost określała w art. 2, że zadania w niej nałożone na starostę są zadaniami z zakresu administracji rządowej, a w art. 6a wprost stanowiła, że organem odwoławczym od takich decyzji jest wojewoda.
Mimo, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu (...) takich przepisów nie zawiera to, poza argumentacją prawną wyżej przedstawioną, brak jest również uzasadnienia do przyjęcia, że wolą ustawodawcy było dokonanie takich zmian co do właściwości organów orzekających w przedmiocie przekształcenia, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, by tylko w tym zakresie gospodarowanie nieruchomościami skarbowymi powierzyć staroście jako organowi jednostki samorządu terytorialnego. Samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 17 pkt 1 k.p.a.).
Skoro zadania nałożone na starostę w ustawie o przekształceniu z dnia 29 lipca 2005 r. nie są zadaniami starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego lecz są zadaniami z zakresu administracji rządowej, to samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty wykonującego takie zadania.
Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Wobec tego organem odwoławczym od decyzji wydanej przez starostę w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest wojewoda.
W rozpoznawanej sprawie nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją stanowi własność Skarbu Państwa. Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie przekształcenia zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ze względów wyżej omówionych właściwym do rozpoznania odwołania jest Wojewoda [...]. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została więc wydana z naruszeniem przepisów o właściwości co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz,1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło