I FZ 500/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa "K." sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 listopada 2008 r., o sygn. akt I SA/Bk 411/08 w przedmiocie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "K." sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 21 lipca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 411/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek Przedsiębiorstwa "K." sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd opisał sytuację finansową spółki. Z informacji przedstawionych przez spółkę we wniosku wynikało, że podmiot ten w chwili obecnej nie posiada wolnych środków na opłacenie określonych decyzjami zobowiązań podatkowych z uwagi na to, że jego oszczędności są w całości zaangażowane w obrocie finansowym związanym z obsługą Stacji Paliw. Z wniosku spółki wynikało, że w poszczególnych miesiącach 2008 r. Spółka osiągnęła dochód w następujących wysokościach: w styczniu 5.881,71 zł, w lutym 3.635,69 zł, w marcu 26.612,82 zł, w lipcu 37.719,35 zł. Z wniosku wynika, że w kwietniu, maju i czerwcu 2008 r. sytuacja Spółki uległa minimalnej poprawie, jednakże uzyskane środki przeznaczono na pokrycie strat. We wniosku podano także, że Spółka posiada zadłużenie względem Skarbu Państwa z tytułu zobowiązania podatkowego w kwocie 726.000,00 zł. Ponadto Spółka spłaca kredyt w kwocie 793.000,00 zł. Zobowiązania Spółki na 31 lipca 2008 r. wyniosły 908.000,00 zł. Wnioskująca Spółka podała również, że za ostatni rok obrotowy uzyskała według bilansu zysk w wysokości 148.246,36 zł, a wartość jej środków trwałych wyniosła 514.197,22 zł. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 600.000,00 zł. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie przedmiotowego wniosku Spółka dysponowała na rachunkach bankowych kwotą 30.557,76 zł. Sąd bazując na podanych przez wnioskodawcę informacjach doszedł do przekonania, że spółka nie spełnia warunków wskazanych w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. i nie jest zasadnym zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W ocenie Sądu spółka, skoro osiąga dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i posiada środki finansowe na rachunkach bankowych, jak również dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość potencjalnych kosztów sądowych, nie zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W zażaleniu na powyższe postanowienie poza wskazaniem na okoliczności podnoszone we wniosku zaznaczono, że na dzień 30 września 2008 r. zobowiązania spółki wyniosły 663.648,04 złotych. Zdaniem spółki Sąd winien mieć na względzie również ponoszone przez firmę koszty jej prowadzenia, które w tych okolicznościach również w pewnej mierze będą musiały być ograniczone. W ocenie wnioskodawcy Sąd I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do opisanej przez stronę sytuacji majątkowej, skupiając się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia raczej na rozważaniach teoretycznych, a z uzasadnienia nie wynika dlaczego odmówiono spółce przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie została w sposób skuteczny podważona. Ocena sytuacji majątkowej dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, dla których sytuacja materialna stanowi barierę dla dochodzenia swych praw przed sądem, np. osobom bezrobotnym, nie posiadającym stałego dochodu, dla których wygospodarowanie środków pieniężnych dla opłacenia wymaganych ustawą kosztów sądowych stanowi nieusuwalną przeszkodę. Prawo przewiduje również możliwość ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, gdy wykazane zostaną okoliczności wskazane w art. 246 § 2 p.p.s.a.. W ocenie tutejszego Sądu okoliczności powyższe nie zostały wykazane. W zażaleniu spółka nie przedstawiła żadnych nowych danych dotyczących sytuacji majątkowej, które w sposób dostateczny uprawdopodobniłyby niemożność poniesienia wydatku w postaci wpisu od skargi. Skarżąca spółka prowadzi działalność, z której osiąga dochody, a ponadto spłaca ciążące na niej zobowiązania (we wniosku wskazywano, że stan zadłużenia na dzień 31 lipca 2008 r. wyniósł 908.000,00 zł, podczas gdy zgodnie z informacją zawartą w zażaleniu zobowiązania na dzień 30 września 2008 r. wyniosły 663.648,04 złotych). Skoro więc spółka dysponuje środkami pozwalającymi jej na spłatę zaciągniętych względem innych podmiotów zobowiązań to przyjąć należy, że jest również w stanie wygospodarować środki na pokrycie wymaganych prawem kosztów sądowych. Pamiętać należy, że prawo pomocy stanowi pewnego rodzaju formę dofinansowania przez Skarb Państwa, która może mieć miejsce w sytuacjach naprawdę wyjątkowych i nie ma powodów, dla których takowa pomoc miałaby być przyznana w sytuacji, gdy spółka osiąga dochód i mimo znacznego zadłużenia względem innych podmiotów reguluje ciążące na niej zobowiązania. Wobec podniesionych powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił zażalenie.