I FSK 450/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1279/08 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 22 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w podatku akcyzowym za styczeń, marzec i kwiecień 2004 r. oraz podatku akcyzowego za miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia: oddalić wniosek I FSK 450/09 UZASADNIENIE W piśmie z dnia 15 czerwca 2009 r. złożonym w sprawie o sygn. akt I FSK 450/09 toczącej się ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1279/08, oddalającego skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 22 sierpnia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w podatku akcyzowym za styczeń, marzec i kwiecień 2004 r. oraz podatku akcyzowego za miesiące od maja do grudnia 2004 r., pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 sierpnia 2008 r. w zakresie w jakim decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 maja 2008 r. oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 maja 2008 r. w całości. Pełnomocnik strony podniósł, iż zapłata podatku orzeczonego we wskazanych decyzjach zagrozi niewątpliwie podstawowym interesom skarżącego i pogorszy jego sytuację ekonomiczno-gospodarczą w sposób, który zaważy negatywnie na przyszłości prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazano, że przychód skarżącego spadł (w I kwartale 2008 r. wyniósł 2.645 zł, a w I kwartale 2009 r. 2.296 zł), a trudna sytuacja na rynku usług transportowych wymusza obniżanie cen świadczonych usług. W tym samym czasie nastąpił wzrost kosztów przedsiębiorstwa skarżącego. Ewentualne przymusowe ściągnięcie spornej kwoty dodatkowo pogorszy sytuację skarżącego i zmusi go do ograniczenia działalności gospodarczej, co skutkować będzie najprawdopodobniej m.in. wyprzedażą majątku i koniecznością zwolnienia części załogi. Sytuacja taka będzie dotkliwa społecznie z uwagi na wysoki stopień bezrobocia w regionie. W ocenie skarżącego dalekosiężne skutki wykonania decyzji to zmniejszenie udziału jego przedsiębiorstwa na rynku, co negatywnie rzutować będzie na przyszłość prowadzonej działalności w bardzo konkurencyjnym środowisku gospodarczym. Zdaniem strony spełnione zostały przesłanki ustawowe z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualne bowiem wykonanie decyzji skutkowałoby wyrządzeniem znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków w przedsiębiorstwie skarżącego. Słuszny interes skarżącego oraz interes społeczny wskazują na zasadność wniosku. Pełnomocnik strony wskazał też, iż na żądanie Sądu uzupełni przedstawione informacje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, iż wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Wnioskodawca w swoim piśmie stwierdza, iż przesłanki zastosowania instytucji określonej w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały w przedmiotowej sprawie spełnione, jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika to z przedstawionych przez autora wniosku ogólnikowych informacji. Jedyną konkretną informacją jest podanie przez stronę wysokości przychodów w I kwartale 2008 i 2009 r., która to okoliczność sama w sobie nie może jednak świadczyć o zasadności wniosku. Podkreślić należy, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wniosek strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być natomiast poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, niepubl.). Nie dysponując aktualnymi danymi dotyczącymi wysokości dochodów i kosztów przedsiębiorstwa skarżącego, wielkości zatrudnienia, majątku oraz zadłużenia Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie stwierdzić, czy rzeczywiście spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z wniosku strony wynika, że wykonanie decyzji spowoduje negatywne skutki finansowe. Tymczasem podkreślić należy, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (podkr. NSA) lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Informacje podawane przez stronę mające wykazać, iż takie niebezpieczeństwo w jej sytuacji zachodzi są zbyt ogólnikowe (ograniczenie działalności gospodarczej, "najprawdopodobniej" wyprzedaż majątku i konieczność zwolnienia części załogi), by na ich podstawie możliwe była uznanie zasadności wniosku. Zauważyć należy, iż strona nie przedstawiła żadnych dokumentów mających wskazywać na zasadność jej twierdzeń. W takiej sytuacji stwierdzić trzeba, iż strona nie wykazała, że w jej przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ogólne twierdzenia dotyczące pogorszenia sytuacji przedsiębiorstwa skarżącego i potencjalnej konieczności wyprzedaży majątku i zwolnień, które pociągnie za sobą wykonanie zaskarżonej decyzji, nie zostały niczym poparte i nie wskazują na to, iż zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć nadto należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do oświadczenia skarżącego, iż na żądanie Sądu uzupełni on przedstawione we wniosku informacje, wskazać należy, iż w ramach postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności sąd administracyjny nie dysponuje możliwościami, które ustawodawca przewidział regulując postępowanie w zakresie prawa pomocy (por. art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a zatem nie ma uprawnień do żądania od strony uzupełniania podanych już informacji czy potwierdzania ich dokumentami źródłowymi. Inicjatywa w tym zakresie należy do strony, a podanie lakonicznych informacji i niepoparcie ich żadnymi dokumentami prowadzi do uznania, iż strona nie wywiązała się z obowiązku uprawdopodobnienia zasadności swojego wniosku. Wskazać należy przy tym, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł opierać się przy wydawaniu niniejszego rozstrzygnięcia na argumentach wskazanych przez stronę w skardze z dnia 11 września 2008 r., które zostały uwzględnione przez Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 5 listopada 2008 r. Dane zawarte w skardze są bowiem nieaktualne (pochodzą sprzed prawie roku), a jak już wskazano wyżej, niedysponowanie aktualnymi informacjami dotyczącymi sytuacji finansowej skarżącego uniemożliwia stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a co za tym idzie, uniemożliwia uznanie zasadności obecnie rozpatrywanego wniosku. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.