II SA/Ol 740/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy; II. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody kwotę 100 zł. (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" orzekł o odmowie wymeldowania M. C. z pobytu stałego w lokalu nr "[...]" położonego w miejscowości "[...]", Gmina "[...]". Organ ten ustalił, że M. C. obecnie ma zarejestrowany pobyt czasowy na terenie innej gminy i oświadczył, iż po upływie pobytu czasowego zamierza wrócić do miejsca pobytu stałego, gdyż nadal ma tam swoje rzeczy osobiste. W ocenie organu I instancji brak jest przesłanek do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o dobrowolnym opuszczeniu lokalu, jednakże z zamiarem tymczasowego pobytu w innym lokalu, gdzie M. C. zameldował się na pobyt czasowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. S., argumentując że nie zgadza się z decyzją organu I instancji, gdyż M. C. od roku nie mieszka w spornej nieruchomości. Dodała też, że jest prawowitą właścicielką przedmiotowego lokalu i opłaca stosowne podatki, podała iż M. C. zamieszkiwał w spornej nieruchomości przez 22 lata przy czym nie opłacał żadnego czynszu i podatków. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do argumentacji odwołującej się stwierdził, iż opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez M. C. nie nosi znamion trwałej rezygnacji z dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Uznał, że opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób świadomy, lecz nie w sposób trwały. M C. dokonał wynikającego z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązku meldunkowego zgłaszając organowi gminy od dnia 23 sierpnia 2007r. do dnia 23 sierpnia 2008r. pobyt czasowy w innym lokalu. Fakt nie zamieszkiwania M. C. w przedmiotowym lokalu jest bezsporny i oczywisty, gdyż został odnotowany w zapisach ewidencji ludności, tym samym nie wymagał dowodów co do jego potwierdzenia. Zatem w ocenie Wojewody nie zostały spełnione obie przesłanki niezbędne do wymeldowania, tj .przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. W przedmiotowej sprawie spełniona przesłanka dobrowolności nie uzasadnia decyzji orzekającej o wymeldowaniu, gdyż obie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania jest stanem tymczasowym, spowodowanym zaistniałą sytuacją, którą strona postępowania podaje, jednakże deklaruje chęć powrotu do spornego lokalu z chwilą zakończenia terminu zameldowania czasowego. W rezultacie Wojewoda uznał, że organ I instancji słusznie nie uwzględnił wniosku H. S. o wymeldowanie M. C. H. S. wniosła skargę na powyższą decyzję, podając że się z nią nie zgadza, zażądała nakazania Wójtowi wymeldowanie M. C. W uzasadnieniu skargi podała, że jako prawowita właścicielka lokalu, która dokonała zameldowania M. C., ma prawo go wymeldować. Ponadto dodała że zabrał on z przedmiotowego lokalu wszystkie swoje rzeczy osobiste, co jednoznacznie świadczy o jego trwałym opuszczeniu miejsca stałego zameldowania. Zarzuca też organowi I instancji, że nie przeprowadził stosownych dowodów w postaci oględzin lokalu, które potwierdziłyby powyższy fakt. Zdaniem skarżącej postępowanie organów opiera się wyłącznie na fałszywych zeznaniach uczestnika. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo dodał, że gdy oczywiste i bezsporne jest iż osoba wymeldowywana nie przebywa w miejscu zameldowania, nie ma konieczności przeprowadzenia dowodu z oględzin lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Ponadto wskazać należy, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy rozpoznające sprawę dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego w sprawie, co uniemożliwiało im wydanie właściwego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić tu należy, iż w obecnym stanie prawnym meldunek jest tylko potwierdzeniem faktycznego pobytu w lokalu oraz służy wyłącznie celom ewidencyjnym wynikającym z powyższej ustawy i nie ma związku z prawem własności do lokalu. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" konieczna jest dobrowolność i to aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jak stanowi art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym natomiast, zgodnie z art. 7 tej ustawy jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Nakładając na obywateli obowiązek meldunkowy ustawodawca wskazuje jednocześnie okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt stały lub czasowy. Zgodnie z art. 10, osoba przebywająca w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby obowiązana jest zameldować się na pobyt stały lub czasowy. Jak stanowi jednak art. 8, osoba zameldowana na pobyt czasowy przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące obowiązana jest zameldować się na pobyt stały. Od tej zasady przewidziane zostały wyjątki. W pewnych okolicznościach przewidziano bowiem możliwość dokonania zameldowania na pobyt czasowy trwający dłużej niż 2 miesiące. Takimi okolicznościami są w szczególności wykonywanie pracy, kształcenie, leczenie, wypoczynek oraz względy rodzinne. Powody przedłużania zameldowania na pobyt czasowy na okres dłuższy niż 2 miesiące musi zbadać organ meldunkowy. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, by osoba w stosunku do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego niweczyła to postępowanie poprzez fikcyjne czasowe meldowanie się i zmuszał w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. Jeśli w toku postępowania w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego ujawnią się wątpliwości, co do prawidłowości jej zameldowania czasowego organ administracji prowadzący to postępowanie, winien z urzędu poinformować o tych wątpliwościach organ dokonujący zameldowania czasowego o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Do czasu wyjaśnienia kwestii prawidłowości zameldowania czasowego przez właściwy organ, postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego winno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że takie wątpliwości się pojawiają i należało je wyjaśnić. Bezspornym jest, że M. C. z żoną i dziećmi dobrowolnie opuścił lokal należący do skarżącej, jednak twierdzi, że zrobił to z zamiarem powrotu. Skarżąca temu przeczy i podaje, że zabrał on wszystkie swoje rzeczy, żądała sprawdzenia tego w przedmiotowym lokalu. Niewątpliwie zabranie wszystkich rzeczy przez M. C. może przemawiać za zamiarem opuszczenia lokalu na stałe, choć nie musi. Wątpliwości związane z oceną zamiaru M. C. pojawiają się przede wszystkim ze względu na okres na jaki zameldował się na pobyt czasowy, początkowo na rok, a potem ponownie na następny rok. Zważywszy na treść przytoczonych wyżej przepisów jest to okres bardzo długi. Zameldowanie na tak długi pobyt czasowy wymaga wskazania przez uczestnika konkretnej ku temu przyczyny, a powinnością organów było ją ocenić. Na wątpliwości co do zamiaru czasowego opuszczenia lokalu skarżącej wskazuje też oświadczenie M. C. złożone na rozprawie przed Sądem, że ma zamiar wrócić do tego lokalu po ewentualnej śmierci skarżącej. Te wszystkie okoliczności powodują, że organy rozpoznające sprawę nie mogły, oceniając zamiar M. C. poprzestać jedynie na ustaleniu faktu zameldowania się w innym lokalu na pobyt czasowy, bowiem fakt ten nie wyklucza, w określonych wskazanych wyżej okolicznościach, wymeldowania uczestnika. Dlatego organ, ponownie rozpoznając sprawę stosownie do art. 7 i 77 kpa. podejmie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, w szczególności ponownie przesłucha skarżącą i uczestnika i ewentualnie zawnioskowanych przez nich świadków na okoliczności dotyczące charakteru zamiaru M. C. przy opuszczaniu lokalu skarżącej. Ponadto, jeśli okaże się to konieczne organ ustali na miejscu w przedmiotowym lokalu, czy i jakie swoje rzeczy uczestnik w nim pozostawił. Powyższe pozwoli dokonać prawidłowej oceny tego z jakim zamiarem uczestnik opuścił lokal skarżącej, co będzie miało decydujący wpływ na sposób załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji rozpoznając sprawę naruszyły przepisy postępowania nie stosując się do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Stosownie do treści art. 200 powyższej ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.