I OSK 193/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 81/08 w sprawie ze skargi M.S. na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie nierozpoznania wniosku M.S. z dnia 10 marca 2008r. o stwierdzenie nieważności decyzji Regionalnej Komisji Lekarskiej nr 1ABW z dnia [...] września 2007 r. nr [...] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 81/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.S. na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Regionalnej Komisji Lekarskiej Agencji Nr [...] Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie z dnia [...] września 2007 r., zobowiązał Centralną Komisję do rozpoznania tego wniosku. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił: Regionalna Komisja Lekarska Nr [...] ABW w Warszawie, wobec wielokrotnego niestawienia się M.S. na badania, decyzją z dnia [...] września 2007 r. orzekła o zakończeniu czynności orzeczniczych bez wydania orzeczenia. Wnioskiem z dnia [...] marca 2008 r. M.S. wystąpił do Centralnej Komisji Lekarskiej ABW o stwierdzenie nieważności tej decyzji, na co otrzymał pismo tej Komisji z dnia [...] marca 2008 r. informujące o podtrzymaniu stanowiska zawartego we wcześniejszej korespondencji i wyjaśniające, iż pisma Regionalnej Komisji Lekarskiej z [...] września 2007 r. nie należy utożsamiać z decyzją administracyjną. Pismem z dnia [...] maja 2008 r. M.S. wniósł skargę na bezczynność Centralnej Komisji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Regionalnej Komisji z dnia [...] września 2007 r. Przechodząc do rozważań, Wojewódzki Sąd stwierdził: Kluczowe znaczenie w sprawie ma ustalenie czy Centralna Komisja zobowiązana była wydać orzeczenie administracyjne w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Regionalnej Komisji z [...] września 2007 r. Z obowiązujących przepisów w sprawie orzekania o zdolności do służby wynika, iż Regionalne Komisje Lekarskie wydają orzeczenia po przeprowadzeniu badań, a od każdego nieprawomocnego orzeczenia służy odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej. Z akt sprawy wynika, że M.S. nie stawił się na żaden z terminów wyznaczonych przez Regionalną Komisję, a wobec tego nie mogła ona wydać orzeczenia merytorycznego, od którego służy odwołanie. Jednak nie znosiło to obowiązku rozpatrzenia przez organ wniesionego środka odwoławczego i wydania orzeczenia na podstawie art. 134 K.p.a. o niedopuszczalności odwołania. Pismo Regionalnej Komisji z dnia [...] września 2007 r. zatytułowane decyzja nie jest takim aktem administracyjnym i wobec tego nie przysługuje od niego odwołanie i organ odwoławczy miał obowiązek ocenić wniesione odwołanie pod kątem dopuszczalności. Organ odwoławczy tego nie uczynił, a jego pisma z dnia [...] marca 2008 r. nie można uznać za decyzję, ani za postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, co oznacza, że Centralna Komisja pozostaje w bezczynności. Reprezentowana przez radcę prawnego, Centralna Komisja Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 157 § 3 i art. 5 K.p.a. oraz § 5 pkt 1 i § 20, 23 i 25 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809) poprzez przyjęcie, że Centralna Komisja powinna rozpatrzyć wniosek z dnia [...] marca 2008 r. skoro zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Komisje te działają w formie i w zakresie określonym przepisami tego rozporządzenia, a ona nie przewidują wydawania takich rozstrzygnięć. M.S., reprezentowany przez B.S., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy uwzględnić. Z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". wynika, iż Sąd może zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawach, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Art. 3 § 2 pkt 8 stanowi bowiem, że skarga na bezczynność służy w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu, tj. w sprawach kończących się decyzją administracyjną (pkt 1), postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innymi niż ww. aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Otrzymawszy zatem skargę na bezczynność Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany ocenić jej dopuszczalność pod kątem wyżej wskazanym, tj. czy została ona wniesiona w sprawie, którą organ może zakończyć wskazanymi w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., orzeczeniami, aktami lub czynnościami, aby mógł ją ew. uwzględnić, orzekając na podstawie art. 149 P.p.s.a. Z akt niniejszej sprawy wynika, że M.S. wniósł skargę na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, która, jego zdaniem, nie załatwiła wniosku z dnia [...] marca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr 1 Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie z dnia [...] września 2007 r., informującej o zakończeniu czynności orzeczniczych bez wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd powinien był zatem dokonać oceny czy Centralna Komisja może rozpoznać ten wniosek w formie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., a przede wszystkim w pkt 1 § 2 art. 3, gdyż tylko decyzją administracyjną może być rozstrzygnięty wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego, odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że pismo Regionalnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2007 r. nie jest decyzją administracyjną, z czym należy się zgodzić. Dokonawszy takiego stwierdzenia Sąd powinien był ustosunkować się do skargi na bezczynność, w której zarzucono Centralnej Komisji nierozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności pisma z dnia [...] września 2007 r. Sąd jednak nie odniósł się w ogóle do tej kwestii, natomiast przeprowadził wywód co do czynności i rozstrzygnięć organu odwoławczego. Z wywodu tego wynika, iż Centralna Komisja powinna była ocenić dopuszczalność wniesionego przez M.S. odwołania w sytuacji, gdy zostało ono wniesione nie od decyzji, gdyż taka w jego sprawie nie mogła być wydana, a pismo z [...] września 2007 r. decyzją nie jest. Sąd sugerował, że rozstrzygnięcie powinno zapaść w trybie art. 134 K.p.a., a skoro takie nie zapadło to Centralna Komisja pozostaje bezczynna, a wobec tego zobowiązał ją, na podstawie art. 149 P.p.s.a., do załatwienia wniosku. Jednak wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji i do rozpoznania wniosku w takim przedmiocie Centralna Komisja została zobowiązana, co wynika z sentencji wyroku. Zgodzić się zatem należy ze skargą kasacyjną, iż Wojewódzki Sąd naruszył art. 149 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 P.p.s.a. bowiem zobowiązał Centralną Komisję do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, której za decyzję nie uznał, zaś w uzasadnieniu zawarł ocenę, iż wniesione odwołanie należy rozpatrzyć w trybie art. 134 K.p.a. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd weźmie zatem pod uwagę, że przedmiotem wniosku M.S. z dnia [...] marca 2008 r. było stwierdzenie nieważności decyzji Regionalnej Komisji z dnia [...] września 2007 r., a nie odwołanie od tej decyzji i oceni dopuszczalność skargi na bezczynność. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.