VII SA/Wa 1031/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008r. sprawy ze skargi M. i K. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością. skargę oddala VII SA/Wa1031/08 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażaleń T. A. i B. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z dnia [...] września 2004 r., znak: [...] przekazujące według właściwości do Delegatury Biura [...] akta w sprawie rozbudowy budynku warsztatowego na nieruchomości przy ul H. w W., wybudowanego na okres czasowy do roku 1980 -utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organ pierwszej instancji zapadły w następujących okolicznościach sprawy. Postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, zainicjowane zostało pismem B. D. z dnia [...] września 2002r., w którym zwróciła się do organu o zbadanie legalności budynków na sąsiedniej działce, położonej w W. przy ul. H. - stanowiącej wówczas własność T. A. W toku postępowania dokonano oględzin ww. nieruchomości i na tę okoliczność sporządzono protokoły: z dnia [...] października 2002r., nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2003r., nr [...] gdzie ustalono, że budynek w granicy pobudowano na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1965r., Urzędu Dzielnicowego W. nr [...], następnie budynek został rozbudowany. Inwestor nie dysponował dowodem pozwolenia na rozbudowę, bowiem to zostało mu skradzione Organ ustalił, że rozbudowa budynku warsztatowego tj. dobudowy do istniejącego warsztatu pomieszczenia sanitarnego i socjalnego została poprzedzona decyzją z dnia [...] września 1974r., nr [...] Urzędu Dzielnicowego W. o lokalizacji szczegółowej czasowej do 1980r. W toku postępowania przed organem II instancji w piśmie z dnia [...] listopada 2007r. B. D. poinformowała [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że T. A. sprzedał należącą do niego działkę położoną ul H. w W. Organ ustalił, że właścicielami nieruchomości przy ul. H. w W. są obecnie M.M. i K.R. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając jak w zaskarżonym postanowieniu przywołał w jego uzasadnieniu dyspozycję przepisu art. 65 § 1 k.p.a. wskazując na nałożony tam na organ obowiązek kontroli swojej właściwości. Organ stwierdził, że rozbudowa budynku warsztatowego była zastrzeżona okresem, na jaki została dopuszczona – do roku 1980, zatem powinna zostać poddana rozbiórce. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w okolicznościach niniejszej sprawy organem właściwym do wyegzekwowania rozbiórki w/w zakresie jest organ administracji architektoniczno – budowlanej i nie jest dopuszczalne wydanie takiego samego nakazu przez organ nadzoru budowlanego. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M. M.i K. M. z domu R.. Skarżący dochodzili uchylenia zaskarżonego postanowienia (opisując go, jako decyzję). Zdaniem skarżących organy nie uwzględniły w swoim rozumowaniu, że decyzja z dnia [...] września 1974r., nr [...] Urzędu Dzielnicowego W. o lokalizacji szczegółowej czasowej do 1980r. w przedmiocie rozbudowy budynku warsztatowego tj. dobudowy do istniejącego warsztatu pomieszczenia sanitarnego i socjalnego wygasła już w 1980r. Ponadto określa ona okres czasu, na jaki budynek został rozbudowany, zatem organ rażąco nie rozróżnia pojęć "rozbudowany" i "budowany", co prowadzi do błędnego wniosku, że cały budynek został wybudowany tylko na okres do 1980r. Organ błędnie stwierdza też, że rozbudowa trwała w latach 1960 – 1970. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skargi nie zasługują na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję bądź postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej). Jeśli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania. Negatywny wynik owej "samokontroli" zdolności prawnej może powodować różne konsekwencje, określone w przepisach k.p.a. Prawidłową formą uznania się za organ administracji publicznej za niewłaściwy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.) lub zwrócenie podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 2 k.p.a.). ( Post. Kolegium Kompetencyjnego przy SN z dnia 11 stycznia 1995 r., III PO 9/94, OSNAPiUS 1995, nr 12, poz. 152). Podjęcie działań w trybie art. 65 k.p.a. musi być poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy, a nadto podkreślić należy, że dopiero jednoznacznie ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadzi wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy, daje mu podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu jego zdaniem w sprawie. Przy czym ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa głównie na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy ( porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 898/05 z dnia 7 czerwca, 2006r., LEX nr 266307). W § 1 art. 65 mowa jest o "podaniach", co może sugerować, że przedmiotem przekazania jest każde podanie w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Systemowa analiza przepisu prowadzi jednak do innego wniosku. Chodzi, bowiem o sytuacje, kiedy organ, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w "sprawie". W drodze postanowienia następuje przekazanie "sprawy". Przyjąć, zatem trzeba, że forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, ale jedynie do podań inicjujących postępowanie w "sprawach" administracyjnych w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Przepis ten zakreśla granice podmiotowe i przedmiotowe, w jakich może zostać ona wykorzystana. Forma postanowienia nie może być stosowana w sprawach innych niż kończące się decyzją administracyjną. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest to, że organy zasadnie rozstrzygnęły o przekazaniu sprawy w/g właściwości jak w zaskarżonym i poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji. Przedmiotowy dla sprawy budynek, usytuowany w granicy, został pobudowany w oparciu o decyzje pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1965r., Urzędu Dzielnicowego W. nr [...], a następnie rozbudowany, przy czym w związku z tym inwestor uzyskał decyzję z dnia [...] września 1974r., nr [...] Urzędu Dzielnicowego W. o lokalizacji szczegółowej czasowej do 1980r. W ocenie Sądu obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na czas oznaczony powstaje z chwilą upływu określonego terminu. Do przedmiotowej rozbudowy uwarunkowanej czasowo, zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 38. 1. Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się również do obiektów budowlanych, podlegających rozbiórce ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki zostały wzniesione. Zatem z artykułu tego wynika, że inwestor (właściciel, zarządca) jest obowiązany dokonać rozbiórki obiektu budowlanego objętego nakazem przymusowej rozbiórki (art. 38 ust. 1) i obiektu podlegającego rozbiórce ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki został wzniesiony (art. 38 ust. 2). Pierwsza sytuacja - nakazanie przymusowej rozbiórki - odnosi się do tych wypadków, w których przepisy prawa przewidują wydanie nakazu rozbiórki (np. art. 36 ust. 3, art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego). W odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 38 ust. 2 prawa budowlanego, wyłączone jest wydawanie decyzji nakazującej przymusową ich rozbiórkę, ponieważ obowiązek dokonania rozbiórki tych obiektów wynika bezpośrednio z przepisu prawa i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej stosownie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U.05.229.1954 j.t.) Zatem zgodnie z przepisem art. 38 tej ustawy obowiązek wykonania rozbiórki obiektów, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), wynika bezpośrednio z tego przepisu prawa i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -Dz.U.05.229.1954 j.t.). Na tle powyższej regulacji zapadły wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1987 r. IV SA 900/86., oraz z dnia 5 września 1988r., w sprawie o sygn. akt IVSA 644/88, gdzie wskazano, że obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na czas oznaczony powstaje z chwilą upływu terminu, a wydawanie w tym przedmiocie odrębnej decyzji jest niedopuszczalne i stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, gdyby nawet przyjąć, że rozbudowa przedmiotowego budynku nastąpiła bez pozwolenia na budowę, a tylko w oparciu o opisaną wyżej decyzję lokalizacyjną, to organ w uzasadnieniu zasadnie wskazał, że do wyegzekwowania rozbiórki w/w zakresie właściwy jest organ administracji architektoniczno – budowlanej i nie jest dopuszczalne wydanie nakazu przez organ nadzoru budowlanego. W tym miejscu należy podkreślić, że od 2004r., w sprawie znak [...] przed Prezydentem W. toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku rozbiórki wymagalnej z dniem 1 stycznia 1981r., na podstawie opisanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Sąd dostrzega uchybienie, jakimi dotknięte są postanowienia obu instancji, gdy używają wadliwego określenia o przekazaniu "akt sprawy", prawidłowo należało użyć określenia o przekazaniu "sprawy", Ponadto w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji pojawia się nieprecyzyjne sformułowanie odnoszące się do rozbudowy w latach 1960 – 1970, które nie odpowiada ustaleniom organ odzwierciedlonych w opisanych wyżej protokołach oględzin. Wreszcie doszło do przekazania sprawy adresatowi określonemu, jako: Delegatura Biura [...], tj. do jednostki wykonawczej Prezydenta W., prawidłowo zaś adresat powinien być określony, jako Prezydent W. -. Delegatura Biura [...]. W ocenie Sądu powyższe naruszenie prawa nie miały jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty skarżących, że w niniejszym postępowaniu organ nie odróżnia pojęcia "budowy" i "rozbudowy". W zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go, jednoznacznie określono, że przedmiotem przekazania jest sprawa rozbudowy budynku warsztatowego wybudowanego na okres czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze powyższą argumentację, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).