II OZ 144/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 992/08 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Z. N. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 22 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek Z. N. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 12 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Z. N. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] lipca 2008 r. z powodu uiszczenia wpisu od skargi po upływie wyznaczonego terminu. Odpis tego orzeczenia został doręczony skarżącemu w dniu 26 listopada 2008 r. Wnioskiem z 8 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podnosząc, że podczas wnoszenia opłaty sądowej był przekonany o dochowaniu terminu. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący o powodzie odrzucenia skargi dowiedział się w dniu 26 listopada 2008 r., a więc w dniu doręczenia postanowienia z 12 listopada 2008 r. Od tego momentu zaczął biec siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, który upłynął w dniu 3 grudnia 2008 r. Skarżący występując z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 8 grudnia 2008 r. nie dochował terminowi, co skutkowało odrzuceniem wniosku, stosownie do art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi powinien być w jego przypadku liczony nie od momentu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, ale od momentu, w którym skarżący uzyskał wyjaśnienia dotyczące biegu terminu i konieczności podjęcia stosowanych czynności procesowych. Skarżący wskazał, że jest po ciężkim uszkodzeniu głowy, co niewątpliwie utrudniało mu należyte zrozumienie doręczonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek ten powinien być złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym skarżący otrzymał odpis postanowienia z dnia 12 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu w terminie (26 listopada 2008 r. - potwierdzenie odbioru k. 23). W tym dniu skarżący zapoznał się z treścią uzasadnienia orzeczenia, w którym zawarta została informacja o spóźnionym dokonaniu przez skarżącego czynności procesowej uiszczenia wpisu i konsekwencjach, jakie uchybienie terminu wywołało dla toku postępowania sądowego. Powyższe stanowisko Sądu byłoby trafne, gdyby nie to, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu w sposób wyraźny wskazał, że ustanie przyczyny uchybienia terminu, którą była niewiedza o spóźnieniu w uiszczeniu wpisu, nie powinna być łączona z datą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, lecz przesunięta w czasie do dnia uzyskania wyjaśnień o rzeczywistym znaczeniu treści doręczonego orzeczenia Sądu. Skarżący uprawdopodabniając okoliczność niezrozumienia zawartych w postanowieniu informacji - co należy utożsamić w warunkach niniejszej sprawy z brakiem ustania przyczyny uchybienia terminu - podał, że jest to skutkiem przebytego urazu głowy i przeżytej śmierci klinicznej. Do wniosku dołączona została dokumentacja medyczna. Pomimo, że skarżący powołał się na wymienione wyżej okoliczności nie tylko w zażaleniu na postanowienie odrzucające jego wniosek, ale także w samym wniosku o przywrócenie terminu, Sąd I instancji w żadnym miejscu nie wypowiedział się odnośnie do zaznaczonych kwestii. Działanie takie nie mogło zostać zaakceptowane, albowiem okoliczności podniesione przez skarżącego miały istotny wpływ na wynik sprawy i ich pominięcie skutkowało tym, że podstawa faktyczna zaskarżonego postanowienia była niepełna. Jeżeli skarżący uważa, że jego stan zdrowia wpłynął na określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, obowiązkiem Sądu było szczegółowo odnieść się do przywołanego zdarzenia dotyczącego przebytego urazu głowy i określić istnienie bądź nieistnienie związku przyczynowego pomiędzy aktualnym stanem zdrowia skarżącego a możliwością zapoznania się przez niego z treścią postanowienia z 12 listopada 2008 r. Z uwagi na niedokonanie przez Sąd I instancji jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie, zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku Z. N. Sąd I instancji powinien zbadać czy wniosek ten został wniesiony w terminie, biorąc pod uwagę wyjaśnienia skarżącego i dopiero po ewentualnym uznaniu ich za nieuzasadnione odrzucić wniosek, stosownie do art. 88 p.p.s.a. W razie przyjęcia, że skarżący zasadnie określił moment ustania przyczyny uchybienia terminu, Sąd zobowiązany będzie do merytorycznego ocenienia szczegółowych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.