II OSK 554/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. i T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1477/08 odrzucające skargę J. M. i T. M. w sprawie ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1477/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że J. M. i T. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną po wznowieniu – postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. – postępowania "odwoławczego" w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie warunków zabudowy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze: 1) na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie K.p.a.) uchyliło własną decyzję ostateczną z dnia [...] stycznia 2008 r., którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2007 r. ustalającą warunki zabudowy, 2) na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2007 r. ustalającą warunki zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W akcie tym pouczono strony postępowania, iż wydana "decyzja jest ostateczna w trybie instancyjnym, może być jednak zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Kolegium, w terminie 30 dni od daty doręczenia". Sąd I instancji zważył, że postępowanie wznowieniowe jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, a zarazem nowym postępowaniem toczącym się w danej sprawie zakończonej decyzją ostateczną; i tak jak postępowanie zwykłe rządzi się tymi samymi regułami procesowymi, w tym jest dwuinstancyjne. Sąd I instancji stwierdził, że decyzja wydana po wznowieniu postępowania, która uchyla dotychczasową decyzję ostateczną i rozstrzyga o istocie sprawy jest decyzją wydaną w pierwszej instancji, od której przysługuje odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) stosownie do art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie – zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. – strony niezadowolone z zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego mogły zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero wyczerpanie przez strony prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowiło przesłankę dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, iż błędne pouczenie, czy ewentualna wadliwość aktu administracyjnego nie może – wbrew regulacjom ustawowym – otwierać stronom drogi do wniesienia skargi. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wyczerpali środka zaskarżenia jaki przysługiwał im od wskazanego aktu w (nadzwyczajnym) postępowaniu administracyjnym, co oznacza że nie dopełnili warunku niezbędnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a wymaganego art. 52 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, Sąd I instancji stwierdził, że błędne pouczenie, - chociaż – nie może otwierać stronom drogi do wniesienia skargi, nie może również szkodzić, a zatem jest okolicznością, którą organ powinien wziąć pod uwagę w przypadku wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydane w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1477/08 w dniu 12 listopada 2008 r. i doręczone pełnomocnikowi skarżących wraz z uzasadnieniem w dniu 2 grudnia 2008 r. złożyli J. M. oraz T. M., zaskarżając powyższe postanowienie w całości i zarzucając mu: 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 52 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym ustaleniu, że skarga z dnia 8 sierpnia 2008 r. została złożona po uprzednim niewyczerpaniu środków zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania i w konsekwencji błędnym uznaniu za niedopuszczalną skargę J. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną w sprawie o sygn. akt [...], wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Konsekwencją powyższych błędów było nierozpoznanie merytoryczne skargi. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia z dnia 12 listopada 2008 r., wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1477/08, odrzucającego skargę J. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z § 2 art. 52 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W zaskarżonym postanowieniu, Sąd I instancji zgodnie z prawem wywiódł, że skarżący, składając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], nie wyczerpali środka zaskarżenia jaki przysługiwał im od wskazanego aktu w (nadzwyczajnym) postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że nie dopełnili warunku niezbędnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a wymaganego w art. 52 § 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz U. Nr 98, poz. 1071) – od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni zasadnie wyprowadził, że w sprawie niewyczerpane zostały środki zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że błędne pouczenie nie może otwierać stronom drogi do wniesienia skargi, ale i nie może szkodzić, a zatem jest okolicznością, którą organ powinien wziąć pod uwagę w przypadku wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.