I FZ 42/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. i J. K. sp. j. Zakład Pracy Chronionej w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 576/08, w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, w sprawie ze skargi E. i J. K. sp. j. Zakład Pracy Chronionej w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 14 kwietnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług postanawia uchylić postanowienie, o którym mowa w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Zaskarżonym postanowieniem w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawartym w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r. (sygn. akt I SA/Gd 576/08), Sąd ten zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczenie to zapadło na skutek skargi skarżącej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 kwietnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie o kosztach wydane zostało na podstawie art. 200 w związku z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a). Z przedmiotowym orzeczeniem nie zgodził się pełnomocnik strony skarżącej, który złożył zażalenie wnosząc o zmianę postanowienia przez zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej spółki kwoty 4800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona wniosła również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niniejszej sprawie, wskutek uchylenia pierwszego wyroku sądu I instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny, toczyły się niejako dwa postępowania pierwszoinstancyjne, a zatem skarżącej spółce przysługuje zwrot kosztów zastępstwa za oba te postępowania, czyli w dwóch stawkach minimalnych (łącznie 4.800 zł). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była należność pieniężna w wysokości 43.740 zł. Z tego względu wynagrodzenie adwokata powinno być ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - a więc z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy w wysokości 2.400 zł. W tej samej wysokości powinno być ustalone wynagrodzenia dla radcy prawnego występującego w sprawie - zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W sprawie będącej przedmiotem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał dwukrotnie: raz wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r., którym oddalił skargę, oraz w dniu 12 listopada 2008 r., po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, kiedy sąd I instancji uwzględnił skargę i zasądził od organu koszty postępowania w wysokości 2.400 zł. Wobec powyższego zasadne jest zażalenie strony skarżącej. Przed zapadnięciem pierwszego wyroku sądu I instancji z dnia 29 stycznia 2007 r., w rozprawie brał udział adwokat L. K., który reprezentował skarżącą spółkę. Również przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w dniu 12 listopada 2008 r. strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego S. B., który złożył do akt pełnomocnictwo substytucyjne adwokata L. K. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów jest błędne, bowiem nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z dochodzeniem praw w obu przypadkach postępowania przed sądem I instancji - pierwotnego oraz przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (tak B. Dauter [w:] Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 38/09 (patrz http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie musi zostać uchylone, a Sąd pierwszej instancji, badając ponownie sprawę w zakresie kosztów, powinien kierować się powyższymi rozważaniami. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.