VII SA/Wa 1422/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-13
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w 1986 roku, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogła zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności w związku z brakiem udziału stron w postępowaniu zwykłym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 1986 roku nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Brak udziału stron w postępowaniu zwykłym nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do wznowienia postępowania. W dacie wydania decyzji nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, a organ działał na podstawie posiadanych materiałów i uzgodnień, co było zgodne z ówczesnymi przepisami.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 1986 roku, zarzucając jej sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego i naruszenie przepisów k.p.a. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Skarżący podnosili również zarzut braku udziału w postępowaniu zwykłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. i A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r., znak: [...] o udzieleniu J. Z. pozwolenia na budowę warsztatu produkcji materiałów budowlanych na działce położonej w G. przy ul. [...], nr ew. [...]. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] lipca 1986 r., znak: [...], Naczelnik Miasta i Gminy [...], na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) oraz § 43 i 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), udzielił J. Z. pozwolenia na budowę warsztatu produkcji materiałów budowlanych, o powierzchni zabudowy 168,00 m2, powierzchni użytkowej 191,46 m2 i kubatury 978,99 m3, na działce położonej w G. przy ul. [...], nr ew. gruntu [...], z zachowaniem określonych warunków. Jak wskazał organ administracyjny ww. pozwolenie zostało udzielone zgodnie z zebranymi i uzgodnionymi materiałami do nowoopracowanego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S..
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpili A. i G. G., wskazując, że przedmiotowa inwestycja sprzeczna była z wówczas obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z przeprowadzonym postępowaniem odtworzeniowym dot. akt sprawy, Burmistrz [...] wydał w dniu [...] maja 2007 r. postanowienie, znak: [...], o zakończeniu postępowania odtworzeniowego. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem zbadania legitymacji procesowej wnioskodawców. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, że G. i A. G. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...], jako strona tegoż postępowania. Ponadto, uwzględniając treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ustalono, że G. i A. G. jako właściciele działek o nr ewid. [...] i [...] są stronami wnioskowanego postępowania z uwagi na zapis zawarty w punkcie 3 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, to jest warunek zachowania przy realizacji robót budowlanych minimum 30-metrowej strefy ochronnej od budynków mieszkalnych, która to strefa obejmuje działki wnioskodawców, co oznacza, że przedmiotowe działki znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją. Organ I instancji stwierdził, że rozwiązania projektowe kwestionowanego zamierzenia budowlanego przedstawione na planie realizacyjnym (załącznik Nr 1 - stanowiący integralną część badanej decyzji) nie naruszają, ustalonej przedmiotowym pozwoleniem na budowę, 30-metowej strefy ochronnej od budynków mieszkalnych. Z danych (zawartych na tymże planie) dotyczących istniejących budynków wynika, że na działkach skarżących nie znajdowały się budynki mieszkalne, a jedynie budynki gospodarcze, które to obiekty - jak wynika z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] - wybudowane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Rozpoznając merytorycznie sprawę Wojewoda stwierdził, że w świetle zebranego w postępowaniu nieważnościowym materiału dowodowego, nie stwierdził, aby decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. dotknięta była którąkolwiek z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad obligujących do wyeliminowania jej z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności. Wojewoda odnosząc się do zarzutu skarżących odnośnie sprzeczności przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśnił, że w dniu wydania badanej decyzji, na terenie objętym kwestionowanym pozwoleniem na budowę nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast, wskazany i przekazany przez Burmistrza [...], w ramach postępowania odtworzeniowego, uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego gminy Z., przestał obowiązywać z dniem 15 września 1983 r. Zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 35, poz. 185, ze zm.) na gminy nałożono obowiązek sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; plany te miały być sporządzone do końca 1988 roku i tylko do tego czasu ustawodawca zezwolił (na podstawie art. 47 ust. 4 tejże ustawy) na obszarach, dla których nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na wydawanie decyzji wpływających na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów na podstawie posiadanych materiałów do planu, uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych. Natomiast zdaniem organu I instancji, wobec braku możliwości odtworzenia wszystkich akt sprawy nie można było stwierdzić, czy inwestor posiadał ważną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż zarzucany brak decyzji ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji miał miejsce.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli G. i A. G., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istotny sprawy, tj. stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie, art. 6, 7, 8, 77 i 28 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że badana decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ani żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, że w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, na terenie objętym planowaną inwestycją, nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, nowe plany zagospodarowania przestrzennego, na obszarach dla których plany nie są sporządzone, powinny zostać sporządzone w terminie do dnia 31 grudnia 1986 r. Do tego czasu decyzje wpływające na sposób zagospodarowania terenu podejmuje właściwy terenowy organ administracji państwowej na podstawie posiadanych materiałów, po dokonaniu uzgodnień z innymi zainteresowanymi organami. Wypełniając dyspozycję powołanych wyżej przepisów, Naczelnik Miasta i Gminy [...] pismem z dnia [...] marca 1986 r., znak: [...], wystąpił do Dyrektora Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z prośbą o wydanie opinii urbanistycznej na temat możliwości zabudowy działki nr [...] położonej w G. zgodnie z żądaniem inwestora zawartym we wniosku o pozwolenie na budowę. Pismem z dnia [...] marca 1986 r., znak: [...], Dyrektor Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego poinformował, że nie zgłasza zastrzeżeń w stosunku do propozycji przeznaczenia przedmiotowej działki na cele rzemieślnicze pod warunkiem uzyskania przez inwestora pozytywnej opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, co inwestor uczynił (pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1986r., znak: [...]). Na podstawie ww. dokumentów w dniu 20 marca 1986r., Naczelnik Miasta i Gminy [...] wydał informację o terenie, z której wynika, że zgodnie z zebranymi i uzgodnionymi materiałami działka nr [...] położona w G., może zostać zagospodarowana zakładem produkcji materiałów budowlanych. Ponadto do wniosku o pozwolenie na budowę został dołączony zatwierdzony plan realizacyjny inwestycji, do czego obligował inwestora przepis art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wskazał, że przedstawione w nim okoliczności dotyczące nieuczestniczenia strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę mogą stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania i w świetle powyższego nie mają wpływu na niniejsze postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli G. i A. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie art. 29 ust. 5 w zw. z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez nieuwzględnienie, iż w dacie wydawania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę planowana inwestycja nie była zgodna z ustaleniami terenowych organów administracji państwowej, co potwierdza rozbieżność w dokumentacji - brak informacji o terenie z dnia [...] czerwca 1986 r., do której załącznikiem były warunki wykorzystania terenu, załączone jako część informacji o terenie z dnia [...] marca 1986 r.;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności naruszała: art. 6 k.p.a., poprzez skonstruowanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] w sposób budzący wątpliwości interpretacyjne prowadzące do całkowicie sprzecznej interpretacji treści decyzji przez strony i uczestników postępowania, jak również organy Państwa od chwili wydania decyzji; art. 7 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie przy wydawaniu decyzji o pozwolenie na budowę, iż nie został zgromadzony w całości materiał dowodowy umożliwiający wydanie decyzji, jak również nie zważenie na charakter prowadzonej działalności w miejscu objętym wnioskiem, a tym samym dopuszczenie do ingerencji w słuszny interes obywateli; art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bez należytego rozważenia i zebrania wszystkich materiałów sprawy oraz niedokonania żadnych czynności mających na celu ustalenie kręgu stron postępowania, jak również nieuwzględnienie rozbieżności dokumentacji (załącznik nr 1a - warunki wykorzystania terenu, był załącznikiem do informacji o terenie z dnia [...] czerwca 1986 r., a nie informacji o terenie załączonej do wniosku z dnia [...] marca 1986 r., co ewidentnie świadczy o manipulacji dokumentacją akt sprawy); art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. wskutek niezebrania i nierozważenia całego materiału dowodowego sprawy; art. 28 k.p.a. - co wprost wynika również z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności decyzji, który w treści uzasadnienia wskazał (s. 3), iż A. i G. G. nie brali udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji zapadły w postępowaniu nieważnościowym, które rządzi się własnymi prawami. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ nadzorczy administracji publicznej przeprowadza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w celu jej weryfikacji. Organ administracyjny bada, czy kontrolowana decyzja jest objęta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Należy mieć na względzie, że artykuł ten jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności aktu administracyjnego wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., ponieważ wprost stwierdza, iż stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach, tj. jeżeli decyzja: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Jednakże w przypadku braku wystąpienia ww. przesłanek, organ administracyjny nie może stwierdzić nieważności aktu administracyjnego. W konsekwencji organ zobligowany jest wydać decyzję odmawiającą stwierdzenie nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I i II instancji, że brak jest jakichkolwiek przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. o pozwoleniu na budowę warsztatu produkcji materiałów budowlanych, bowiem decyzja ta zapadła zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Strona skarżąca w skardze do Sądu, jak również na etapie postępowania administracyjnego, powołała się na przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na rażące naruszenie prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w ww. przepisie oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/05, publ. LexPolonica nr 1253729). A więc naruszenie to musi być oczywiste (tzn. organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej) i na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2003 r. o sygn. akt. IVSA 905/02, publ. Lex Polonica nr 364318). Strona skarżąca uzasadniła swoje stanowisko tym, że była pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła sporna decyzja o pozwoleniu na budowę, jak również tym, że decyzja ta narusza art. 6, 7, 8, 77 i 28 k.p.a., a organy prowadząc postępowanie nieważnościowe nie uwzględniły wystąpienia ww. naruszeń. W tym miejscu należy wskazać, że zarzut braku udziału skarżących w postępowaniu administracyjnym dot. pozwolenia na budowę spornego warsztatu (tzw. zwykłym postępowaniu), jak trafnie podniosły organy administracyjne, nie należy do katalogu przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tej przyczyny organ administracyjny nie może stwierdzić nieważności decyzji, ponieważ tego rodzaju wada dotyczy postępowania administracyjnego, a nie rozumianej sensu stricte - decyzji administracyjnej. Tego rodzaju wada postępowania stanowi bowiem wyłącznie przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych względów, ww. zarzut należy uznać za bezzasadny. Ponadto organy obu instancji dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy, na podstawie akt, które zgromadzono w procedurze odtworzeniowej, zakończonej postanowieniem Burmistrza [...]. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy obu instancji słusznie stwierdziły, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r., znak: [...], o udzieleniu J. Z. pozwolenia na budowę warsztatu produkcji materiałów budowlanych na działce położonej w G. przy ul. [...], nr ew. [...] – nie narusza rażąco prawa. Z ustaleń organów przeprowadzonych na podstawie akt sprawy wynika, że w dacie wydania kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji na terenie objętym inwestycją, tj. na terenie gminy Z. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto z akt sprawy wynika, że ww. dacie nie obowiązywało już Zarządzenie Nr 91/74 Naczelnika Powiatu w [...] z dnia 18 grudnia 1974 r. w sprawie zatwierdzenia uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z. z uwagi na wejście w życie w dniu 15 września 1983 r. Uchwały Nr 108 Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 1983 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej niektórych uchwał Rady Ministrów i Prezydium Rządu, ogłoszonych w Monitorze Polskim. Na podstawie ww. uchwały straciła m.in. moc obowiązującą Uchwała Nr 85 Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 1974 r. w sprawie uproszczonych planów zagospodarowania przestrzennego, która stanowiła podstawę prawną do wydania ww. Zarządzenie Nr 91/74. Zgodnie z § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi. Skoro w niniejszej sprawie organ administracyjny nie mógł dokonać stosownej analizy pod kątem zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (którego nie było), to przepisy ówcześnie obowiązującego prawa przewidywały następujące rozwiązanie. Otóż zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. (Dz. U. Nr 35, poz. 185) na obszarach, dla których nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzje wpływające na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów podejmował właściwy terenowy organ administracji państwowej na podstawie posiadanych materiałów do planu, uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych. Jak wynika z akt sprawy w związku z ww. okolicznościami oraz złożeniem przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, Naczelnik Miasta i Gminy [...] pismem z dnia 7 marca 1986 r. zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w [...] o wydanie opinii urbanistycznej dot. możliwości zabudowy działki nr [...] w G. obiektami zakładu betoniarskiego, z uwagi na nowoopracowywany plan zagospodarowania gminy S.. W odpowiedzi na ww. wniosek Dyrektor Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w [...] w piśmie z dnia [...] marca 1986 r., znak: [...], nie zgłosił zastrzeżeń merytorycznych do propozycji przeznaczenia działki pod warunkiem wymogów formalnych w zakresie ochrony użytków rolnych, a ponadto w zakresie lokalizacji zakładu betoniarskiego wskazał, że wymagane będzie uzyskanie opinii Wojewódzkiego Inspektora Sanitarno-Epidemiologicznego w zakresie wielkości strefy sanitarnej od znajdujących się w sąsiedztwie budynków mieszkalnych. Celem spełnienia ww. warunków wskazanych przez Dyrektora Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. zezwolono inwestorowi na wyłączenie z produkcji rolnej i leśnej gruntów we wsi G. z przeznaczeniem na zakład betoniarski oznaczonych jako działka nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 1986 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pozytywnie zaopiniował rozwiązania przyjęte w planie realizacyjnym oraz projekcie technicznym przedmiotowego warsztatu produkcji materiałów budowlanych, ponieważ spełniały podstawowe wymagania sanitarno-higieniczne. Należy również zwrócić uwagę, że ustalenie ww. strefy ochronnej, a więc posadowienie spornego warsztatu odbyło się z zachowaniem warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki określonych w § 10 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62), ponieważ organ wskazał 30 m strefę, co oznacza, że dokonał kategoryzacji budynku warsztatu jako kategorii U II - obiekty i urządzenia średnio uciążliwe.
W tych warunkach organ administracyjny wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, która w dacie jej podjęcia musiała spełniać wymogi określone w przepisach ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w pozwoleniu na budowę mogą być jednocześnie rozstrzygnięte sprawy urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej. W tych wypadkach nie obowiązuje oddzielne uzyskanie rozstrzygnięć i zatwierdzeń, o których mowa w art. 21 ust. 3. Na podstawie art. 21 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. były wydawane decyzje tzw. lokalizacyjne, jednak w przypadku gdy w decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracyjny wypowiadał się co do lokalizacji inwestycji, uprzednie uzyskanie decyzji lokalizacyjnej nie było konieczne. A więc zgodnie art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. organ architektoniczno-budowlany w decyzji o pozwoleniu na budowę mógł wypowiedzieć się co do planu realizacyjnego oraz rozwiązań zawartych w projekcie. W niniejszej sprawie z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że organ wypowiedział się o ww. kwestiach. Wskazał bowiem, że lokalizacja inwestycji winna być zgodna z przedstawionym planem realizacyjnym i architektonicznym oraz winna zachować min. 30 m strefy ochronnej od budynków mieszkalnych. Jak wynika z planu realizacyjnego znajdującego się aktach sprawy na sąsiadujących działkach przy ul. [...] i [...], która obecnie stanowią własność skarżących brak było w ogóle budynków mieszkalnych. A więc w stosunku do tych nieruchomości nie był wymagany warunek zachowania 30 m strefy ochronnej. Oczywiście zmiana okoliczności faktycznych poprzez zmianę samowolnego sposobu użytkowania tych budynków, co wskazali skarżący na rozprawie, na budynki mieszkalne nie ma wpływu na ocenę rażącego naruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ nielegalne działanie skarżących nie może stanowić zarzutu w niniejszym postępowaniu. Podobnie zarzuty, iż na działce sąsiedniej inwestor zrealizował inne budynki w 1990 r. nie jest w ogóle przedmiotem kontroli w postępowaniu dot. decyzji o pozwoleniu na budowę z 1986 r. Ponadto zgodnie z wymogami określonymi w art. 48 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z zebranymi i uzgodnionymi materiałami do nowoopracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., co potwierdza ww. pismo Dyrektora Biura Planowania Przestrzennego w [...]. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w ówcześnie obowiązującym porządku prawnym organy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w czasie jego tworzenia, nie wydawały decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. W takim wypadku opierały się na decyzji właściwego terenowego organu administracji państwowej, wydanej na podstawie posiadanych materiałów do planu, uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony poprzez uzyskanie ww. stanowiska Dyrektora Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego. Ponadto podnoszony przez skarżących zarzut dot. manipulacją materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia. Powołane rozbieżności w datach informacji o terenie wydanej przez Urząd Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1986 r. oraz załącznika Nr 1a do informacji o terenie z dnia [...] czerwca 1986 r. świadczą wyłącznie o tym, że w związku z uzyskaniem w dniu [...] marca 1986 r. informacją o terenie i przedłużającym się postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę, zgodnie z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia inwestor nie mógł przedstawić określonych dokumentów. Wskazują na to daty: decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej i leśnej z dnia [...] czerwca 1986 r. oraz postanowienia Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 1986 r. Skoro na podstawie § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, właściwy organ jest obowiązany udzielić informacji o terenie potrzebnej do ustalenia lokalizacji inwestycji oraz prac związanych z przygotowaniem inwestycji, to w tym celu w niniejszej sprawie została wydana kolejna informacja z dnia [...] czerwca 1986 r., o czym świadczy kwestionowany przez stronę skarżącą załącznik Nr 1a do informacji o terenie z dnia [...] czerwca 1986 r. Informacja ta obowiązywała więc do [...] września 1986 r., a więc w okresie którym organ administracyjny zakończył postępowanie administracyjne wydając stosowną decyzję o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z powyższego, kontrolowana trybie stwierdzenia nieważności decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o wymagane prawem dokumenty.
A zatem na podstawie zgromadzonych podczas procedury odtworzeniowej dokumentów nie wynika by ww. decyzja naruszała rażąco prawo, jak również została wydana z naruszeniem innych przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też w niniejszej sprawie organy administracyjne na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło