VII SA/Wa 1282/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-14
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ze względu na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stron i ich indywidualnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten nie ustalił prawidłowo kręgu stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie zbadał indywidualnego interesu prawnego poszczególnych wnioskodawców. Uzupełnienie tych braków przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę dla Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewoda stwierdził nieważność, uznając, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, gdyż nie uzyskał zgody członków Wspólnoty Mieszkaniowej, a pozwolenie dotyczyło pomieszczeń wspólnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, wskazując na niewystarczający materiał dowodowy i potrzebę ustalenia stron oraz ich indywidualnego interesu prawnego. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skarg N. M., A. B., H.K., G. W., J. M., A. M., A. S., M. B., H. G., E.W., M. B., H. A., S. M., M. W., A. B. oraz L. i C.Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2006r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Ośrodkowi Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w zakresie przebudowy pomieszczeń w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] i zmianie sposobu użytkowania dla potrzeb utworzenia [...] Centrum Integracji i Aktywizacji Seniorów.
W uzasadnieniu podał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte w związku z wnioskiem Członków Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Z ustaleń organu wynika, że żądający wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości "są i byli w dacie wydania kwestionowanej decyzji stronami w toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę".
Wojewoda [...] stwierdził, iż przedstawione przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie obejmowało zgody członków Wspólnoty Mieszkaniowej co oznacza, że inwestor nie posiadał samoistnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem organu zgoda członków Wspólnoty Mieszkaniowej była wymagana bowiem pozwolenie na wykonanie robót budowlanych dotyczy pomieszczeń wspólnych budynku.
Wojewoda [...] uznał, że sprawy związane z dysponowaniem pomieszczeniami przewidzianymi do wspólnego użytku winny być rozstrzygane z udziałem współudziałowców i potwierdzone uchwałą podejmowaną na Walnym Zgromadzeniu.
Wydanie pozwolenia na budowę bez udziału współwłaścicieli w ocenie Wojewody [...] jest rażącym naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I – ej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia prawidłowej decyzji, a jego uzupełnienie prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że organ I instancji nie ustalił kręgu podmiotów wnoszących wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oraz czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali wskazał, iż co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej jest Zarząd tej Wspólnoty.
Członek Wspólnoty Mieszkaniowej może wystąpić jako strona w sprawie w której może wystąpić także Wspólnota pod warunkiem, iż wykaże swój indywidualny interes prawny.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w sprawie wykazania indywidualnego interesu prawnego poszczególnych wnioskodawców do występowania w charakterze stron.
W szczególności nie ustalił dokładnego usytuowania poszczególnych lokali mieszkalnych, w stosunku do których przedmiotowa inwestycja narusza indywidualny interes prawny oraz dokumentów potwierdzających prawo własności lub użytkowania wieczystego wnioskodawców do nieruchomości objętych pozwoleniem na budowę (odpis księgi wieczystej) bądź dokumentów potwierdzających zgodę Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Ponadto, organ stwierdził nieprawidłowe doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej poprzez doręczenie jej tylko I. M. z prośbą "o powiadomienie Członków Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...]".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] wniósł w imieniu członków Wspólnoty Mieszkaniowej pełnomocnik adw. J. Z.
Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 138 § 2 kpa wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem pełnomocnika skarżących brak jest przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 kpa bowiem postępowanie w niniejszej sprawie nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania.
W ocenie pełnomocnika skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien dokonać analizy materiału dowodowego w świetle przepisów ustawy
o własności lokali, które nie odbierają właścicielom poszczególnych lokali prawa strony w sprawach dotyczących współwłasności gruntu i wspólnych części domu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien również usunąć brak nieczytelnych czterech podpisów pod wnioskiem o stwierdzenie nieważności wzywając właścicieli wskazanych lokali do podania swoich nazwisk.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 § 2 kpa.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż Wojewoda [...] nie określił prawidłowo kręgu stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2006r., Nr [...] co uniemożliwiło prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz nie zbadał indywidualnego interesu prawnego poszczególnych wnioskodawców do występowania w charakterze stron.
Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji został podpisany przez 13 Członków Wspólnoty Mieszkaniowej, przy czym podpisy czterech osób są nieczytelne, a numer lokalu [...] jest dwukrotnie wymieniony.
W tej sytuacji obowiązkiem Wojewody [...] było ustalenie danych personalnych czterech osób oraz wyjaśnienie czy lokal nr [...] stanowi współwłasność dwóch osób.
Z pełnomocnictwa N. i M. udzielonego matce I. M. wynika, że właścicielką lokalu nr [...] jest tylko N. M.
Wojewoda [...] nie wzywając wnioskodawców do wykazania prawa własności poszczególnych lokali przez przedłożenie stosownych aktów notarialnych przyjął, że są oni właścicielami i wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Brak przedstawienia aktów notarialnych poświadczających prawo własności lokali spowodował błędne uznanie I. M. jako współwłaścicielki nieruchomości co wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
W zawiadomieniu tym Wojewoda [...] poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności "w związku z wnioskiem I. i N. M. oraz innych współwłaścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]".
Wojewoda [...] wszczął postępowanie bez określenia osób będących "innymi współwłaścicielami nieruchomości" oraz zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania.
Zdaniem sądu uzupełnienie w tym zakresie postępowania przez organ odwoławczy wbrew zarzutowi skargi naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zarzucił organowi I instancji brak zbadania indywidualnego interesu prawnego wnioskodawców, do występowania
w charakterze strony.
W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę brał udział Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...], któremu doręczono kwestionowaną decyzję.
Żądanie członków Wspólnoty Mieszkaniowej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga więc wykazania ich indywidualnego własnego interesu prawnego przed wszczęciem postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Przeprowadzenie takiej analizy w świetle przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali przez organ odwoławczy zdaniem sądu narusza zasadę wyrażoną w art. 15 kpa.
Uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło