II SA/Wa 1136/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2008 r. A. C., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z zapytaniem o wskazanie przepisu postępowania sądowego, który uprawnia pracowników ww. Sądu do: żądania od strony pisemnego wniosku o umożliwienie sporządzenia odpisu z akt sprawy (również samodzielnie, np. przy pomocy aparatu fotograficznego); uzależnienia dokonania przez stronę takiego odpisu od zgody sędziego. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że prosi o niewskazywanie innych regulacji niż przepisy postępowania sądowego, w szczególności przepisów wewnętrznych niebędących przepisami powszechnie obowiązującymi. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. A. C. skierował do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] kolejne zapytanie, w którym, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się o udzielenie informacji, czy pracownicy ww. Sądu otrzymali (w jakiejkolwiek formie) polecenie, aby żądać złożenia pisemnego wniosku od strony, która chciałaby samodzielnie dokonać odpisu z akt sprawy za pomocą własnego aparatu fotograficznego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] r., wydaną na podstawie art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Prezesa Sądu Rejonowego dla [...], po rozpatrzeniu wniosku A. C. z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz z [...] maja 2008 r.: a) udostępnił informację publiczną, wskazując, iż pracownicy Sądu Rejonowego dla [...] nie otrzymali osobnego polecenia od Prezesa Sądu, aby żądać pisemnego wniosku od strony postępowania, która chciałaby samodzielnie dokonać odpisu z akt sprawy za pomocą własnego aparatu fotograficznego; b) w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Prezes Sądu Rejonowego dla [...] podkreślił, że wniosek A. C. zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo. Mianowicie, w zakresie żądania wyjaśnienia, czy pracownicy Sądu Rejonowego dla [...] otrzymali polecenie, aby żądać pisemnego wniosku od strony postępowania, która chciałaby samodzielnie dokonać odpisu z akt sprawy za pomocą własnego aparatu fotograficznego, organ zaznaczył, że kwestia ta nie była przedmiotem regulacji Prezesa Sądu, wskazując na praktykę panującą w tym przedmiocie w poszczególnych wydziałach Sądu Rejonowego dla [...]. Z kolei, w zakresie wniosku o udzielenie informacji na temat przepisów postępowania sądowego: uprawniających pracowników Sądu Rejonowego dla [...] do żądania od strony pisemnego wniosku o umożliwienie sporządzenia odpisu z akt sprawy (również za pomocą np. aparatu fotograficznego), przepisów uzależniających dokonanie przez stronę takiego odpisu od zgody sędziego, organ podkreślił, iż wniosek w tym przedmiocie należy oddalić, albowiem, wbrew twierdzeniom wniosku, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Organ uzasadnił to tym, iż zawierają one zapytanie na temat treści przepisów prawa, na dowód czego przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 3301/02, z którego wynika, że w przypadku informacji o obowiązującym prawie nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej, gdyż dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębną ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a pismo wnioskodawcy z dnia [...] maja 2008 r. zawierało wyłącznie zapytanie o powszechnie obowiązujące przepisy postępowania sądowego. W pouczeniu decyzji organ wskazał, że od przedmiotowej decyzji przysługuje stronie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym przed wniesieniem skargi należy wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, zaznaczając, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do pouczenia zawartego w ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., A. C., pismem z dnia [...] lipca 2008 r., wezwał Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] do usunięcia naruszenia prawa. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wezwania Prezes Sądu Rejonowego dla [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. oddalił ww. wniosek, pouczając, że od niniejszego postanowienia nie przysługuje zażalenie. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, zaskarżając pkt b) ww. decyzji i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w wydziałach karnych Sądu Rejonowego dla [...] pracownicy sekretariatów żądają od stron postępowania składania każdorazowo pisemnego wniosku o zgodę sędziego na dokonanie odpisu z akt sprawy za pomocą własnego aparatu fotograficznego, a proceder ten jest znany i akceptowany przez Prezesa Sądu, co potwierdza treść pkt a) zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania karnego, żądanie złożenia przez stronę pisemnego wniosku (w jakiejkolwiek sprawie) jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wynika to z przepisów postępowania sądowego. Zdaniem A. C. odmowa wskazania przepisu postępowania sądowego uprawniającego pracowników Sądu do żądania złożenia przez stronę pisemnego wniosku w tym przedmiocie, jest bezprawna, zaznaczając, że to na Sądzie i jego pracownikach ciąży obowiązek wykazania, że przepis taki w ogóle istnieje i jego wskazania. Skarżący podkreślił, że jego pytanie nie było abstrakcyjnym żądaniem wskazania przepisów, na podstawnie których działa Sąd, ale żądaniem wskazania prawnej podstawy konkretnego działania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl § 2 ww. art., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). Mając na względzie treść powołanego art. 52 § 1 i § 2 ww. ustawy, Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać, czy skarga wniesiona przez stronę jest dopuszczalna, albowiem możliwość rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny istnieje dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie administracyjny tok instancji. W niniejszej sprawie wniesiona przez A. C. skarga dotyczy decyzji Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], mocą której organ w pkt a ww. decyzji udostępnił informację publiczną, wskazując, iż pracownicy Sądu Rejonowego dla [...] nie otrzymali osobnego polecenia od Prezesa Sądu, aby żądać pisemnego wniosku od strony postępowania, która chciałaby samodzielnie dokonać odpisu z akt sprawy za pomocą własnego aparatu fotograficznego, natomiast w pkt b powołanej decyzji, w zakresie wniosku o udzielenie informacji na temat przepisów postępowania sądowego, wniosek oddalił. Przedmiotowa decyzja stanowi decyzję wydaną w I instancji. W myśl art. 52 § 1 ppsa skuteczne wniesienie skargi wymaga wyczerpania określonego w ustawie procesowej regulującej dane postępowanie, w którym został wydany kwestionowany akt, środka zaskarżenia. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków na decyzję lub postanowienie, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie skarżący, będąc niezadowolonym z decyzji, mógł wyrazić swoją dezaprobatę wnosząc od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] przysługujący mu w niniejszej sprawie środek zaskarżenia (odwołanie), spełniając tym samym wymóg wyczerpania środków zaskarżenia i uzyskując prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożenia środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni decyzję, co do której nie wyczerpano środków zaskarżenia, skargę należy uznać za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. W świetle niniejszej sprawy wskazać należy, iż rozpatrywana skarga dotyczy decyzji wydanej w I instancji i w związku z tym jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.