VII SA/Wa 853/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak(spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008r. sprawy ze skargi H. Ż. i W. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. Ż. i W. Ż. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 66 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), - odmówił wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego drewnianego położonego na nieruchomości nr [...] [...], stanowiącej współwłasność K. F., H. F., T. J., A. J. oraz K. J.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 22 czerwca 2006r. dokonał wizji na działce nr [...], w trakcie której ustalił, że na gruncie znajduje się budynek mieszkalny parterowy, o konstrukcji drewnianej z tynkiem na płytach paździerzowych. Budynek usytuowany jest ścianą podłużną przy granicy z działką nr [...]. Składa się z dwóch części tj. części budynku z dachem jednospadowym krytym papą i blachą oraz część z dachem dwuspadowym krytym blachą. W trakcie oględzin lokali mieszkalnych nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego drewnianych stropów oraz ścian wewnętrznych, wskazujących na możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Stwierdzono natomiast, że drewniana ściana budynku usytuowana przy granicy działki, obita od strony zewnętrznej płytami wiórowo – cementowymi i otynkowana w części parterowej, a w części strychowej obita deskami, posiada pionowe pęknięcie na całej wysokości parteru (od strony ulicy). Ściana ta posiada również widoczne pęknięcia i zarysowania tynków oraz jest odchylona od piony – tj. posiada wybrzuszenie w dolnej części na zewnątrz, przy poziomie terenu. Ponieważ w tak ustalonym stanie faktycznym wystąpiły wątpliwości co do stanu technicznego ściany zewnętrznej budynku usytuowanej przy granicy, jak również jej odporności ogniowej zobowiązano właścicieli nieruchomości do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego, oraz przedłożenia opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego w wymienionej ściany (postanowienie z dnia 21 listopada 2006r.). W wykonaniu postanowienia przedłożono w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego oceną dotyczącą stanu technicznego całego budynku oraz opinię w zakresie spełnienia warunków bezpieczeństwa pożarowego, sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Z oceny technicznej wynika, że budynek może być bezpiecznie użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, a ściana konstrukcyjna usytuowana przy granicy działki nie stwarza niebezpieczeństwa dla budynku i jego mieszkańców. Także z opinii rzeczoznawcy ds. pożarowych wynika, że budynek nie stwarza zagrożenia dla życia ludzkiego, a z uwagi na to, że sąsiednia działka nie jest zabudowana nie występuje zagrożenie pożarowe dla otoczenia. Nadto organ wskazał, iż w sprawie złożono dodatkową opinię w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, sporządzoną na zlecenie W. Ż. właściciela sąsiedniej działki nr [...]. Wynika z niej m. in., że (...) "usytuowanie ściany zewnętrznej wykonanej częściowo z materiałów palnych, z otworami okiennymi oraz dachem rozprzestrzeniającym ogień, narusza § 12 ust. 1, pkt. 2 i § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów w budynku sytuowanym przy granicy działki w sposób określony w § 232 ust. 4 i 5". Nadto biegły wskazał, że wykonanie budynku mieszkalnego ze ścianami drewnianymi nieosłoniętymi (fragmenty ponad parterem) oraz dachem rozprzestrzeniającym ogień (papa na drewnie), zgodnie z § 271 ust. 1 i 2, § 270 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wymaga zwiększenia o 50% odległości od zabudowy sąsiedzkiej oraz od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki". Oceniając zebrany materiał dowodowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż w sprawie podstawowe znaczenie ma data budowy przedmiotowego budynku. Powstał on przed 1900r. w związku z czym brak jest podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 2 ma ono zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli. Oznacza to, zdaniem organu, że przepisy rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania do obiektów istniejących. Dodatkowo organ wyjaśnił, że sprawa okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy jest przedmiotem odrębnego postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania W. Ż. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r., - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł: na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 – Prawo budowlane o odmowie wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego istniejącego budynku mieszkalnego, drewnianego, położonego na terenie nieruchomości nr ew. [...] , stanowiącej współwłasność K. F., H. F., T. J., A. J. oraz K. J. – tzn. wydania decyzji nakazującej dostosowanie wskazanego budynku mieszkalnego, do warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodził się z uzasadnieniami i oceną prawną dokonaną przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], wskazującymi na brak podstaw do nakazania usunięcia nieprawidłowości stan technicznego – budynku przy ul. [...]. Uzasadniając podjęte przez siebie rozstrzygnięcie wskazał na nieprecyzyjne określenie materialnoprawnej podstawy decyzji organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli W. Ż. i H. Ż.. Skarżący podnieśli, iż w toku postępowania administracyjnego przedłożyli, sporządzoną na ich zlecenie, dodatkową opinię dotyczącą bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. [...].Z opinii tej wynikają całkowicie odmienne wnioski, niż z opinii przedstawionej przez współwłaścicieli obiektu. Taki stan obligował organ do wyjaśnienia tych sprzeczności, chociażby przez powołanie niezależnego biegłego. Także, już w trakcie postępowania zgłaszali zastrzeżenia do przedłożonej opinii technicznej, której konkluzja pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu dokonanymi w trakcie oględzin obiektu. Złożony przez nich wniosek o powołanie niezależnego biegłego został całkowicie pominięty przez organ. W tych okolicznościach, zdaniem skarżących, organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący sprawy, czy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 80 kpa ustanawiającym zasadę swobodnej oceny dowodów, organ administracyjny wydając decyzję powinien opierać się na materiale dowodowym zebranym w toku całego postępowania. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalenia prawdy obiektywnej wg swojej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Oznacza to, że organ powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów, a nadto rozpatrzyć je we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic, np. w opinii biegłych powołanych w sprawie. W wyroku z 18 kwietnia 1984r., sygn. akt III SA 113/84 (ONSA 1984. Nr 1, poz. 42) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, "(...) zasada z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl której organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, odnosi się również do sytuacji, w której występują rozbieżności w ocenach biegłych." Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż organ z naruszeniem powyższych przepisów nie rozpatrzył i nie i ocenił całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Jak słusznie podniesiono w skardze, w toku postępowania złożono dwie ekspertyzy, sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. [...]. Z opinii tych wynikają zupełnie odmienne konkluzje. W tej sytuacji dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej organ powinien przede wszystkim sprawdzić na jakich przesłankach biegli oparli swoje konkluzje i skontrolować prawidłowość ich rozumowania. Kontrola taka polega na sprawdzeniu – z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego – prawidłowości rozumowania przeprowadzonego w uzasadnieniu opinii (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1983r., sygn. akt II SA 1302/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 106). Obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy może oznaczać, tak jak w niniejszym postępowaniu, konieczność zasięgnięcia dodatkowej opinii dotyczącej bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego budynku. Podkreślić bowiem należy, iż to na organie ciąży obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla ich udowodnienia są potrzebne. Brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oznacza, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 77 i 77 § 1 kpa. Dodatkowo wskazać należy, iż oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie podzielił stanowiska organu dotyczącego braku podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 207 ust. 2 przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego (...), stosuje się, z uwzględnienia § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku, z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.