I SA/Sz 423/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 ust 1 , art. 18 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007 r. nr 35, poz. 217), Zgodnie z § 4.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46 poz. 309 z dnia 15 marca 2007 r.) Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] przyznającą dla M. K. jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych oraz odmówił przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych ( płatności zwierzęce). W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż dnia 7.05.2007 r. Producent złożył w biurze Powiatu G. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r. We wniosku zadeklarowano działki rolne o oznaczeniach:[...], położone na piętnastu działkach ewidencyjnych, leżących w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie S. Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wynosiła [...]ha. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 20.09.2007 r. stwierdzono, że na podstawie danych o ilości zwierząt zarejestrowanych w okresie referencyjnym w systemie IRZ, wyznaczony współczynnik DJP ma wartość zero. W trakcie postępowania wyjaśniającego producent złożył oświadczenie, w którym wyjaśnił, iż w okresie referencyjnym zwierzęta z prowadzonego przez niego gospodarstwa zostały wpisane do rejestru przez jego rodziców, z którymi mieszka, a własne stado Producent zarejestrował dnia 13.03.2007r., stado to pomimo iż było wpisane do rejestru przez jego rodziców, korzystało z użytków zielonych będących jego własnością. Po przeprowadzeniu kolejnej kontroli dnia 3.10.2007r., ze względu na zerowy współczynnik DJP zostały wykluczone działki zadeklarowane przez Producenta do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. M. K. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, iż zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego był on posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym wskazując na umowę darowizny gospodarstwa, użyczenie budynków gospodarczych, przepisania kwoty mlecznej. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja uwzględnia w całości żądanie Wnioskodawcy odnośnie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Zgodnie z § 4.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46 poz. 309 z dnia 15 marca 2007 r.) płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że analiza ruchu zwierząt w stadzie ojca M. K. (H. K.) przeprowadzona przez pracowników Biura Powiatowego w N. potwierdza jednoznacznie, że to on dokonywał przemieszczeń w stadzie w trakcie okresu referencyjnego. Przedstawiony stan rzeczy świadczy o tym, że H. K. faktycznie władał inwentarzem i jednocześnie przeczy oświadczeniu producenta o posiadaniu zwierząt w okresie referencyjnym. Ponadto Rolnik nie spełnił także drugiej przesłanki z w/w rozporządzenia, gdyż powinien był zarejestrować siedzibę stada, aby wykazać w ten sposób posiadanie. Na decyzję organu II instancji M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając : -nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych a istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, -naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, -naruszenie podstawowych zasad postępowania wyrażonych w art.7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Producent w złożonej skardze zarzucił także organowi, iż wydając decyzję nie wziął pod uwagę dowodów przedstawionych przez stronę. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu 29 marca 2003 r. aktem darowizny rodzice przekazali mu gospodarstwo rolne jako swojemu następcy. W lutym 2004 r. zawarł z rodzicami umowę na użyczenie budynków gospodarczych, w tym także obory. Na podstawie tejże umowy została mu przepisana kwota mleczna. Producent wskazał też, że stado zarejestrowane na jego ojca H. K. zostało wykazane w budynku gospodarczym, który został mu użyczony w 2004 r. Po przejęciu gospodarstwa po rodzicach skarżący stał się posiadaczem budynków gospodarczych oraz stada. Skarżący wyjaśnił, że w składanych wyjaśnieniach informował organ o posiadaniu rachunku, które otrzymał na zabiegi inseminacyjne posiadanych krów. Producent zarzucił, iż organ nie wziął pod uwagę ani umowy użyczenia ani przedmiotowych rachunków. Ponadto w skardze postawiono zarzut, iż w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji podano błędną podstawę prawną jej wydania. Producent twierdzi, iż decyzja organu I instancji została wydana na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności ( Dz.U.Nr 46, poz.309), bez uwzględnienia zmiany do wymienionego rozporządzenia, która miała miejsce dnia 11 kwietnia 2007 r.( Dz.U.Nr 69, poz.462). Skarżący podniósł, iż był do 13 marca 2007 r. był posiadaczem bydła, które w tym okresie było wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Po 13 marca 2007 r. był już właścicielem tego stada. W Skardze podniósł, iż nie został informowany przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zarzucił organowi, iż nie informował on o szkodzie którą poniósł ze względu na nie przedłożenie do akt sprawy dokumentów na okoliczność posiadania stada. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Ponadto w odniesieniu do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż Producent ani podczas prowadzonego postępowania, ani podczas składania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, ani podczas składania skargi nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, które organ mógłby wziąć pod uwagę wydając decyzję. W odniesieniu do zarzutu błędnej podstawy prawnej decyzji, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U.Nr 46, poz.309 ze zm.) ze zmianami, a więc także zmianą która miała miejsce dnia 11.04.2007 r. co potwierdza treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, która odpowiada powyższej zmianie. Organ wyjaśnił też, że Producent został wezwany dnia 24.09.2007 r. do złożenia wyjaśnień w związku z faktem nie posiadania przez niego zwierząt w okresie referencyjnym, a więc bezpodstawny jest zarzut mówiący o nie informowaniu Producenta przez organ o negatywnych konsekwencjach faktu nieposiadania zwierząt w okresie referencyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu, odmowa przyznania skarżącemu "płatności zwierzęcej" nastąpiła na skutek braku przesłanek przyznania płatności wskazanych w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W myśl powołanego przepisu płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z powyższego wynika, iż przesłankami przyznania płatności zwierzęcej jest: wymóg, aby rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni oraz konieczność, aby posiadane przez rolnika w okresie referencyjnym zwierzęta były w tym okresie wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych. Dokonując wykładni pierwszej przesłanki wynikającej z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stwierdzić należy, że literalne brzmienia przepisu, a także brak definicji w samym rozporządzeniu, wskazują, iż pojęcie "posiadacza" winno być rozumiane w ujęciu cywilistycznym. Zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze. zm.) posiadaczem rzeczy (w przedmiotowej sprawie zwierząt) jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Stwierdzić zatem należy, iż w świetle § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia "posiadaczem" jest przede wszystkim osoba faktycznie sprawująca w okresie referencyjnym władztwo nad zwierzętami, a nie osoba ujawniona w rejestrze zwierząt oznakowanych jako posiadacz zwierząt, która nie była w tym okresie ich faktycznym posiadaczem. Odnosząc się z kolei do drugiej przesłanki zastosowania § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zaznaczyć należy, iż warunek, aby posiadane przez rolnika w okresie referencyjnym zwierzęta były wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych jest spełniony, gdy zwierzęta zostały wpisane przed okresem referencyjnym lub w czasie tego okresu zostały zgłoszone do rejestru przez rolnika. Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał niewłaściwej interpretacji § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przyjmując, iż warunkiem uzyskania płatności jest wpisanie lub zgłoszenie faktu posiadania do rejestru zwierząt wyłącznie przez rolnika składającego o wniosek o dopłaty. Jak wynika z powyższych rozważań przesłanką uzyskania płatności jest: faktyczne posiadanie zwierząt oraz warunek zarejestrowania tych zwierząt w rejestrze zwierząt. Chociaż art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. Nr 91, poz. 872 ze. zm.) wymaga ujawnienia w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych danych dotyczących posiadaczy zwierząt gospodarskich, to jednak § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie wprowadza wymogu, aby uprawnionym do otrzymania płatności był tylko ten posiadacz, który jest wpisany do rejestru zwierząt. Zaznaczyć należy, że § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wprowadza wymóg, aby to zwierzęta będące w posiadaniu rolnika były wpisane w okresie referencyjnym do rejestru zwierząt. Konsekwencją błędnej wykładni przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jest niewłaściwie ustalenie przez organ stanu faktycznego. Mając na względzie powyżej dokonaną przez Sąd wykładnię powołanego przepisu, organ winien przede wszystkim dokonać oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - nie tylko oświadczenia wnioskodawcy z dnia 2 października 2007r. ale również przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów –umowy o użyczenie budynków gospodarskich, wyciągu z rachunku dokumentującego sprzedaż mleka do spółdzielni mleczarskiej (przyznanie tzw. kwoty mlecznej). Ustalając istnienie spornej przesłanki, organ powinien mieć na uwadze akt notarialny z dnia 29 marca 2003r., na mocy którego skarżący nabył na własność w drodze darowizny gospodarstwo rolne swojego ojca. Te okoliczności wbrew stanowisku organu, skarżący, co wynika z akt sprawy podnosił przed organem. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007r., co miało wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, wobec nie dokonania oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, uchybił przepisom procesowym - art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego A.R.iM.R. winien uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu interpretację przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Wobec powyższego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. O wykonalności decyzji orzeczono po myśli art. 152 ww ustawy. Wobec nie zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania przez stronę skarżącą brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie.