II SA/Po 378/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...), NR (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Drzazga /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska Wnioskiem z dnia (...) 2007 r. P. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o legalizację obiektu budowlanego - garażu zlokalizowanego na działce nr (...) w D. W stosunku do opisanego obiektu budowlanego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wydał już decyzję z dnia (...) 2002, nr (...), w której na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane nakazał P. K. jego rozbiórkę. Pismem z dnia (...) 2007 r. PINB w K. poinformował P. K., iż decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu jest ostateczna i jej wzruszenie możliwe jest jedynie w przypadku zastosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Równocześnie PINB wezwał wnioskodawcę o sprecyzowanie złożonego wniosku i podanie okoliczności, w oparciu o które domaga się on wzruszenia decyzji z dnia (...) 2002 r. Pismem z dnia (...) 2007 r. P. K. oświadczył, iż skoro decyzja z (...) 2002 r. przesądza, że budynek zlokalizowany na przedmiotowej działce stanowi samowolę budowlaną, konieczne jest przeprowadzenie postępowania zmierzającego do jego legalizacji. PINB w K. przekazał, pismem z dnia (...) 2007 r., sprawę z wniosku P. K. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P., uznając iż stanowi ono wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) 2002 r. WINB postanowieniem z dnia (...) 2007 r. przekazał sprawę PINB w K., uznając, że wniosek powyższy nie może być uznany za wniosek o stwierdzenie nieważności, lecz wniosek o legalizację samowoli budowlanej, który powinien, według właściwości, być rozpoznany przez PINB w K. Pismem z dnia (...) 2007 r. PINB w K. poinformował P. K., iż w przypadku wydania ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego niemożliwe staje się przeprowadzenie postępowania w celu legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. W dniu (...) 2007 r. PINB w K. wezwał P. K. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu administracji. Z protokołu z dnia (...) 2007 r. wynika, że P. K. podtrzymał swoje żądane legalizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego w miejscowości D., pomimo iż zdawał sobie sprawę z orzeczonego nakazu jego rozbiórki. Wnioskodawca nie potrafił podać podstawy prawnej swojego żądania. Pismem z dnia (...) 2007 r. P. K. ponownie podtrzymał swoje żądanie legalizacji samowoli budowlanej, argumentując, iż spełnia on wszelkie przesłanki określone art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości D. Uzasadniając swoją decyzję organ podkreślił, iż przedmiotowy budynek został objęty ostatecznym nakazem rozbiórki - decyzją PINB z dnia (...) 2002 r., a obowiązujące przepisy prawa administracyjnego nie przewidują możliwości wydania nowej merytorycznej decyzji co do sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Stąd też organ administracji mógł jedynie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od decyzji powyższej odwołał się P. K. wskazując, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość, bowiem wyodrębnić w niej można wszystkie elementy materialne stosunku prawnego. Zdaniem odwołującego organ administracji mylnie zinterpretował pojęcie bezprzedmiotowości sprawy, poprzez uznanie za bezprzedmiotowość kwestię ewentualnej bezzasadności żądania strony. P. K. podtrzymał również swoje stanowisko, iż spełnia wszelkie warunki wymagane do legalizacji samowoli budowlanej, wskazując, że ewentualna rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego powinna być traktowana jako środek ostateczny. Decyzją z dnia (...) 2008 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu II instancji PINB prawidłowo określił, że legalizacja obiektu budowlanego, co do którego wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę, nie ma podstaw. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, iż organ I instancji błędnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, WINB wskazał, iż kwestia bezzasadności żądania mogła by być jedynie rozpatrywana w przypadku dokonania merytorycznej oceny wniosku strony, co w przedmiotowej sprawie nie mogło mieć miejsca. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. K. Uzasadniając swoją skargę podtrzymał on dotychczasowe argumenty dotyczące braku podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego oraz posiadaniu, przewidzianych prawem, wymagań dotyczących legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Skarżący wskazał również, iż uniemożliwienie dokonania legalizacji przedmiotowego budynku, spowoduje niemożność zmiany decyzji z dnia (...) 2002 r. i w konsekwencji spowoduje konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Istotą żądania strony w niniejszym postępowaniu jest zalegalizowanie samowoli budowlanej na działce o numerze geodezyjnym (...) w D. Bezsprzecznym jest, że w odniesieniu do przedmiotowego obiektu budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał, w dniu (...) 2002 r., decyzję nakazującą jego rozbiórkę, która to decyzja, w skutek braku wniesienia od niej odwołania w terminie, stała się ostateczna. Tym samym ewentualna legalizacja tejże samowoli budowlanej zlokalizowanej na nieruchomości skarżącego doprowadziłaby do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia (...) 2002 r. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania jest możliwe jedynie w przypadku przewidzianym w ustawie. Tym samym wzruszenie ostatecznej decyzji możliwe jest tylko i wyłącznie w przypadku istnienia wyraźnego przepisu prawnego, przewidującego taką możliwość. Zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy prawa administracyjnego nie dopuszczają, poza przypadkiem stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienia postępowania, możliwości wzruszenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, a w szczególności jego późniejszą legalizację. Sąd zwraca uwagę, że skarżący opiera swoje żądnie na art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Jednocześnie ostateczna decyzja nakładająca nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego została wydana na podstawie tego samego art. 48 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dniu (...) 2002 r. Oznacza to, że prowadzenie postępowania legalizacyjnego dotyczyłoby tego samego stanu faktycznego i opierałoby się na tej samej podstawie prawnej, co postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) 2002 r. Tym samym wydanie decyzji legalizacyjnej w sprawie już raz rozstrzygniętej ostateczną decyzją prowadziłoby do podważenia zasady rzeczy osądzonej i skutkować musiałoby jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Odnosząc się do zarzutu wadliwego stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania Sąd podkreśla, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie ma swojego "przedmiotu" rozumianego jako konkretna sprawa indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawnych powszechnie obowiązujących organy administrujące są władne podjąć decyzję administracyjną albo orzekając w niej o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania (J.Borkowski, B.Adamiak, Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne, Wyd. 2, Warszawa 2004, s. 172 – 173). Ponieważ przedmiotem niniejszego postępowanie jest orzeczenie o legalności obiektu budowlanego, co do którego skarżący został zobowiązany do wykonania jego rozbiórki, uznać należy, ze sprawa powyższa została już ostatecznie rozstrzygnięta. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Tym samym organy I i II instancji prawidłowo orzekły o bezprzedmiotowości postępowania z wniosku skarżącego. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie legalizacji obiektu budowlanego, co do którego ostatecznie orzeczono nakaz rozbiórki nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawnych, zaś jego prowadzenie doprowadzić by mogło do podważenia zasady rzeczy osądzonej. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego oraz poprzedzająca je decyzja organu I instancji odpowiadają więc prawu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalano. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska MK