I SA/Bd 593/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Syg. akt I SA/Bd 593/08 U Z A S A D N I E N I E Strona skarżąca w dniu [...] w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej deklarując dostosowanie do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych przez wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową o powierzchni 149,50 m2 i zbiornik na gnojówkę o powierzchni 119,60 m3 oraz dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego do minimalnych standardów co do higieny, określonych w wymaganiach weterynaryjnych poprzez przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach, w których prowadzony jest udój, jak i w pomieszczeniach gdzie przechowywane jest mleko, a nadto wyposażenie w dojarkę, schładzalnik do mleka o pojemności do 800 l oraz umywalkę z podgrzewaczem wody. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej. Na realizację deklarowanego przedsięwzięcia przyznano wnioskodawcy płatność w wysokości [...] zł. Podczas przeprowadzonej w dniach [...] i [...] kontroli stwierdzono, że założone w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej przedsięwzięcia nie zostały zrealizowane albo zostały zrealizowane niezgodnie z planem. W zakresie standardu mlecznego kontrola stwierdziła m.in., że w gospodarstwie znajduje się używany schładzalnik do mleka o pojemności 1200 l bez certyfikatu, rok produkcji 1976 oraz przerobiona, używana bez certyfikatu dojarka. Nadto data rachunku zakupu schładzalnika i dojarki jest z dnia wcześniejszego, niż dzień wydania decyzji przyznającej wnioskowaną płatność. Odnotowano, że zakup umywalki z podgrzewaczem wody miał miejsce przed złożeniem wniosku, tj. [...]. Odnośnie wymagań w zakresie nawozów naturalnych ustalono, że producent nie przedstawił decyzji o pozwoleniu na budowę. Z raportu wynika, iż na dzień kontroli w gospodarstwie znajduje się płyta gnojowa o powierzchni 173,49 m2 oraz zbiornik na gnojówkę o powierzchni 119,60 m3. Strona oświadczyła, że płytę obornikową wybudowała za własne środki, rachunki za podgrzewacz i umywalkę są sprzed złożenia wniosku, gdyż starała się o spełnianie warunków weterynaryjnych dla mleka, dojarka została zamontowana w lutym 2007r., natomiast w grudniu dokonano zamiany rur ze szklanych na stalowe. Jednocześnie strona przedstawiła decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z 31 stycznia 2006r. dopuszczającą gospodarstwo do prowadzenia produkcji w zakresie mleka surowego do sprzedaży w zakładzie przetwórstwa mleka oraz decyzję Starosty S. z 31 grudnia 2007r. zatwierdzającą projekt budowlany dot. budowy płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę. Decyzją z [...] organ pierwszej instancji uchylił decyzję z [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu wskazał, że strona nie dopełniła warunków, o których mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła błędną ocenę stanu faktycznego oraz naruszenie art. 162 § 1 pkt 2 Kpa przez przyjęcie, że nie dopełniła warunków. Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że producent ubiegając się o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej zobowiązuje się do zrealizowania przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania poprzez realizację wszystkich inwestycji wskazanych w planie dostosowania. Przeprowadzona kontrola w gospodarstwie wykazała nieprawidłowości, przy zakupie schładzalnika i dojarki (zostały zakupione przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy) oraz zakupie umywalki z podgrzewaczem wody przed dniem złożenia wniosku. Ustalono, że w gospodarstwie jest schładzalnik do mleka o pojemności 1200 l, zamiast deklarowanego urządzenia o pojemności 800 l. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że realizację przedsięwzięć o różnych końcowych terminach dostosowania (np. wyposażenie gospodarstwa w dojarkę oraz płytę gnojową), należy traktować jako jedno przedsięwzięcie określone w planie dostosowania. Wnioskodawca nie dokonał zakupu umywalki z podgrzewaczem wody, schładzalnika i dojarki w ciągu 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, tym samym nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. W skardze do sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do prawidłowego wydania decyzji. Podniosła, iż dostosowała gospodarstwo zarówno do wymagań w zakresie nawozów naturalnych jak i wymagań dla mleka i produktów mlecznych. Zarzuciła, że organ oparł się na domniemaniu, iż decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii o dopuszczeniu gospodarstwa producenta do prowadzenia produkcji w zakresie mleka potwierdza zakup schładzalnika i dojarki przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego decyzji o przyznaniu płatności. Strona wyjaśniła, że decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii gospodarstwo zostało dopuszczone do produkcji mleka, gdyż zamontowano użyczone, stare urządzenia, które jednak spełniały minimalne wymagania, dając producentowi możliwość prowadzenia produkcji. Producent pdniósł, że organ nie wziął po uwagę złożonych przez niego wyjaśnień. Zaznaczył, że po powzięciu informacji, iż faktura na zakup dojarki jest datowana na [...] zwrócił się do firmy, która dostarczyła dojarkę o wydanie faktury korygującej. Ponadto zwrócił się do przedsiębiorcy w sprawie źle wpisanej na fakturze nazwy usługi. Odnosząc się do zakupu schładzalnika o pojemności 1200 l producent wskazał, że dokonał zakupu ww. urządzenia z uwagi na przewidywaną w gospodarstwie produkcję mleka, która miała wynosić 1200 l, pomieszczenie, w którym znajduje się schładzalnik nie mogłoby pomieścić dwóch takich urządzeń. Przyznał, że zakup umywalki oraz podgrzewacza wody został dokonany przed dniem złożenia wniosku, jednak w jego ocenie takie uchybienie nie powinno skutkować odebraniem płatności. Strona podniosła ponadto, że odebranie płatności na realizację przedsięwzięcia w zakresie nawozów naturalnych jest bezpodstawne gdyż na żadnym etapie jego realizacji nie stwierdzono uchybień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z powodu innych przesłanek, niż podniesione przez stronę. Należy podkreślić, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji o uchyleniu w całości decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich był art. 162 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 9 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1 (organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji), uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Zastrzeżenie dopełnienia pewnych czynności odnosi się do konstrukcji zlecenia. Powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że zastrzeżenie, o którym mowa w art. 162 § 2 kpa nie może odnosić się do czynności, czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005r str 779). Stanowisko takie wyrażone zostało także w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2001 syg akt OPS 6/2001 publ. ONSA 2002/1 poz.7. Działania, które wykonać musi beneficjent, aby otrzymać drugą ratę pomocy finansowej zostały określone w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. Zgodnie tym przepisem drugą ratę płatności wypłaca się: 1) jeżeli producent rolny: a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.), b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o: zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia, tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU); Określenie powyższych obowiązków w sposób normatywny wyklucza uznanie ich za czynności, o których mowa w art. 162 § 2 Kpa. Konsekwencją jest brak podstaw do zastosowania powyższego przepisu, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie. Z przepisu tego można jedynie a contrario wyprowadzić wniosek, że brak spełnienia wskazanych w nim warunków skutkować może odmową wypłaty drugiej raty płatności. Podobne stanowisko na tle możliwości oparcia rozstrzygnięcia na art. 162 § 2 Kpa zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09 września 2008r w sprawie II GSK 324/08. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego. Brak podstawy prawnej do wydania decyzji o treści, jak zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji skutkowały uchyleniem obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 tej ustawy. Jednocześnie wypowiedź Sądu na okoliczność, czy strona zrealizowała swoje obowiązki w zakresie uprawniającym do uzyskania przyznanej pomocy finansowej, na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak wyżej, zawierając jednocześnie w wyroku obligatoryjne określenie, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana w całości, zgodnie z art. 152 w.w. ustawy oraz zasądził od organu na rzecz strony koszty postępowania w wysokości 200zł na podstawie art. 200 ustawy.