IV SA/Wa 1486/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własna decyzję z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia (...) października 2006 r. nr (...) stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) ustalającej W. S. jednorazową opłatę w wysokości (...) zł z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości gruntowej o pow. (...) m2 stanowiącej działkę ew. nr (...) z obrębu (...) spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu podniesiono, że na wniosek W. i J. S. zostało wszczęte postępowanie w sprawie określenia opłaty z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości gruntowej o powierzchni (...) m kw. (KW (...)), spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części objętej planem. Zgodnie z decyzją Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r., płatność opłaty winna nastąpić w terminie 14 dni od dnia zbycia nieruchomości. Następnie decyzją z dnia (...).07.2006 r. Prezydenta W. nr (...) ((...)) został zatwierdzony podział ww. nieruchomości na dwie działki; oznaczoną nr (...) o powierzchni (...) m kw., oraz oznaczoną nr (...) o powierzchni (...) m kw. W dniu 3 sierpnia 2006 r. strony złożyły do Prezydenta W. wniosek o ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości o powierzchni (...) m kw. (dz. ew. nr (...)). Strony zbyły część ww. nieruchomości o powierzchni (...) m kw., załączając umowę sprzedaży z dnia 31.07.2006 r. Rep. A nr (...). Wydając decyzję z dnia (...) października 2006 r. o wygaśnięciu decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r. organ I instancji stwierdził, że decyzja z dnia (...) czerwca 2006 r. stała się bezprzedmiotowa, ponieważ w wyniku podziału nieruchomości -przed dokonaniem jej sprzedaży - przestał istnieć przedmiot decyzji (dz. ew. nr (...)). Jednocześnie podkreślono, iż na skutek podziału nieruchomości, której dotyczyła decyzja (dz. ew. nr (...)) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leży w interesie strony, który polega na tym, iż w związku ze zbyciem działki oznaczonej nr (...) wnioskodawcy są zobowiązani do zapłaty wyłącznie opłaty z tytułu zbycia tej nieruchomości, a nie od całej nieruchomości sprzed podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, iż w związku z podziałem nieruchomości (dz. ew. nr (...)) i zbyciem dz. ew. nr (...) powstałej w wyniku podziału, przestał istnieć przedmiot sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r., a także decyzja ta stała się niewykonalna (uzależniona ona była - zgodnie z art. 37 ust. 7 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 80, poz. 717 późn zm. - od zawarcia umowy sprzedaży dz. ew. nr (...), a zawarta później umowa dotyczy działki nr (...)). Zatem powyższe uzasadnia wniosek, że decyzja z dnia (...).06.2006 r. stała się bezprzedmiotowa. Skoro zbycie nie dotyczyło całej działki ew. nr (...) o powierzchni (...) m kw. dla której ustalono wysokość renty planistycznej, to stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. leżało w interesie strony, która winna wnieść rentę planistyczną na podstawie nowej decyzji jedynie za zbytą nieruchomość. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2008 r. nr (...) pełnomocnik W. i J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1 oraz art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, iż organ przyjmuje błędne założenie, że przedmiotem obrotu cywilno-prawnego oraz związanego z tym obrotom wymiaru opłat planistycznych są poszczególne działki wydzielone geodezyjnie, a nie nieruchomości gruntowe, w skład których owe działki wchodzą. Jednocześnie pełnomocnik skarżących podniósł, iż podział geodezyjny nieruchomości w ogóle nie ma znaczenia dla bytu prawnego wydanej wcześniej decyzji o wymiarze opłaty planistycznej w trybie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ nieruchomość, której geodezyjnego podziału dla celów ewidencyjnych dokonano, pozostaje niezmiennie w świetle prawa cywilnego wciąż tą samą nieruchomością, należącą do jednego i tego samego właściciela i opisaną w tej samej co przedtem księdze wieczystej oraz w świetle powołanego powyżej art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej nie decydują zdarzenia polegające na podziałach geodezyjnych nieruchomości, lecz zdarzenia polegające na sprzedaży gruntów tworzących nieruchomość. Dodatkowo pełnomocnik skarżących podniósł, że doszło do powstania stanu bezprzedmiotowości i niewykonalności decyzji Prezydenta W. jedynie w tej części, w której ustalona powyższą decyzją opłata planistyczna została obliczona od wartości niesprzedanej na rzecz osoby trzeciej części nieruchomości będącej współwłasnością skarżących. Jedynie bowiem w tym zakresie odpadła potrzeba wymierzenia i pobrania opłaty planistycznej ustalonej w/w decyzją i w konsekwencji został zniweczony cel owej decyzji. Cel ten natomiast nie został w żadnej mierze zniweczony w pozostałym zakresie, dotyczącym wymierzonej omawianą decyzją z (...).06.2006 r. opłaty planistycznej, której potrzebę wymierzenia i pobrania stanowiła okoliczność faktycznego zbycia przez skarżących na rzecz spółki (...) S.A. pozostałej części nieruchomości objętej w/w decyzją w postaci gruntów oznaczonych jako działka ewidencyjna nr (...) o pow. (...) m2. Dlatego też, zaakceptowanie przez SKO w zaskarżonej decyzji z (...).07.2008 r. tezy o i dopuszczalności wygaszenia decyzji Prezydenta W. z (...).06.2006 r. również w zakresie obejmującym ustalenie opłaty planistycznej, nastąpiło wskutek nieracjonalnej, rażąco błędnej interpretacji celów decyzji wydawanej na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz równie błędnej wykładni unormowanego w art. 162 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego pojęcia bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2008r. pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2008r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia (...) października 2006 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r. ustalającej stronie skarżącej jednorazową opłatę w wysokości (...) zł z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości gruntowej o powierzchni (...) m kw. stanowiącej działkę ew. nr (...) z obrębu (...), spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części objętej planem. Kolegium stanęło na stanowisku, iż Prezydent W. decyzją z dnia (...) października 2006r. prawidłowo stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006r., albowiem stała się ona bezprzedmiotowa, ponieważ w wyniku podziału nieruchomości - przed dokonaniem jej sprzedaży - przestał istnieć przedmiot decyzji (dz. ew. nr (...)). Nadto na skutek podziału nieruchomości, której dotyczyła decyzja (dz. ew. nr (...)), stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leżało w interesie strony, który polegał na tym, iż w związku ze zbyciem działki oznaczonej nr (...) wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty wyłącznie opłaty z tytułu zbycia tych nieruchomości, a nie od całej nieruchomości sprzed podziału. Strona skarżąca natomiast wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) października 2006r. zarzuciła, iż decyzja ta w części wygaszającej wcześniejszą decyzję Prezydenta W. z (...) czerwca 2006 r. w zakresie obejmującym opłatę planistyczną, która przypadała na zbytą na rzecz (...) S.A. część nieruchomości będącej współwłasnością Skarżącej o powierzchni (...) m2, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 37 ust. 7 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6, art. 8 i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W szczególności Skarżący wskazali, że geodezyjny podział nieruchomości będącej ich współwłasnością na dwie działki ewidencyjne nie spowodował jej przekształcenia na zupełnie inną nieruchomość, a tym samym - wbrew wywodom Prezydenta W. - nie spowodował, że przestała ona być przedmiotem wymiaru opłaty planistycznej dokonanego w treści wygaszonej decyzji Prezydenta W. z (...) czerwca 2006 r. Zdaniem Skarżących Prezydent W. postąpił w sposób niezgodny z wynikającą z treści art. 8 k.p.a. dyrektywą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, ponieważ potrzebę wygaszenia decyzji z (...) czerwca 2006r. umotywował rzekomym dążeniem do ochrony interesu Skarżących zaś w rzeczywistości wykorzystał to rozstrzygnięcie dla celów zupełnie odmiennych i rażąco sprzecznych z interesem Skarżących, a mianowicie wykorzystał je do otwarcia sobie drogi do dokonania w kolejnej decyzji ponownego wymiaru opłaty planistycznej od mniejszej wprawdzie powierzchni gruntów niż podana w wygaszonej decyzji z (...) czerwca 2006 r., ale za to w wysokości przekraczającej wartość opłaty planistycznej określonej pierwotnie w treści decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie naruszyło prawa odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia (...) października 2006r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006r. ustalającej stronie skarżącej jednorazową opłatę w wysokości (...) zł. z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości gruntowej o powierzchni (...) m kw. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717zezm.) obowiązek uregulowania przez właściciela nieruchomości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstaje w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: a) wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, b) zbycia nieruchomości przed upływem 5 - ciu lat od daty wejścia życie uchwalonego planu bądź dokonaniu nim zmiany. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 37 ust. 7 właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4. W przedmiotowej sprawie renta planistyczna ustalona została na wniosek skarżących decyzją z dnia (...) czerwca 2006r. Wydanie decyzji poprzedzone zostało sporządzeniem operatu szacunkowego. Przedmiotem wyceny była działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni (...) m kw. Dla tej też działki, a konkretnie udziału wynoszącego 1/2 w tej nieruchomości ustalona została tzw. renta planistyczna. Z późniejszych ustaleń wynika jednak, że przedmiotem umowy sprzedaży zawartej przez skarżącego nie była działka o numerze ewidencyjnym nr (...) lecz działka nr (...) powstała na skutek podziału działki nr (...). W tej sytuacji w ocenie Sądu zgodzić należy się z organem, iż przedmiotem sprzedaży była inna nieruchomość niż objęta decyzją z dnia (...) czerwca 2006r. ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności nieruchomości. Skoro zaś obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej powstaje w momencie zbycia nieruchomości, w ocenie Sądu istniały podstawy do wygaszenia tej decyzji z dnia (...) czerwca 2006r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zdaniem Sądu w związku z podziałem działki nr (...) i sprzedaży tylko jednej z działek powstałych na skutek tego podziału, zaistniała konieczność ponownego ustalenia wartości nowo powstałych nieruchomości poprzez sporządzenie nowego operatu szacunkowego, a tym samym konieczność wydania nowej decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu. Tym samym stwierdzić należy, iż decyzja z dnia (...) czerwca 2006r. ustalająca taką opłatę dla działki nr 4 stała się bezprzedmiotowa. Za wydaniem takiego rozstrzygnięcia przemawiał również interes strony, która jak podniósł organ powinna uiścić opłatę od wartości faktycznie sprzedanej nieruchomości. Trudno natomiast zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż organ powinien wygasić decyzję jedynie w części, w jakiej nie została objęta umową sprzedaży, albowiem z ustaleniem opłaty planistycznej wiąże się konieczność dokonania wyceny nieruchomości poprzez sporządzenie operatu szacunkowego, a zatem przeprowadzenie nowego postępowania w sprawie naliczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności miały natomiast późniejsze działania organów, które zdaniem strony skarżącej celowo zwlekały z wydaniem nowej decyzji dotyczącej ustalenia renty planistycznej, co w efekcie doprowadziło do naliczenia dużo wyższej opłaty niż w decyzji z dnia (...) czerwca 2006r. Podkreślenia wymaga bowiem, iż przedmiotem oceny zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jak i przez Sąd była wyłącznie decyzja z dnia (...) października 2006r. orzekająca o wygaśnięciu decyzji z dnia (...) czerwca 2006r. Kolegium jaki i Sąd dokonały oceny zgodności wskazanej decyzji z prawem na dzień jej wydania. I mimo, iż strona skarżąca próbowała kwestionować ważność decyzji z dnia (...) marca 2007r. poprzez pryzmat późniejszych działań organów, które zakończyły się wydaniem nowej decyzji w sprawie naliczenia tzw. renty planistycznej, nie mogły być one wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż wysokość nowo naliczonej opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości strona mogła skarżyć w odrębnym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.