VI SA/Wa 1208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny "UNI - GRUNT" oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także jako skarżąca) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]października 2007 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy UNI-GRUNT zgłoszony dnia 17 maja 2005 r. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 17 maja 2005 r. został zgłoszony na rzecz A. Sp. z o.o., w celu uzyskania prawa ochronnego, znak towarowy słowno-graficzny UNI-GRUNT o numerze [...], przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie 02: "emulsja do gruntowania wszystkich porowatych i chłonnych podłoży betonowych, płyt cementowych i gazobetonu, płyt gipsowych, gipsowo-kartonowych, rynków gipsowych, cementowych i cementowo-wapiennych". W toku postępowania Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony znak towarowy jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej do znaku towarowego UNIGRUNT, zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 13 września 1993 r., pod numerem [...], na rzecz "P." Spółka Akcyjna, W., przeznaczonego do oznaczania w klasie 02 "podkładu alkidowego modyfikowanego antykorozyjnego czerwonego tlenkowego". W ocenie organu, przeznaczenie obu towarów jest to samo, tzn. stosowane one są do pokrywania powierzchni w celu ich chronienia i zabezpieczenia. Odmienny charakter fizykochemiczny tych towarów nie ma w tej sprawie znaczenia. Organ zwrócił również uwagę na podobieństwo oznaczeń obydwu znaków towarowych. W ocenie organu, posiadają one tę samą warstwę słowną UNIGRUNT, z tym, że znak wcześniejszy jest znakiem słownym zapisanym jako UNIGRUNT, podczas gdy oznaczenie zgłoszone jest słowno-graficzne w postaci napisu UNI-GRUNT wykonanego zielonymi literami, pomiędzy członami UNI oraz GRUNT umieszczony został symbol "myślnika". Znaki te są identyczne pod względem fonetycznym. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że zgłoszony znak towarowy UNI-GRUNT jest podobny do zarejestrowanego znaku towarowego UNIGRUNT w stopniu zagrażającym wprowadzenie w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów i decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Następnie strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w uzasadnieniu którego podniosła, że nieprawdą jest, aby zgłoszony znak towarowy służył do oznaczania towarów tego samego rodzaju co znak wcześniej zarejestrowany. W ocenie skarżącej, również przeznaczenie tych towarów nie jest takie same. Na uzasadnienie swojego stanowiska spółka wskazała na odmienne przeznaczenie obydwu towarów. Towar wcześniej zarejestrowany służy bowiem do gruntowania powierzchni stalowych, żeliwnych oraz aluminiowych. Natomiast towar odnoszący się do zgłoszonego znaku towarowego jest wykorzystywany do gruntowania porowatych i chłonnych podłoży betonowych, płyt cementowych i gazobetonu, płyt gipsowych, gipsowo-kartonowych, tynków gipsowych, cementowych i cementowo wapiennych. Powyższe okoliczności, w opinii strony w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość pomyłki konsumentów co do ich pochodzenia. Jednocześnie na poparcie tego stanowiska, skarżący zwrócił uwagę na odmienny charakter fizykochemiczny obydwu towarów. Urząd Patentowy RP po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że bezsporne jest podobieństwo obydwu oznaczeń w trzech płaszczyznach: fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej. Organ, podobnie jak w swoim wcześniejszym rozstrzygnięciu tej sprawy zwrócił uwagę na pisownię tych znaków, ich warstwę wizualną i znaczeniową. Oznaczenie zgłoszone jest słowno-graficzne w postaci napisu UNl-GRUNT wykonanego zielonymi literami, pomiędzy członami UNI oraz GRUNT umieszczony został symbol "myślnika". Znak przeciwstawiony jest wyłącznie znakiem słownym UNIGRUNT. Powyższe oznacza również, że oznaczenia te posiadają tę samą warstwę słowną UNIGRUNT, oba znaki wymawia się tak samo jako "unigrunt". Cechy te wskazują zatem na podobieństwo fonetyczne obydwu znaków. Warstwa wizualna obydwu znaków jest w niewielkim stopniu różna. Organ zwrócił uwagę na kolor czcionki oraz umieszczenie myślnika w środku znaku towarowego. W ocenie Urzędu Patentowego RP, w sprawie niniejszej występuje również podobieństwo towarów. Organ odnosząc się do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, stwierdził, że przeznaczenie towarów (w obu znakach) jest to samo, tzn. stosowane one są do pokrywania powierzchni w celu ich chronienia i zabezpieczenia. W przypadku znaku wcześniejszego, służy on do zabezpieczenia powierzchni porowatych i chłonnych. Natomiast znak posiadający już prawo ochronne jest przeznaczony do zastosowania do powierzchni niechłonnych. Ponadto, w ocenie organu, obydwa towary są wykorzystywane do prac remontowych. Wobec powyższego, Urząd Patentowy RP uznał, że skoro obydwa oznaczenia są prawie identyczne (warstwa słowna ta sama, odróżnia je od siebie niewielka grafika użyta w znaku zgłoszonym), a towary jednego rodzaju, sprzedawane w tych samych sklepach, należy uznać, że przeciętny nabywca może zostać wprowadzony w błąd co do źródła pochodzenia towarów. Zatem ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów jest duże, bowiem przeciętny konsument zobaczy w sklepie produkty opatrzone nazwą UNIGRUNT oraz UNI-GRUNT będzie je ze sobą kojarzył, jako pochodzące od jednego producenta. Dlatego też równoległe istnienie na rynku przeciwstawionych znaków budziłoby wątpliwości wśród potencjalnych konsumentów co do źródła pochodzenia towaru. Wobec powyższego, organ kierując się art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, wykluczył możliwość udzielenia prawa ochronnego na znak UNI-GRUNT. Następnie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zgłoszony znak towarowy jest podobny do zarejestrowanego znaku towarowego [...]; 2. art. 7 i 77 ustawy k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, strona skarżąca wskazała, że przedmiotowy znak towarowy nie został zgłoszony dla oznaczania towarów identycznych lub podobnych. Ponadto w sprawie niniejszej nie zachodzi również ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia tych towarów. Odnośnie tych argumentów, strona skarżąca przywołała wcześniejsze rozważania zawarte w we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wniosła pismo wyjaśniające z dnia 4 września 2008 r. będące uzupełnieniem skargi. Podniesiono w nim, że markę A. rozpoznaje według danych SPBS ponad 80% Polaków, zatem UNI-GRUNT jest jednym z najlepiej sprzedawanych i najbardziej rozpoznawanych wyrobów. Zatem nie powinno więc ulegać wątpliwości, że znak towarowy UNI-GRUNT jest jednoznacznie kojarzony ze skarżącym, a ze względu na udział w rynku towarów nim oznaczanych nabrał charakteru znaku powszechnie znanego i w swoim kręgu odbiorców niewątpliwie renomowanego. Znaki towarowe powszechnie znane, które charakteryzują się powszechną znajomością wśród potencjalnych nabywców określonych towarów oraz które nie tylko są powszechnie znane ale sławne, czyli kojarzące się z niezawodnością, wysoką jakością, wszechstronnością, czy też niepowtarzalnością wyrobów (usług), itp. podlegają ochronie bez potrzeby ich zgłaszania i rejestracji. Ponadto, w ocenie skarżącego, organ nie wziął pod uwagę jego argumentów o braku spełnienia przesłanek do odmowy rejestracji znaku oraz całkowicie odmiennego przeznaczenia towarów, dla których oznaczania został zgłoszony znak towarowy skarżącej. Urząd Patentowy RP wydając decyzję w niniejszej sprawie pominął przede wszystkim argumenty dotyczące wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2007 r. odpowiadają prawu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Stosownie do tego przepisu przeszkodę udzielenia prawa ochronnego stanowi prawo ochronne na znak towarowy z wcześniejszym pierwszeństwem. Niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak identyczny lub podobny, gdyby w jego wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem identyczności bądź podobieństwa towarów i identyczności bądź podobieństwa oznaczeń. Przy ustaleniu, czy wskazane niebezpieczeństwo występuje, konieczne jest przeprowadzenie badania towarów i oznaczeń porównywanych znaków towarowych. Problem jednorodzajowości towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W doktrynie przyjęto, że przy ustalaniu jednorodzajowości towarów bierze się pod uwagę następujące zasadnicze kryteria: rodzaj towarów, przeznaczenie towarów oraz warunki ich zbytu. W niniejszej sprawie badając pod tym kątem towary do oznaczenia których służą oba znaki towarowe, Urząd Patentowy RP doszedł do słusznego wniosku, że są to towary tego samego rodzaju. Sąd w całości podziela stanowisko organu, że o jednorodzajowości towarów w obu przypadkach decyduje przeznaczenie towarów, które w obu znakach jest to samo, tzn. stosowane są do pokrywania powierzchni w celu ich chronienia i zabezpieczenia, w przypadku znaku zgłoszonego – powierzchni porowatych i chłonnych, w przypadku znaku wcześniejszego – powierzchni niechłonnych. Nie ulega wątpliwości, że oba towary są wykorzystywane w celach budowlano-remontowych. Poza tym nabywa się je w tych samych punktach sprzedaży tj. w sklepach, supermarketach z materiałami budowlanymi, na tych samych lub pobliskich półkach, a nabywcą jest nie tylko fachowiec, ale też przeciętny konsument, który we własnym zakresie przeprowadza prace remontowe w swoim mieszkaniu. Tak więc, mimo odmiennego składu fizykochemicznego, z uwagi na to samo przeznaczenie i warunki sprzedaży należy uznać, że towary, do oznaczania których ma służyć zgłoszony znak towarowy, jak i znak towarowy z wcześniejszym pierwszeństwem są jednorodne. Podobieństwo oznaczeń w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości i nie było przez skarżącą kwestionowane. Tak więc z uwagi na podobieństwo towarów i podobieństwo oznaczeń istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z dnia 4 września 2008 r. należy stwierdzić, iż renoma i rozpoznawalność znaku, zgłoszonego przez skarżącą o tyle jest bezprzedmiotowa, albowiem nie niweczy prawa ochronnego na znak towarowy z wcześniejszym pierwszeństwem, przysługującego innemu podmiotowi, który jest uprawnionym do używania danego znaku w obrocie gospodarczym w odniesieniu do określonych towarów i usług i żaden inny przedsiębiorca nie może używać w obrocie nie tylko identycznego znaku ale również podobnego przeznaczonego do oznaczania podobnych towarów. Kwestia ta była przedmiotem rozpoznania przez Urząd Patentowy RP, który zajął stanowisko w tym względzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast zupełnie niezrozumiały jest dla Sądu zarzut skarżącej dotyczący braku rozpoznania przez organ wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem tj. znaku UNIGRUNT. Zarzut ten skarżąca podniosła dopiero w piśmie z dnia 4 września 2008 r., nie wyjaśniając jaki związek ma powyższa kwestia z odmową rejestracji zgłoszonego przez nią znaku. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organ, wbrew twierdzeniom skargi, wyjaśnił sprawę należycie, nie naruszając art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów wobec niezasadności zarzutów skargi, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.