I SAB/Wa 154/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-19
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, mimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę?Ratio decidendi
Prezydent W. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, ponieważ mimo upływu terminów ustawowych i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę, nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd uznał za nietrafne twierdzenie organu o przeszkodach w postaci braku wpisu do księgi wieczystej i niejasnego oznaczenia nieruchomości, wskazując, że oznaczenie działki jest znane od stycznia 2008 r., a wcześniejsze stanowisko organu było już kwestionowane przez sąd.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożonego we wrześniu 2002 r. Pomimo upływu wielu lat i wcześniejszych interwencji, w tym wyroku WSA uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania, organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Prezydent W. wskazywał na problemy z identyfikacją nieruchomości i brakiem wpisu do księgi wieczystej, jednak sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione, zwłaszcza w świetle nowych dowodów przedstawionych na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku L. B. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi L. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku L. B. z dnia 20 września 2002 r. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz L. B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
L. B. reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w W. - [...], oznaczonej jako działka nr [...] "[...]" o pow. [...] m², dla której prowadzony jest przez Sąd Rejonowy [...] zbiór dokumentów [...]. Wniósł jednocześnie o zobowiązanie organu do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w terminie 30 dni od daty doręczanie organowi akt sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 20 września 2002 r. wystąpił do Starosty Powiatu W. z wnioskiem o odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Do dnia złożenia skargi na bezczynność, wniosek nie został rozpoznany przez Prezydenta W.
Skarżący podniósł ponadto, iż w świetle dotychczasowego przebiegu postępowania należy stwierdzić, że organ celowo uchyla się od ciążącego na nim obowiązku wydania decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania, formułując kuriozalne twierdzenia i ignorując zarówno przepisy prawa, jaki i orzeczenie sądu. Nie można bowiem, według skarżącego, inaczej określić uporczywego uzależniania przez organ wypłaty odszkodowania od dokonania wpisu prawa własności przedmiotowej nieruchomości do księgi wieczystej. Przepis art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, ani żaden innych przepis, wymagania takiego nie stawiają. Potwierdził to w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 604/05, postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] zawieszające postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania do czasu dokonania wpisu w księdze wieczystej. Powyższy wyrok pozostał jednak bez faktycznego wpływu na przebieg postępowania. Prezydent W. poinformował jedynie skarżącego pismem z dnia 11 maja 2006 r., że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego, rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do końca III kwartału 2006 r. Według skarżącego takiego działania organu nie można w żadnym przypadku uznać za realizację obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W istocie organ niezmiennie odwleka wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, wyczerpując znamiona bezczynności. Skarżący podniósł, że żadnego rezultatu nie przyniosły również złożone przez niego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie z dnia 15 maja 2006 r., 2 października 2006 r. i zażalenie na bezczynność organu z dnia 31 marca 2008 r. skierowane do Wojewody [...], w których po raz kolejny wskazano na oczywistą bezzasadność i bezpodstawność uzależnienia ustalenia i wypłaty odszkodowania od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącego, w praktykowanych przez Prezydenta W. procedurach nie sposób doszukać się stosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), zasady praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa), zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa).
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia strony na niezałatwienie sprawy w terminie wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy w ciągu 2 miesięcy od dnia zabrania całości materiału dowodowego, nie później jednak niż do dnia 30 listopada 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że działka nr [...] oznaczona w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości, jako "[...]" nie została odnaleziona w operacie ewidencji gruntów odnowionym w latach 1990 - 1991 i 1996. Fakt ten potwierdza pismo Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. W związku z powyższym, niemożliwym stało się określenie, jakiej nieruchomości dotyczy ww. decyzja Wojewody [...] oraz dokonanie wyceny gruntu, a to wstrzymuje wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Prezydent W. wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wyjaśnienie treści decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. poprzez określenie oznaczenia numeru działki i obrębu ewidencyjnego, której dotyczy przedmiotowa decyzja. Do dnia 21 lipca 2008 r. (data sporządzenia odpowiedzi na skargę) nie wpłynęło postanowienie wyjaśniające treść decyzji, co zdaniem organu czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku L. B. o wypłatę odszkodowania.
Prezydent W. wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa działając na podstawie art. 36 kpa, poinformował wnioskodawcę o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując jednocześnie termin wydania rozstrzygnięcia merytorycznego tj. w ciągu 4 miesięcy od chwili udzielnie wyjaśnień przez [...] Urząd Wojewódzki.
Na przeprowadzonej w dniu 19 listopada 2008 r. rozprawie, pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy odpis zawiadomienia o dokonaniu w dniu [...] września 2008 r. wpisu prawa własności przedmiotowej nieruchomości (KW nr [...]). Sąd postanowił dopuścić dowód z wyżej wskazanego dokumentu na okoliczność, że podstawą oznaczenia działki, której dotyczy postępowanie i która została wpisana do księgi wieczystej jest wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] stycznia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności z załatwieniem sprawy wszczętej wnioskiem L. B. z dnia 20 września 2002 r.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do ich załatwienia (art. 12 kpa), jak również obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 kpa). Zgodnie z art. 35 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym czas załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zakreśla na nie dłużej niż jeden miesiąc. W przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten może być dłuższy ale nie może jednak przekroczyć dwóch miesięcy. Do terminów tych, zgodnie z § 5 powołanego artykułu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy wskazuje, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z wyżej powołanych przepisów prawa. Za nietrafne należy uznać wskazanie przez organ jako przeszkody w przeprowadzeniu postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną brak dokonania przez sąd wieczysto - księgowy wpisu prawa własności przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej (pismo Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego). Takie postępowanie organu jest tym bardziej niedopuszczalne, że wyrokiem z dnia 19 grudnia 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 604/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] zawieszające postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania do czasu dokonania wpisu w księdze wieczystej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że stanowisko organu uzależniające wydanie decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania od ujawnienia Województwa [...] jako właściciela przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej jest błędne.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie ma też uzasadnionych podstaw, aby uznać, że wystąpiła niezależna od organu przyczyna niezałatwienia sprawy w terminie w rozumieniu art. 35 § 5 kpa. W ocenie Prezydenta W. przyczyną uniemożliwiającą wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania jest brak określenia nieruchomości oznaczonej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] jako "[...]". Jednak ze złożonego na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. odpisu zawiadomienia o założeniu dla przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] września 2008 r. księgi wieczystej Nr [...], jednoznacznie wynika, że podstawą oznaczenia nieruchomości był wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu [...] stycznia 2008 r. Z treści zawiadomieniu wynika również, że nieruchomość dla której prowadzony był zbiór dokumentów [...] oznaczona jest jako: działka [...], obręb [...], pow. [...] ha. Wobec powyższego stwierdzić należy, że od dnia sporządzenia wyrysu z mapy ewidencyjnej tj. od [...] stycznia 2008 r. Prezydentowi znane jest oznaczenie przedmiotowej nieruchomości.
W przedstawionej sytuacji, mimo iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na załatwienie sprawy tj. 2 miesiące od zebrania całości materiału dowodowego, nie później jednak niż do 30 listopada 2008 r., Sąd postanowił niniejszym wyrokiem zobowiązać Prezydenta W. do rozpoznania wniosku L. B. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, mając na względzie dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego przez Prezydenta oraz fakt, że oznaczenie działki znane jest od [...] stycznia 2008 r., tj. od dnia sporządzenia wyrysu z mapy ewidencyjnej.
Mając na względzie przedstawiony wyżej stan faktyczny i prawny sprawy, uznać należy, że postępowanie organu w niniejszej sprawie w pełni uzasadnia przyjęcie, iż zawarty w skardze zarzut bezczynności organu z uwagi na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w przewidzianym ustawowo terminie zgodnie z art. 35 kpa jest uzasadniony.
Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło