II SA/Rz 442/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji zamierzonego przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej E. W. kwotę 357 zł /słownie: złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. nakazuje zwrócić skarżącej E. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. II SA/Rz 442/08 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 14.12.2007 r. – "A." spółka z o.o. w L. wystąpiła do Prezydenta Miasta R. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia "Zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z niezbędną infrastruktura na działkach o numerach ewidencyjnych: 2200/6, 2200/7, 2200/8, 2200/9, 2200/10, 2200/11, 2200/12, 2200/13, 2200/14, 2200/15, 2200/16, 2200/17, 2200/18, 2200/19, 2200/20, 2200/21, 2200/22, 2200/23, 2200/24, 2200/25, 2200/26, 2200/27, 2200/28, 2200/29, 2200/30, 2200/31, 2200/32, 2200/33, 2200/34, 2200/35, 2200/36, 2200/37, 2200/38, 2200/39, 2200/40, 2200/41, 2200/42, 2200/43, 2200/44, 2200/45, 2200/46, 2200/47, 2200/48, 2200/49, 2200/50, 2200/51 – położonych w R. /[...]/ przy ul. Ś.". Stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 oraz art. 57 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902, ze zm./, Prezydent Miasta R. pismem z dnia 8.04.2008 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o uzgodnienie środowiskowych warunków realizacji wskazanego przedsięwzięcia i dołączył wykaz stron postępowania. Postanowieniem z dnia [...].04.2008 r., Nr [....] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. uzgodnił następujące warunki realizacji przedmiotowy przedsięwzięcia: 1) zakres planowanego przedsięwzięcia budowa 56 miejsc parkingowych otwartych i 455 miejsc parkingowych podziemnych na terenie zespołu wielorodzinnych budynków mieszkalnych, 2) warunki realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia – nasadzić zieleń izolacyjną wokół parkingów otwartych i wzdłuż granic inwestycji. Wskazane postanowienie zaskarżyła zażaleniem E.W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. – postanowieniem z dnia [...].05.2008 r., Nr [...] – uchylił zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji z dnia [...].04.2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 2 w zw. z art. 30 § 4 i art. 144 k.p.a. oraz art. 48 ust. 2 pkt 1a w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska /tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150/. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył, że podniesione w zażaleniu zarzuty odnoszą się przede wszystkim do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Powołany w zażaleniu zarzut nie może być podnoszony w niniejszej sprawy uzgodnieniowej, gdyż Prezydent Miasta R. w postanowieniu z dnia [...].03.2008 r., Nr [...] stwierdził, że nie ma potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy jednocześnie stwierdził, że nie dopatrzył się błędów merytorycznych w postępowaniu organu I instancji. Postanowienie organu I instancji uchylił z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Z załączonych akt sprawy wynika, że jedna ze stron postępowania, tj. T.Ł., zmarł, a jego następcy prawni nie brali udziału w postępowaniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżąca E.W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...].04.2008 r., Nr [...] i zarzuciła, że powołane akty administracyjne zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego oraz przepisów kompetencyjnych. Rozwijając te zarzuty wyjaśniła, że żaden z organów nie poczynił własnych ustaleń w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia, a jedynie poprzestały na nieprecyzyjnym zapewnieniu /postanowieniu/ Prezydenta Miasta R. z dnia [...].03.2008 r. o rzekomym braku potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Liczba miejsc parkingowych /łącznie 455/ na niewielkim obszarze, którego nawet nie podano, ma kapitalne znaczenie na zmianę środowiska na obszarze inwestycji oraz jej znacznego sąsiedztwa. Bez znaczenia jest przy tym umieszczenie miejsc parkingowych w garażach podziemnych, ponieważ wyziewy i spaliny pojazdów mechanicznych nie zostaną szczelnie oddzielone przegrodami budowlanymi garaży od obszaru mieszkań i siedlisk ludzkich. Bez wątpienia garaże zostaną bowiem wyposażone w instalacje wentylacyjne. Zamierzone przedsięwzięcie przewiduje budowę 25 budynków czterokondygnacyjnych w terenie, gdzie występuje wyłącznie zabudowa jednorodzinna, zatem zburzy koegzystencję i równowagę środowiskową w stopniu znaczącym. Wszystko to prowadzi do wniosku, że organy nie miały pełnej wiedzy o okolicznościach mających znaczenie dla przedmiotu rozstrzygnięcia. Sporządzenie uzgodnienia nie zwalnia organów od czynienia własnych ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych oraz szczegółowego odniesienia się do zamierzenia inwestycyjnego w relacji do jego otoczenia /wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.04.2007 r., IV SA/Wa 2206/06. Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie musi dostosować się do istniejącego otoczenia /zabudowy sąsiedniej/, nie zaś na odwrót /wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.12.2006 r., IV SA/Wa 179/06/. Skoro organy dostrzegły sąsiedztwo domów jednorodzinnych, to ta okoliczność powinna być pozytywną przesłanką do nakazania sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko /§ 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko /Dz. U. nr 257, poz. 2573, z późn. zm./. Powołany przepis stanowi o garażach, parkingach, czy zespołach parkingów dla nie mniejszej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych. Organy nie sprawdziły czy przedmiotowe postanowienie odnosi się do całego obszaru planowanej inwestycji, czy tylko do jego części. Poza tym skarżąca uważa, że w sprawie nie uczestniczyły wszystkie osoby, którym przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W sprawie nie brali udziału wszyscy właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem obejmującym działki wskazane w komparycji zaskarżonego postanowienia, a także osoby które mieszkają na wprost terenu inwestycji, przez drogę ul. Ś. Planowana inwestycja będzie rzutować na ich sferę własności /immisje/. Działanie organów, po uprzednim wnikliwym zbadaniu sprawy, powinno polegać na określeniu standardów inwestycji, przy zdecydowanym nakazaniu sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, zwłaszcza wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego /por. Krzysztof Gruszecki – Prawo ochrony środowiska, Komentarz, LEX 2007/. Odpowiadając na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że zarzuty podniesione w skardze są takie same jak w zażaleniu, do których organ ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się do zarzutów i wniosków zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd skargę uwzględnił, głównie z innych przyczyn niż podane przez skarżącą. Na wstępie należy objaśnić, że obowiązek współdziałania organów w procesie wydawania decyzji /art. 106 § 1 k.p.a./ istnieje wtedy, gdy konkretny przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przedmiotem sprawy głównej prowadzonej przez Prezydenta Miasta jest wniosek "A." spółki z o.o. w L. z dnia 14.12.2007 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia "zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach położonych w R. /[...]/, przy ul. Ś.". Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zamierzonej inwestycji jest uzależnione od uzgodnienia z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym w zakresie kompetencji tego organu /art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902, z późn. zm., obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150/. Wskazane zamierzenie w zakresie budowy miejsc parkingowych jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko /§ 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – Dz. U. nr 257, poz. 2573, ze zm./, zatem w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy, wymagane jest uzgodnienie z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym. W związku z tym Prezydent Miasta pismem z dnia 8.04.2008 r., Nr [...] wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie zamierzonej inwestycji pod względem wymagań ochrony środowiska i do tego pisma dołączył wykaz stron ustalonych w postępowaniu głównym. Należy nadmienić, że stronami postępowania uzgodnieniowego są strony ustalone w postępowaniu głównym. Zaskarżonym postanowieniem, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...].04.2008 r., Nr [...] z powodu naruszenia art. 10 § 1 i art. 30 § 4 k.p.a. i stwierdził, że jedna ze stron postępowania, tj. T. Ł., zmarł i nie doręczono postanowienia jego następcom prawnym. Jak to już powiedziano organ współdziałający nie ustala stron postępowania, lecz bierze pod uwagę strony wymienione w wykazie stron, przekazanym przez organ prowadzący sprawę główną. W tym wykazie /poz. 12/ jest umieszczony T. Ł. W dniu 6.06.2008 r., czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezydent Miasta R. doręczył Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 20.11.2006 r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po T. Ł. zmarłym w dniu 7.05.2006 r. w R. na podstawie testamentu nabyła córka E. S. w całości. Oznacza to, iż T. Ł. nie mógł być stroną postępowania, bowiem zmarł przed złożeniem przez "A." spółkę z o.o. wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zatem nie powinien być zamieszczony w wykazie stron, który został przekazany Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. W takiej sytuacji, nie ma naruszenia art. 30 § 4 k.p.a., bowiem śmierć T. Ł. nie nastąpiła w toku postępowania w sprawie głównej i uzgodnieniowej. Stroną postępowania powinna być E. S., która jednak nie została wymieniona w wykazie stron, ani tez zgłoszona organowi współdziałającemu w toku postępowania. W aktach sprawy jakimi dysponował Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny , nie ma żadnej wzmianki o śmierci T. Ł. Przeciwnie, istnieje dowód doręczenia T. Ł. postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].02.2008 r., Nr [...] w sprawie opinii co do obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Odbiór tego postanowienia potwierdziła w dniu 7.03.2008 r. A. Ł. – żona. W wypisie z rejestru gruntów, jako właściciel działki nr 975 figuruje T. Ł. Adnotacja poczty o śmierci T. Ł. jest dopiero zamieszczona na dowodzie doręczenia postanowienia organu sanitarnego I instancji. Skoro organ I instancji w toku postępowania nie wiedział o śmierci T. Ł., przeto zdaniem Sądu nie mógł naruszyć art. 10 § 1 k.p.a. przez niedoręczenie postanowienia E. S., która nota bene nie figurowała w wykazie stron postępowania głównego, ani też w innym dokumencie. Organ sanitarny II instancji po uprzednim ustaleniu, że T. Ł. nie mógł być stroną postępowania, powinien sprawę rozpatrzyć merytorycznie. E. S. mogłaby ewentualnie złożyć wniosek o wznowienie postępowania uzgodnieniowego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzenie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ I instancji nie popełnił błędów merytorycznych, bez uprzedniego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa /art. 8 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a./, bowiem może wywoływać u strony przekonanie, że organy bez ocen stanu faktycznego przesądził o jej rozstrzygnięciu merytorycznym. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, powołanej dalej jako P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów postępowania sądowego weszły n/w składniki: - 100,- zł – uiszczony wpis od skargi, - 240,- zł – wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej /§ 13 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm./, - 17,- zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. orzeczono o zwrocie skarżącej kwoty 100,- zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Skarżąca bez wezwania Sądu uiściła wpis od skargi w kwocie 200,- zł. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 221, poz. 2193, zm. Dz. U. z 2006 r., Nr 45, poz. 322/ wynosi 100,- zł. Przy ponownym rozpatrywaniu zażalenia, organ II instancji uwzględni ocenę prawną Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Niżej wymienione zarzuty podniesione w skardze, nie są zasadne: 1) Zarzut, iż orzekające organy powinny nakazać sporządzenie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko nie jest związany z przedmiotem sprawy uzgodnieniowej. Taki zarzut mógł być podnoszony w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...].03.2008 r., Nr [...], w którym stwierdzono, że nie ma potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. 2) Zarzut, iż realizacja przedsięwzięcia będzie kolidowała z istniejącą dotychczas zabudową jednorodzinną, również nie wchodzi w zakres sprawy, gdyż ta kwestia mogła być szczegółowo analizowana w sprawie o warunki zabudowy. Taka decyzja była już wydana przez Prezydenta Miasta /z dnia [...].09.2007 r., Nr [...] i od tej decyzji stronom przysługiwało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 3) zarzut, iż w sprawie nie brały udziału jako strony postępowania wszyscy właściciele, których grunty sąsiadują z terenem zamierzonej inwestycji, także nie jest zasadny, gdyż organ współdziałający nie ustala stron postępowania. Stronami postępowania są strony zamieszczone w wykazie stron, który przekazuje organowi właściwemu do zajęcia stanowiska organ prowadzący sprawę główną, w tym przypadku Prezydent Miasta R.