II SA/Gd 431/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-11-19
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rekonfiguracji stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmującej wymianę i zwiększenie liczby anten, wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest zgłoszenie, a w szczególności, czy organ administracji prawidłowo wniósł sprzeciw wobec takiego zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymiana i zwiększenie liczby anten na stacji bazowej telefonii komórkowej, stanowiącej instalację w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, podlega zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego, o ile nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku, gdy inwestor przedstawił dowody wskazujące, że planowana inwestycja nie przekracza dopuszczalnych norm pól elektromagnetycznych i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, organ nie może wnieść sprzeciwu z powodu rzekomego nieuzupełnienia zgłoszenia w tym zakresie. Wniesienie sprzeciwu w takiej sytuacji jest wadliwe, a decyzja organu odwoławczego utrzymująca go w mocy narusza prawo.Stan faktyczny
Spółka A złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rekonfiguracji stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmującej wymianę i zwiększenie liczby anten. Organ I instancji nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a następnie wniósł sprzeciw. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne przyjęcie, że nie uzupełniono zgłoszenia i wniesienie sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, orzekł, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Wojewody z dnia 20 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody na rzecz A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 20 marca 2008 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia 4 lutego 2008 r. Nr [...], którą wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez skarżącą spółkę robót budowlanych polegających na rekonfiguracji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr. [...] w R. przy ul. [...], polegających na demontażu istniejących urządzeń – trzech anten sektorowych i jednej anteny kierunkowej oraz zawieszeniu nowych urządzeń – sześć sztuk anten sektorowych i jednej anteny kierunkowej w miejscu anten likwidowanych. Skarżąca spółka domaga się uchylenia wskazanych powyżej decyzji organów administracji publicznej.
Zaskarżona decyzja została wydana po dokonaniu następujących ustaleń. W dniu 11 stycznia 2008 r. inwestor A Sp. z o.o. zgłosiła zamiar wymiany anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej A na działce nr [...] obr. [...] w R. przy ul. [...] 9. Do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Wobec stwierdzenia braków zgłoszenia organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia 29 stycznia 2008 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz ustalił termin wykonania tego obowiązku do dnia 6 lutego 2008 r. W ocenie organu I instancji należało: wskazać termin rozpoczęcia wnioskowanych robót budowlanych; dołączyć pełnomocnictwo K. C.; wyjaśnić rozbieżności w załączonym projekcie dotyczącym ilości anten; przedłożyć informację czy po wnioskowanej inwestycji zmieni się zasięg obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych.
Dnia 1 lutego 2008 r. inwestor przedłożył organowi I instancji pismo uzupełniające zgłoszenie. W dniu 4 lutego 2008 r. Starosta Powiatu decyzją Nr [...] wniósł sprzeciw w sprawie przedmiotowego zgłoszenia.
Od powyższej decyzji do Wojewody odwołała się A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. Rozpoznając w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice, rysunki a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Wnioskowana inwestycja polega na unowocześnieniu istniejącej i przestarzałej stacji bazowej, projektuje się wymianę istniejących anten, przeniesienie urządzeń sterujących i zasilających stację z istniejącego dachu na platformę na dachu budynku gospodarczego sąsiadującego z tym budynkiem. Budynek mieszkalny, na którym umiejscowiony jest maszt antenowy ma wysokość 10,3 m, w odległości 1,8 m od tego budynku znajduje się garaż o wysokości 2,7 m, na którym znajdują się urządzenia stacji. Jak wynika z projektu budowlanego przedmiotowa stacja bazowa mieści się w centrum miasta na terenie mieszkalnym zurbanizowanym. Z załączonego projektu nie wynika konkretnie, jakiej wymiany podlegają jakie anteny i w jakim stopniu różnią się parametrami. Ponadto ze szczątkowego opisu trudno zakwalifikować czy zostanie zmieniony sposób zagospodarowania terenu. Organ II instancji wskazał również, że inwestor winien uzyskać informację na piśmie od Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego dotyczącą kwalifikacji projektowanej inwestycji. W projekcie podano, że po rekonfiguracji przedmiotowej stacji inwestycję zaliczyć można do grupy "słabiej oddziaływujących na środowisko", przy czym nie ma takiej kategorii. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, co w praktyce oznacza, że w niektórych przypadkach w zależności od rodzaju projektowanej inwestycji, zastosowanie mają przepisy innych ustaw. Przepisy odrębne wymienione wart. 2 ust. 2 Prawa budowlanego, nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyty tam zwrot: "a w szczególności". Decydujące znaczenie w sprawie ma to, że stacje bazowe telefonii komórkowej, zgodnie z art. 32 pkt 8k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589 ze zm.), były zaliczone do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Inwestycja zaliczana, zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r., do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, z dniem 1 stycznia 2002 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r., Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627), stosownie do przepisu art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085), uważa się za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone wart. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ust. 7 art. 46 Prawa ochrony środowiska przed wydaniem decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięciem w rozumieniu przepisów w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - Prawa ochrony środowiska jest inwestycja budowlana lub inna ingerencja w środowisko, polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (art. 46 ust. 2 Prawa ochrony środowiska). Przepisy Prawa budowlanego podobnie jako przepis o charakterze lex generali, w sprawach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, musi być stosowany z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, która jako lex specialis ma w tych przypadkach pierwszeństwo. Zdaniem Wojewody organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw wobec wnioskowanej inwestycji, wobec niedopełnienia przez inwestora wszystkich obowiązków wymienionych w postanowieniu Nr [...] z dnia 29 stycznia 2008r. Zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 4 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w toku postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Obowiązane są również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowe postępowanie, ograniczone jest jedynie do badania zasadności udzielonego sprzeciwu w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda uznał decyzję Starosty Powiatu Nr [...] z dnia 4 lutego 2008 r. za poprawną, a udzielony sprzeciw zgodny z regulacją art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
A Spółka z o.o. w W. we wniesionej skardze zarzuciła decyzji Wojewody rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w tym art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż inwestor nie uzupełnił zgłoszenia o dokumenty wymagane prawe, co w konsekwencji doprowadziło do wniesienia sprzeciwu. Skarżąca spółka wskazała ponadto na naruszenie art. 30 ust. 5 i 7. Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, art. 7, art. 10 i art. 107 kpa.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że w rozumieniu art. 2 ustawy - Prawo budowlane planowana inwestycja jest nowym zamierzeniem budowlanym, co do którego strona skarżąca dokonał zgłoszenia mimo, iż nawet obowiązek ten nie wynikał z treści art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy. Do wniosku dołączono oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz dalsze wyjaśnienia. Nie było natomiast wymagane dołączanie stosownych pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami. Skarżąca spółka podała, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw d drodze decyzji. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.) planowana inwestycja nie wymaga obligatoryjnego sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Ten obowiązek ewentualnie mógłby wynikać z przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 2). Natomiast w przedmiotowej sprawie organ właściwy nie wydał postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu. Zdaniem strony skarżącej Wojewoda błędnie dokonał wykładni, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakimi powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – uchylono obowiązywanie tegoż rozporządzenia z dniem 13 listopada 2002 r. (§ 6 rozporządzenia).
Zdaniem strony skarżącej Wojewoda nie ustosunkował się do treści odwołania, a uzasadnienie decyzji nastąpiło w zupełnym oderwaniu od decyzji organu I instancji.
Skarżąca spółka wskazała, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dopiero nieuzupełnienie dokumentów (który to obowiązek powinien być nałożony postanowieniem) skutkuje wniesieniem wniesienie sprzeciwu. Zdaniem strony skarżącej organ I instancji nie miał uprawnienia do żądania wyjaśnień w trybie art. 30 ust. 2 omawianej ustawy, jedynie mógł ich się domagać na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody narusza prawo.
W przedmiotowej sprawie inwestor A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. dokonała w dniu 11 sierpnia 2008 r. zgłoszenia zamierzonych robót budowlanych, polegających na "wymianie anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej A" na działce nr [...]w R. ul. [...] 9, powołując się na art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.). Do wniosku dołączony został projekt budowlany, zawierający szkice, rysunki, mapkę do celów informacyjnych i kwalifikację przedsięwzięcia (vide: zgłoszenie z załącznikami k. 1 akt administracyjnych I instancji).
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008 r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 30 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, Starosta Wejherowski nałożył na A Sp. z o.o. obowiązek uzupełnienia wniosku, poprzez wskazanie terminu rozpoczęcia robót, dołączenia oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii pełnomocnictwa udzielonego K. C., określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych, bowiem organ na podstawie rysunków uznał, że inwestor w istocie planuje rozbudowę stacji, oraz podanie informacji, czy po rozbudowie będącej przedmiotem wniosku zmienią się zasięgi obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych – jeśli tak, to należy wskazać, w jaki sposób i w jakim zakresie w stosunku do stanu istniejącego zmiany te nastąpią. W postanowieniu zakreślono termin uzupełnienia braków, do dnia 6 lutego 2008 r. (vide: postanowienie k. 2 akt administracyjnych I instancji).
W dniu 1 lutego 2008 r. inwestor złożył pismo z załącznikami, w tym notarialnie poświadczoną kopię pełnomocnictwa, wskazując termin rozpoczęcia robót, określając przedmiotowe roboty budowlane jako "rekonfigurację urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej, polegającą na demontażu istniejących urządzeń starej generacji (3 anten sektorowych (...) oraz anteny kierunkowej (...)) oraz zawieszeniu nowych urządzeń: 6 anten sektorowych (...) oraz anteny kierunkowej w miejsce anten likwidowanych". Informację dotyczącą zasięgów obszarów występowania pól elektromagnetycznych po rekonfiguracji urządzeń stacji bazowej zawierał załącznik do pisma, w którym stwierdza się, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest lub może być wymagane sporządzenie raportu, wobec czego nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji oraz pozwoleniu na budowę. Wskazane zostały parametry stacji po rekonfiguracji oraz podano, że po przeprowadzonej analizie rozkładu pola magnetycznego od stacji po rekonfiguracji nie stwierdza się występowania wartości gęstości mocy 0,1 W/m2 w miejscach dostępnych dla ludności, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). (vide: pismo k. 3 akt administracyjnych I instancji).
Właściwy organ wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) uznając, iż nieuzupełnione zostało przedmiotowe zgłoszenie poprzez brak wskazania obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych oraz brak informacji, czy i w jaki sposób zmienią się zasięgi tych obszarów w stosunku do stanu istniejącego. Organ stwierdził przy tym między innymi, że opracowanie dołączone do pisma inwestora uzupełniającego braki zgłoszenia określa jedynie "odległości środka elektrycznego wzdłuż osi wiązek głównych poszczególnych anten od miejsc dostępnych dla ludzi, na odcinkach o długości określonej w zależności od równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny". Te zaś parametry, jak stwierdza Starosta, służą jedynie kwalifikacji inwestycji, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105).
Wniesienie tak sformułowanego, na wskazanej podstawie prawnej sprzeciwu było w ocenie Sądu wadliwe.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 tej ustawy określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, zaś art. 30 wskazuje, jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.
Zwolnieniu od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane, podlega m.in. instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Z kolei regulacja zawarta w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy – Prawo budowlane dopuszcza, na podstawie zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu:
- urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych,
- na obiektach budowlanych - urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy.
Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane ustawodawca posłużył się pojęciem urządzenia, co oznacza, że pozwolenie na budowę nie jest wymagane przy instalowaniu wszelkiego rodzaju urządzeń, jeśli mają być posadowione na obiektach budowlanych.
Odnośnie zaś urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, wprowadzonym nowelą z dnia 18 maja 2005 r. (Dz. U. Nr 113, poz. 954) z dniem 28 lipca 2005 r., wymagane dla wykonania robót budowlanych polegających na ich instalowaniu na obiektach budowlanych, jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi o ile stanowią one instalacje w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska i zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy.
Z literalnego brzmienia przytoczonego wyżej przepisu wynika, iż regulacja ta dotyczy wszelkich urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, które stanowią instalacje w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zm.). Pod pojęciem instalacji, stosownie do art. 3 pkt 6 tej ustawy rozumie się stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. W ocenie Sądu stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, jest zatem instalację w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska. Z kolei wymiana części anten sektorowych (zasilających i nadawczo – odbiorczych) umieszczonych na maszcie i zastąpienie ich nowymi antenami, w powiększonej ilości oraz montaż dodatkowych kabli antenowych stanowić może rozbudowę stacji, o jakiej mówi zarówno organ I instancji, jak i składający wniosek (vide: dołączona do wniosku kwalifikacja przedsięwzięcia w aktach administracyjnych), posługujący się przy tym technicznym pojęciem "rekonfiguracji", a w skardze wręcz określa przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne "nowym zamierzeniem budowlanym". Zaznaczyć należy, że pod pojęciem "robót budowlanych" ustawodawca w art. 3 pkt 7 ustawy – Prawo budowlane rozumie budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. "Budową" natomiast (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego) jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Oznacza to, że prace budowlane objęte przedmiotowym zgłoszeniem podlegają regulacji art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, o ile spełniony zostanie drugi warunek określony w tym przepisie.
Drugim zaś koniecznym warunkiem dopuszczającym wykonywanie tak opisanych robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, jest by instalacje te, w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska zaliczały się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Sam skarżący twierdzi, że prace budowlane objęte zgłoszeniem nie zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, odwołuje się przy tym do treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu ustalonym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 158, poz. 1105) zmieniające powyższe rozporządzenie, przewiduje, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać enumeratywnie wymienione rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1), w tym w punkcie 8 instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi określoną w przepisie wielkość, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległościach nie większych niż w przepisie tym określone i mierzone od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Analiza powyższego przepisu przemawia za stanowiskiem, że o ile instalacja emitująca pole elektromagnetyczne nie przekroczy wskazanej wielkości promieniowania, a miejsca dostępne dla ludności wskazanej odległości mierzonej od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, to przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym nie podlega zgłoszeniu, o ile zamierzenie budowlane dotyczy instalacji na obiektach budowlanych (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika również, że właściwy organ architektoniczno – budowlany, badając zgłoszenie inwestora dokonane w trybie art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, dokonuje samodzielnej analizy przedmiotu zgłoszenia pod kątem dwóch wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c tej ustawy przesłanek, mając na uwadze w szczególności materiał dowodowy dołączony do wniosku. W okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje bezsporne, że "rekonfiguracja urządzeń istniejącej stacji bazowej", oznaczająca de facto wymianę umieszczonych na maszcie antenowym emitorów z przestarzałych na nowej generacji, wraz z okablowaniem, ma miejsce na dachu budynku mieszkalnego, na którym zlokalizowany jest maszt antenowy oraz budynku garażu, nad którym znajduje się platforma z urządzeniami stacji, na działce przy ul. [...] 9 w R.. Jest również bezsporne, że przedmiotowa działka mieści się na obszarze zurbanizowanym. Do wniosku dołączony został między innymi rysunek widoku poziomego wraz z naniesionymi osiami głównymi wiązek oddziaływania anten sektorowych na planie otoczenia stacji oraz rysunki widoków pionowych tych anten. W uzupełnieniu zgłoszenia wskazane zostały odległości osi wiązek głównych poszczególnych anten od miejsc dostępnych dla ludności, wraz z wynikiem analizy rozkładu pola elektromagnetycznego, nieprzekraczającym, jak twierdzi inwestor wielkości gęstości mocy pola elektromagnetycznego 0,1 W/m2 (vide: załącznik nr 1, Tabela 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów). Tym samym, wbrew twierdzeniom organu I instancji, uzupełnione zostały wszystkie braki zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, bo skoro, jak twierdzi inwestor, nie ma obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne, nie występuje konieczność podania informacji czy po rozbudowie zmienią się zasięgi obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne, a jeśli tak, to w jakim zakresie w stosunku do stanu istniejącego. Natomiast z pewnością na organie administracji właściwym dla zgłoszenia ciąży obowiązek dokonania oceny, czy planowane zamierzenie mieści się wśród przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i podlega obowiązkowi zgłoszenia. W tym celu właściwy organ dokonuje samodzielnie oceny i sprawdzenia, czy instalacja odpowiada warunkom określonym w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie tak sformułowanego wezwania do uzupełnienia zgłoszenia co do podania, czy po rozbudowie zmienią się zasięgi obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne, uprawniony był zgłaszający do stanowiska, że uzupełnił wskazany brak, składając przytoczone wyżej oświadczenie z dnia 31 stycznia 2008 r. (k. 3 akt administracyjnych I instancji).
Nie było tym samym w ocenie Sądu podstaw do zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Trafnie wskazuje skarżący, że możliwość wniesienia sprzeciwu na tej podstawie dotyczy sytuacji, gdy inwestor na wezwanie nie dołącza określonych w przepisie dokumentów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przyczyną wniesienia sprzeciwu było bowiem, tak należy odczytywać wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia w pkt 4 postanowienia z dnia 20 stycznia 2008 r. Nr [...], niesprecyzowanie rodzaju wykonywanych robót budowlanych pod względem zmiany zasięgu obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne w stosunku do stanu istniejącego. Taki brak wniosku rozpatrywać zaś należy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jako brak podania, o którym mowa w art. 64 kpa, z dalszym skutkiem, którym może być pozostawienie tego podania bez rozpoznania. Nie było natomiast podstaw do złożenia sprzeciwu w trybie przepisu art. 30 ust. 2 – Prawa budowlanego. Błędne było również wskazanie przez organ odwoławczy o konieczności uzyskania przez inwestora pisma z Wydziału Środowiska Starostwa Powiatowego dotyczącego kwalifikacji przedmiotowej inwestycji. Zdaniem Sądu obowiązek uzyskania takiej pisemnej informacji nie ma podstawy prawnej, tym samym, nie można tak określonego "pisma" zakwalifikować do "pozwoleń uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami", o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, niezależnie od faktu, że organ pierwszej instancji obowiązku takiego na inwestora nie nałożył.
Trafne są również pozostałe zarzuty skargi. Wadliwe rozstrzygnięcie i błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego pozostaje w związku z naruszeniem przepisów postępowania, art. 7 kpa, gdyż czynności organu administracji powinny być zgodne z prawem i art. 11 kpa, gdyż stronie powinna być należycie wyjaśniona zasadność przesłanek rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja, poza tym że narusza wymieniony wyżej przepis prawa materialnego, narusza również wskazane w skardze przepisy postępowania, a także art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wskazane naruszenia przepisów postępowania miały niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. Rację ma skarżący, że w uzasadnienie decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do przedmiotu rozstrzyganej sprawy, odwołując się przy tym do przepisów uchylonych (rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska, Dz. U. Nr 93, poz. 589, ze zm.) i dokonując rozważań nieznajdujących zastosowania w okolicznościach sprawy. Nie odniósł się Wojewoda w ogóle do zarzutów odwołania, a było wśród nich w szczególności żądanie umorzenia postępowania przed organem I instancji, gdyż inwestor twierdził, że nie miał obowiązku dokonania zgłoszenia, ponieważ planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także polemika ze stanowiskiem zajętym przez organ I instancji co do konieczności ustalenia, czy planowana inwestycja spowoduje wprowadzenie lub zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego). Zagadnienia te wymagały wyjaśnienia na tle okoliczności sprawy, czego Wojewoda zaniechał, a to stanowi o dalszej wadliwości postępowania oraz rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda rozstrzygnie sprawę kierując się przedstawiona oceną prawną oraz dokona ustaleń w zakresie opisanym powyżej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 a contrario powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach Sąd orzekł na wniosek strony skarżącej, na podstawie art. 200 i art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając, że na koszty niniejszego postępowania składa się wpis sądowy w wysokości 500,00 zł oraz wynagrodzenie adwokata wraz z wydatkiem w postaci opłaty od pełnomocnictwa, w wysokości 257,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło