II SA/Go 627/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-20
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję w przedmiocie zasiłku celowego na zakup leków, prawidłowo zastosowało się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w szczególności w zakresie oceny prawnej przepisów dotyczących pomocy społecznej i konieczności zakupu leków jako niezbędnej potrzeby bytowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 153 PPSA, nie stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Organ odwoławczy błędnie uzasadnił odmowę przyznania zasiłku celowego na zakup leków przesłankami niezwiązanymi z potrzebą zakupu leków, takimi jak rozmowy o zamianie mieszkania czy zawarcie kontraktu socjalnego, ignorując jednocześnie konieczność zakupu leków jako niezbędnej potrzeby bytowej oraz wskazania sądu dotyczące weryfikacji kosztów leków i dolegliwości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. B. o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków lub wystawienie talonu. Po uchyleniu przez WSA poprzednich decyzji odmawiających przyznania zasiłku, organ I instancji ponownie odmówił jego przyznania, wskazując na brak dowodów zakupu leków i oczekiwanie wnioskodawczyni na zabezpieczenie wszystkich potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się m.in. na brak współpracy wnioskodawczyni i uznanie administracyjne. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie prawa i ignorowanie jej potrzeb.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 roku w sprawie II SA/Go 133/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. [...] o odmowie przyznania skarżącej D. B. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków lub wystawienia talonu na ten cel w wysokości 200 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. [...], po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia 12 listopada 2007 roku, działając na podstawie art. 7 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póz. zm. ) i § 1 pkt 1 litera "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społeczne /Dz. U. Nr 135, póz. 950/ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wnioskodawczyni przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na zakup leków lub wystawienia talonu na ten cel.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż 1 lipca 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. przekazało mu prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2008 roku w sprawie II SA/Go 133/08 uchylający decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. [...] w przedmiocie odmowy zasiłku celowego. Organ stwierdził, iż sprawa wszczęta została wnioskiem "r" z dnia 12 listopada 2007 roku o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości 200 zł lub wystawienie na tę lub wyższą kwotę talonu na leki zaordynowane przez lekarzy specjalistów. Wskazał, iż wnioskodawczyni pismem z dnia 8 lipca 2008 roku nie wyraziła zgody na aktualizację wywiadu środowiskowego oświadczając, iż jej sytuacja nie uległa zmianie w stosunku do tej znanej organowi z urzędu wobec czego organ oparł się na aktualizacji wywiadu z dnia 28 kwietnia 2008 roku. Organ ustalił, iż wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą, zaliczoną do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Posiada dochód równy kryterium dochodowemu określonemu dla osoby samotnie gospodarującej tj, 477,00 zł (153 zł zasiłek pielęgnacyjny i 324 zł zasiłek stały), spełniając tym samym kryterium uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Zamieszkuje w 3 pokojowym mieszkaniu spółdzielczym ( własnościowym ) o pow. 50,20 m2 z czynszem w wysokości 284 zł. Koszty zużycia energii elektrycznej w wysokości 76,81zł do listopada 2008 roku zostały pokryte zasiłkiem celowym przyznanym decyzją z dnia 3 czerwca 2008 roku, a koszty zużycia gazu 107,45 zł łącznie za okres od maja do grudnia 2008 roku zasiłkiem przyznanym decyzją z dnia 16 maja 2008 roku. Powołując się na regulacje art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej organ wywiódł, iż pomocy społecznej udziela się w sytuacji, gdy wnioskodawca zgłasza trudności, których nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia zasoby i możliwości. Zasada ta w swej treści odwołuje się do samodzielności obywateli oraz do odpowiedzialności jednostki za swoje życie i postępowanie. Pomoc społeczna może być udzielona w przypadku, gdy dana sytuacja przekracza możliwości poprawy sytuacji przez samodzielnie przez wnioskodawcę. Udzielenie świadczeń pomocy społecznej powinno mieć miejsce przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpieniu trudnej sytuacji życiowej i braku możliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (...), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na uwadze licznie składane od wielu lat wnioski o pomoc społeczną organ stwierdził, iż wnioskodawczyni oczekuje zabezpieczenia wszystkich potrzeb związanych z każdą dziedziną życia ze środków pomocy społecznej, praktycznie bez swojego udziału. W ocenie organu uwzględnienie żądań strony może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy pozwalają na to środki będące w dyspozycji Ośrodka, a osoba ubiegająca się o pomoc społeczną wykaże się aktywnością określoną w cytowanym art. 2 ust. 1 ustawy. Stwierdził, iż udział w prowadzonym postępowaniu wnioskodawczyni ograniczyła do złożenia wniosków o przyznanie pomocy i udzielenia pisemnej odpowiedzi na zawiadomienie o konieczności przeprowadzenia wywiadu. Wywiódł, że stosownie do art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy jest formą pomocy zmierzającą do zaspokojenia jedynie niezbędnych potrzeb osoby zainteresowanej i może być przyznany w szczególności na pokrycie w całości lub w części kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Analizując wniosek z dnia 12 listopada 2007 roku organ stwierdził brak podstaw do przyznania zasiłku celowego na leki, choć wydatki na ich zakup i leczenie należy zakwalifikować jako zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza jednak automatycznego przyznania osobie zainteresowanej wnioskowanego świadczenia, ponieważ zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Wywiódł, iż w sprawie leków wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wymóg ich zakupu stwierdzając, że w celu objęcia pomocą na zakup leków najpierw należy udokumentować poniesione wydatki lub przedstawić konkretne recepty ze wskazaniem wstępnej wyceny. Skoro więc strona zwraca się we wniosku o środki na zakup leków zaordynowanych przez lekarzy specjalistów winna przedstawić stosowne dowody wskazujące na wysokość kosztów, bowiem samo określenie żądanej kwoty ( 200 zł lub wyższej ) nie stanowi dowodu potwierdzającego niezbędność zakupu. W ocenie organu brak dowodu na potrzebę dokonania zakupu oznacza, że w okresie złożenia wniosku oraz obecnie takich wydatków wnioskodawczyni nie ponosi. Zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej do obowiązku osoby korzystającej z pomocy należy współdziałanie w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Cedowanie na organ wymogu "postarania się o dokumenty i postaranie się własnym sumptem o dowody" świadczy o braku takiej współpracy, pomimo niemalże codziennych wizyt w organie. Organ wskazał, iż w sytuacji gdy strona przedstawiła wycenę leków lub recepty na ich zakup zasiłek celowy na refundację leków przyznawano ( decyzja Nr [...] ). Organ I instancji wywiódł także, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Oznacza to jedynie udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez te osoby trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek ponoszenia pełnych kosztów utrzymania tych osób wraz z realizacją ciążących na nich obciążeń finansowych i zaspokajania wszystkich zgłoszonych potrzeb. Wskazał ponadto na zakres pomocy udzielony wnioskodawczyni decyzjami z 3 czerwca i 7 lipca 2008 roku na zakup żywności po 100 złotych miesięcznie od lipca do grudnia 2008 roku oraz zakup środków higieniczno-sanitarnych, odzieży i obuwia łącznie w kwocie 220 złotych. Podał też wysokość środków jakimi, zgodnie z zaplanowanym budżetem, dysponuje na realizację zadań własnych oraz ilość osób i rodzin które zgłaszają się o pomoc w formie zasiłków celowych, w tym ustaloną wysokość świadczenia. Wywiódł, że ograniczona wysokość środków stanowi wyznacznik do racjonalnego gospodarowania nimi i uwzględnienia w pierwszej kolejności niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin, których dochód kształtuje się poniżej kryterium dochodowego, a wymienione we wniosku potrzeby wybiegają poza możliwości finansowe organu.
W odwołaniu, złożonym zbiorczo od kilkunastu decyzji, wnioskodawczyni wnosiła o ich skasowanie i wydanie nowych, uwzględniających złożone przez nią wnioski na realizację zgłaszanych potrzeb. W uzasadnieniu zarzucała, iż decyzje są niezgodne z prawem , a postępowanie organu sprowadza się wyłącznie bądź do przyznawania jej groszowych zasiłków lub do ignorowania jej uzasadnionych potrzeb.
Rozpoznając odwołanie organ II instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją [...], działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa oraz art. 2 ust.1, 3 ust. 3 i 4, 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na uchylenie poprzednich decyzji z dnia 15 stycznia 2008 i 10 grudnia 2007 roku organów obu instancji wyrokiem z dnia 27 marca 2008 roku w sprawie II SA 133/08. Wskazał na wniosek z dnia 1 lipca 2007 roku jakim skarżąca miała domagać się zasiłku na zakup leków w kwocie 200 zł lub wystawienia talonu na ten cel i fakt, iż przedmiotowa sprawa była "kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów obu instancji". Cytując regulacje przepisów art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 i 3 wywiódł, iż określenie "niezbędne potrzeby" oznacza jedynie możliwość przyznania pomocy, a nie zaspokajanie wszystkich zgłaszanych potrzeb. Podnosił, iż organ pomocy społecznej kieruje się uznaniem administracyjnym i w sytuacji gdy pomocy nie przyznano, a rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku postępowania zgodnego z przepisami proceduralnymi to organ odwoławczy nie ma podstaw do jego kwestionowania. Kolegium wskazało, iż w toku postępowania zostało ustalone, że wnioskodawczyni zajmuje 3 pokojowe mieszkanie na którego utrzymanie ( koszty ogrzewania, energii ) jej nie stać. Jednocześnie odmawia rozmów na temat zamiany tegoż lokalu i zawarcia kontraktu socjalnego nie współdziałając tym samym ( art. 4 ustawy o pomocy społecznej ) z organem pomocy społecznej. Z kolei brak współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może ( art. 11 ust 2 ustawy ) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie zachodzą bezsprzecznie okoliczności prawne i faktyczne uzasadniające odmowę przyznania świadczeń. Organ wskazał, iż strona nie wyraziła zgody na aktualizację wywiadu środowiskowego i nie przedstawiła żadnych dowodów w postaci recept czy specyfikacji z apteki potwierdzających poniesienie wydatków.
W skardze złożonej na powyższą i trzy inne decyzje organu odwoławczego skarżąca D. B. zarzucała im bezprawność i bezzasadność oraz to, że nie odpowiadają zgłoszonym przez nią żądaniom. Wnosząc o ich uchylenie domagała się min. przyznania jej prawa do talonów na lekarstwa i inne konieczne specyfiki o wartości po 250 złotych miesięcznie, deklarując przedstawianie rachunków potwierdzających ich wykorzystywanie na wskazany cel. Wyrażała niezadowolenie ze sposobu postępowania organów rozpoznających jej wnioski o pomoc zarzucając im powielanie uzasadnień wydawanych orzeczeń, obchodzenie prawa, niewłaściwe odnoszenie się do niej, przewlekłość postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium domagało się jej oddalenia. W uzasadnieniu przytoczył treść uzasadnienia decyzji organu I instancji i decyzji własnej , z pominięciem argumentacji dotyczącej odmowy prowadzenia rozmów na temat zamiany mieszkania i odmowy zawarcia kontraktu socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), przywoływanej w dalszej części jako: ppsa. Ponadto wymaga podkreślenia, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ).
Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić, albowiem została wydana z naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowej była w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą prawa do zasiłku celowego w kwocie 200 złotych na zakup leków lub wydania talonu na ten cel. Wskazania wymaga, iż kontrolowana decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu przez Sąd poprzednich rozstrzygnięć organów obu instancji. W takiej sytuacji zarówno Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jak i organy administracji prowadzące w niej postępowanie administracyjne zakończone decyzją administracyjną poddaną obecnie kontroli sądowej pozostawały związane regulacją przepisu art. 153 ppsa. Z mocy powołanego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się przy tym powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje krytykę sposobu zastosowania w badanym akcie danej normy prawnej jak i wyjaśnienie dlaczego zastosowanie tej normy przez organ wydający akt zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania organu w toku ponownego rozpoznawania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym czy lub innych uchybień procesowych. Wskazania nie mogą przy tym narzucać z góry sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy ani determinować oceny dowodów ( vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i in., Zakamycze , 2006 wyd. II ).
Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie nasuwa wniosek, iż organ odwoławczy, w składzie wskazanym w decyzji, nie posiadał dostatecznego rozeznania jaką w istocie sprawę rozpoznaje. Wprawdzie powołuje się na fakt uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA/Go 133/08 jego poprzedniej decyzji z dnia 15 stycznia 2008 roku i decyzji Dyrektora MOPS ją poprzedzającej, to błędnie wskazał datę wyroku Sądu ( 27 marca 2008 zamiast 19 kwietnia 2008 roku ) mimo, iż wraz z uzasadnieniem znajduje się w aktach sprawy. Błędne było też wskazanie daty wniosku skarżącej ( 1 lipca 2007 ) w wyniku którego miało nastąpić wszczęcie postępowania administracyjnego o zasiłek celowy w kwocie 200 zł lub talon na zakupów leków. Wniosek w tym przedmiocie złożony został w dniu 12 grudnia 2007 roku. Lektura akt administracyjnych sprawy nie dostarcza też informacji potwierdzającej stwierdzenia decyzji SKO by "przedmiotowa sprawa była kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów obu instancji". Podobnie też brak dowodów na fakt prowadzenia z wnioskodawczynią rozmów na temat mieszkania i złożenia jej propozycji zawarcia kontraktu socjalnego w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej.
Jednakże zasadniczy zarzut pod adresem rozstrzygnięcia organu odwoławczego dotyczy naruszenia omówionego już wcześniej przepisu art. 153 ppsa. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2008 roku w sprawie II SA/Go 133/08 skład orzekający stwierdził, iż organowi powinien być znany z urzędu fakt, że Danuta B. jest osobą trwale niepełnosprawną i to w stopniu znacznym, co wynika z orzeczenia lekarskiego załączanego do akt wielu spraw prowadzonych ze skarg wnioskodawczyni. Wskazał, też wówczas Sąd, iż z powołanej w uzasadnieniu decyzji innej decyzji organu I instancji, przyznającej zasiłek w kwocie 70 zł na zakup leków przez 3 miesiące ( decyzja [...] ) wynika, iż skarżąca leczy się z powodu schorzeń kręgosłupa i gastrycznych – długotrwałych ze swej istoty. Sąd zarzucił organom niekonsekwencję polegającą na tym, iż w jednej sprawie znają stan zdrowia a w innej z wiedzy posiadanej z urzędu nie korzystają. Sąd wskazał też jednoznacznie, iż w sprawie o zasiłek celowy w której przedmiotem wniosku jest zakup leków brak jest podstaw na uzasadnianie odmowy jego przyznania stwierdzeniem o możliwości poprawy sytuacji materialnej wnioskodawcy przez zamianę mieszkania na mniejsze. Podkreślił, iż nie może być wątpliwości, że konieczność zakupu leków zalicza się do niezbędnych potrzeb bytowych, a przyznanie zasiłku na ich zakup nie może być w żaden sposób zależne od wielkości mieszkania i korzyści finansowych związanych z jego zamianą. Wskazał też Sąd na możliwość zweryfikowania we własnym zakresie przez organ kosztu zakupu leków jak i dolegliwości na jakie są stosowane zwłaszcza, iż - jak wynikało ze skargi - skarżąca dysponuje specyfikacją cenową z apteki niezbędnych dla niej leków.
W ocenie Sądu zakwestionowana skargą decyzja organu II instancji ponownie uzasadniająca odmowę przyznania zasiłku na zakup leków odmową podjęcia przez wnioskodawczynię rozmów na temat zamiany mieszkania i zawarcia kontraktu socjalnego pozostaje w sprzeczności z dokonaną w istocie w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Go 133/08 oceną prawną przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej, krytyką sposobu zastosowania w badanym akcie tej normy prawnej oraz art. 11 ust. 2 ustawy i wyjaśnieniem dlaczego zastosowanie tej normy przez organ wydający akt zostało uznane za błędne. Organ nie dostosował się również do udzielonych przez Sąd w trybie art. 153 ppsa wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyrażonych w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Go 133/08. Organ odwoławczy nie wskazał na znane z urzędu fakty w zakresie stanu zdrowia skarżącej jak i nie wyjaśnił kwestii specyfikacji leków na którą skarżąca powoływała się w poprzedniej skardze. Nie doszło też do nakazanej przez Sąd weryfikacji kosztów zakupu leków i dolegliwości na jakie są stosowane.
Niezależnie od wadliwości powyżej już wskazanych koniecznym było też stwierdzenie, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji nie odpowiada wymogom stawianym uzasadnieniu faktycznemu i prawnemu przez przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania.
Nadto wskazania wymaga, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie obowiązany jest ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę administracyjną. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji o wskazuje, iż organ II instancji nie uczynił zadość i temu wymogowi procesowemu.
Mając na uwadze wskazane okoliczności na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organu II instancji.
Odnosząc się natomiast do żądań zawartych w skardze wyjaśnienia wymaga, iż stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem praw mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia skutkuje jej uchyleniem. Sąd administracyjny eliminując z obrotu prawnego niezgodny z prawem akt nie orzeka merytorycznie o żądaniach strony .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu w kontekście związania przepisem art. 153 ppsa w związku z wyrokiem w sprawie II SA/Go 133/08 oraz wymogów jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji zgodnie przepisem art. 107 § 3 Kpa. Dodatkowo też organ powinien dokonać wyjaśnienia kwestii recept jakie – jak wskazuje we wniosku z dnia 12 listopada 2007 roku skarżąca - złożyła przy innym wniosku, a które - w jej przekonaniu - miały stanowić podstawę dokumentującą także potrzebę zakupu leków zgłoszoną wskazanym wnioskiem .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło