II SA/Go 570/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-20

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić decyzję o rejestracji pojazdu w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym, czy też takie zmiany powinny być dokonywane w drodze czynności materialno-technicznej?
Ratio decidendi
Zmiana danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym, który jest dokumentem wydawanym w drodze czynności materialno-technicznej, nie wymaga wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego ani wydania decyzji zmieniającej uprzednią decyzję o rejestracji pojazdu. W takiej sytuacji organ powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą zmiany, naruszył prawo.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji o rejestracji pojazdu, domagając się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu z "samochód ciężarowy" na "samochód specjalny". Organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji, wskazując m.in. na brak słusznego interesu strony i fakt, że pojazd został sprzedany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. i zasądza od SKO w Z. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżącego [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadminstracyjnego. W dniu [...] r. J.S. złożył do Urzędu Miejskiego w Z. wniosek o rejestrację sprowadzonego z zagranicy pojazdu marki M. o numerze podwozia [...], podając jako rodzaj pojazdu – samochód ciężarowy. Do wniosku załączone zostały m.in. dokument odprawy celnej, niemiecka książka pojazdu, opinia rzeczoznawcy oraz zaświadczenie z badań technicznych i dokument indentyfikacyjny pojazdu. W tym samym dniu w/w pojazd został zarejestrowany pod numerem [...], z kartą pojazdu serii [...]. W dowodzie rejestracyjnym w rubryce rodzaj i przeznaczenie pojazdu wpisane zostało: samochód ciężarowy, a w adnotacjach urzędowych na 3 stronie dowodu ,,przeznaczenie – wywóz nieczystości płynnych, cysterna asenizacyjna". Następnie w dniu [...] r. do Urzędu Miasta Z. wpłynęło pismo J.S. zawierające wniosek o zmianę, w trybie art. 155 kpa, decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 8 listopada 1999 r. o rejestracji w/w pojazdu, poprzez zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu w rubryce rodzaj i przeznaczenie pojazdu zamiast wpisu ,,samochód ciężarowy, wywóz nieczystości płynnych" na wpis ,,samochód specjalny wywóz nieczystości płynnych". Wnioskodawca w uzasadnieniu wskazał, iż organ zarejestrował przedmiotowy pojazd jako samochód ciężarowy opierając się wyłącznie na zaświadczeniu z przeglądu technicznego z dnia 6 listopada 1999 r. Tymczasem zdaniem J.S. z innych dokumentów załączonych do wniosku wynika, iż pojazd ten jest pojazdem specjalnym o podwójnym znaczeniu: asenizacyjnym i do czyszczenia. Wnioskodawca oświadczył, iż w momencie rejestracji pojazdu nie zdając sobie sprawy z tego, że samochód został zarejestrowany nieprawidłowo, nie skorzystał z prawa do złożenia odwołania od decyzji. Zmianie decyzji o rejestracji pojazdu w trybie art. 155 kpa, zdaniem wnioskodawcy, nie sprzeciwia się żaden przepis szczególny, natomiast za jej zmianą przemawia jego słuszny interes. J.S. podkreślił, iż zakwalifikowanie przedmiotowego pojazdu marki MAN jako samochodu ciężarowego spowodowało, że Prezydent Miasta Z. określił za jego posiadanie podatek od środków transportowych za lata 2002-2005, z którym to rozstrzygnięciem wnioskodawca się nie zgadza. W opinii wnioskodawcy za niedopuszczalne uznać należy zaliczenie samochodów specjalnych do samochodów ciężarowych zarówno ze względu na ich odmienną konstrukcję, jak i przeznaczenie. Dodatkowo na potwierdzenie zasadności swoich twierdzeń J.S. powołał się na dowód z akt rejestracyjnych innego samochodu marki M[...], z których wynika, iż w tym samym stanie prawnym samochód będący wyłącznie samochodem do wywozu nieczystości płynnych został zarejestrowany przez Wydział Komunikacji w Z. jako samochód specjalny. W opinii wnioskodawcy w tym samym stanie prawnym w państwie prawa urząd nie może podejmować odmiennych decyzji. Na marginesie wnioskodawca poinformował we wniosku, iż w dniu 2 maja 2005 r. przedmiotowy pojazd został przez niego sprzedany. Wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia 7 stycznia 2008 r. o odmowie zmiany decyzji z dnia 8 listopada 1999 r. o rejestracji pojazdu, została w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia 12 lutego 2008 r. nr [...], sprawa przekazana została organowi do ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznania J.S. wniósł pismo z dnia 17 kwietnia 2008 r. J.S. zatytułowane - ,,wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa", w którym ponownie złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt rejestracji innego podobnego pojazdu – marki M[...]. Decyzją [...], w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, działając na podstawie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 104 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz.U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) Prezydent Miasta Z. odmówił zmiany decyzji [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] nr podwozia [...] nr rej. [...] poprzez wpisanie w rubryce rodzaj i przeznaczenie pojazdu w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu ww. pojazdu rodzaju pojazdu – samochód specjalny, wywóz nieczystości płynnych. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż warunkiem zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa jest istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za uchyleniem lub zmianą decyzji. Zdaniem organu J.S. okoliczności takich we wniosku nie przedstawił. Organ I instancji zwrócił uwagę, iż w świetle zebranego materiału dowodowego można wywnioskować, iż powodem wniesienia przedmiotowego wniosku jest naliczenie przez Prezydenta Miasta Z. zobowiązania podatkowego wynikającego z posiadania samochodu ciężarowego na lata 2002-2005. W ocenie organu jedynie ta okoliczność nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji wobec braku innych wskazać przez stronę. Organ dodał ponadto, iż dokonanie zmiany rodzaju pojazdu spowodowałoby, iż decyzji ta miałaby moc obowiązującą od chwili jej wydania i nie prowadziłaby do uchylenia zobowiązania podatkowego, o które strona zabiega. Organ I instancji zwrócił ponadto uwagę, iż uprzednio decyzją z dnia 23 marca 2007 r. SKO w Z. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 8 listopada 1999 r. Ponadto organ podkreślił, iż wydanie decyzji o zmianie decyzji dotyczącej rejestracji przedmiotowego pojazdu byłoby niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż pojazd ten jest obecnie zarejestrowany na następnego właściciela. Organ I instancji nie znalazł nadto przesłanek wskazujących na istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony uzasadniających wnioskowaną zmianę decyzji z dnia 8 listopada 1999 r., a ponadto w okresie od dnia wydania decyzji o rejestracji pojazdu do czasu niniejszego rozstrzygnięcia nie nastąpiły zmiany stanu prawnego pozwalające organowi rejestracyjnemu na uznanie pojazdów służących do wywozu nieczystości płynnych jako pojazdy specjalne, tak więc zmiana decyzji zdaniem organu byłaby niezgodna z obowiązującym prawem. W wyniku wniesionego przez J.S. odwołania od powyższej decyzji SKO w Z., decyzją [...] na mocy art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 592 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż w postępowaniu wszczętym na mocy art. 155 kpa organ administracji nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego analizowania sprawy, stąd zarzut odwołującego dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisów kpa polegający na nieprzeporwadzeniu dowodu z akt innego postępowania administracyjnego w celu wykazania wadliwości decyzji objętej wnioskiem o zmianę uznać należy za niezasadny. Podobnie niezasadny jest zarzut niezapoznania się organu ze wszystkimi dowodami zebranymi w toku postępowania, gdyż strona w toku postępowania wezwana została do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i pouczona o prawie do złożenia wyjaśnień oraz zastrzeżeń w tym zakresie. W pozostałym zakresie organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję J.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnioskując o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący podał, iż nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem zwłaszcza że organ odwoławczy nie rozważył min. zgłoszonego przez niego zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 75 i art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez niego dowodu z akt rejestracyjnych samochodu marki M. nr rej. [...] i tym samym nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy. W ocenie skarżącego przeprowadzenie w/w dowodu jest bardzo istotne, gdyż wynika z niego że obywatele tego państwa są traktowani niejednakowo. Skarżący wskazał ponadto, iż nie wie na jakiej podstawie uznano, iż brak jest przesłanek wskazujących na istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony., a zgodnie z art. 7 kpa organ ma obowiązek uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej – SKO w Z. wniosło o jej oddalenie, w pozostałej części w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z przyczyn w niej podanych. Rejestracja pojazdu oraz zasady dopuszczenia pojazdu do ruchu zostały określone w przepisach rozdziału 2 w dziale III ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 71 ust. 2 tej ustawy pojazdy (oprócz wymienionych w ust. 3) są dopuszczane do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 i są zarejestrowane, a dokumentem stwierdzającym dopuszczenie tych pojazdów na stałe do ruchu jest dowód rejestracyjny (art. 71 ust. 1). Rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 i 2 ustawy lub określonych w trybie ust. 3 tego artykułu. Według art. 73 ust. 1 ustawy rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny oraz tablice (tablicę) rejestracyjne. Odnośnie dokonywania rejestracji nie budzi wątpliwości stanowisko, iż jest ona dokonywana w formie decyzji administracyjnej jak przyjęto w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 i z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. OPK 21/99 (ONSA nr 2 poz. 54 i 55 z 2000 r). W uchwałach tych wskazano - wyjaśniając kwestię formy prawnej załatwienia sprawy o rejestrację pojazdu w świetle powołanej ustawy - że w doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że o tym, czy dany akt administracyjny jest decyzją, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę. NSA zwrócił również uwagę na to, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwiania danej sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez określenie w formie czasownikowej kompetencji organu do rozstrzygania sprawy (np. zezwala, przydziela, stwierdza). Za decyzję uznaje się jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r. sygn. OPS 6/98 - ONSA 1999, z. 1, poz. 3 oraz wyrok NSA z dnia 15 października 1987 r. sygn. SA/Wr 730/87 - ONSA 1988, z. 1, poz. 18). Naczelny Sąd Administracyjny podniósł ponadto, że gdy uprawnienia strony nie powstają bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji - jeśli nie jest przewidziana inna forma jego działania - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1984 r. sygn. SA/Wr 430/84 - OSPiKA 1986, nr 9-10, poz. 176). Ze względu na zawartą w art. 104 k.p.a. zasadę załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych przez wydanie decyzji wyłączenie decyzyjnej formy załatwiania takich spraw musi być wyraźne; nie można go domniemywać (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1329/97). Dalej NSA wywiódł, że z użytych w art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy sformułowań "rejestracji pojazdu dokonuje (...) starosta" i "rejestracji dokonuje się (...)" wynika, że uzyskanie przewidzianych w tych przepisach uprawnień przez dany podmiot nie następuje z mocy samego prawa, lecz dopiero w wyniku konkretyzacji normy prawnej. W art. 73 ust. 1 ustawy jest mowa o dwóch czynnościach organu rejestracyjnego: o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic (tablicy) rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność jednak nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Akt rejestracji pojazdu zatem ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Rejestracja pojazdu następuje więc w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczyną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Kwestia charakteru prawnego dowodu rejestracyjnego może wywoływać pewne wątpliwości prawne. Dlatego wyjaśniając tę wątpliwość w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2001r. określono dowód rejestracyjny, jako zewnętrzny przejaw oświadczenia woli organu administracji rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, z jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a z drugiej strony jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w ich zakresie działania, dowód rejestracyjny stanowi potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że sam dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.) - obowiązującego w chwili wydania skarżącemu dowodu rejestracyjnego - określające przesłanki ubiegania się o wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego w razie jego zgubienia lub zniszczenia, zagadnienia dotyczące zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu a także o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym świadczą o tym, że los dowodu rejestracyjnego jak również zmiany danych w nim zawartych nie wpływa na byt prawny decyzji o rejestracji pojazdu. Zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, nie objętych decyzją o rejestracji, jest dopuszczalna bez konieczności zmiany decyzji rejestracyjnej. Dowód rejestracyjny danego pojazdu zawiera określone dane identyfikujące pojazd samochodowy, jego właściciela oraz "wystawcę" i jest dokumentem wydawanym w następstwie podjęcia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu określonego (opisanego) w złożonym wniosku. Niewątpliwie należy przyjąć, że jedynie zmiana takiego elementu treści tegoż dowodu winna być poprzedzona stosownym rozstrzygnięciem tj. decyzją zmieniającą uprzednią decyzję o rejestracji lub też uchyleniem tej uprzedniej decyzji i wydaniem "nowej" decyzji na co zezwala (stawiając warunek zgody strony) art. 155 kpa albo też wykorzystaniem trybu przewidzianego w art. 162 kpa (w przypadku zaistnienia jednej z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie sytuacji) tj. stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rejestracji i wydanie następnie innej decyzji dotyczącej tego pojazdu, gdy zmiany wymaga to, co było treścią decyzji o rejestracji pojazdu. W przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym - wydanym w drodze czynności materialno-technicznej - nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu. W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a w sentencji wniosku wniósł o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym i w karcie pojazdu poprzez zmianę rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu ciężarowego na samochód specjalny Poza sporem jest, że przedmiotowy samochód skarżącego został zarejestrowany decyzją Prezydenta Miasta Z. wydaną dnia 8 listopada 1999r. i na tej podstawie zostały skarżącemu wydane: dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne i karta pojazdu (k. 15 akt administracyjnych). W dowodzie rejestracyjnym w rubryce rodzaj i przeznaczenie pojazdu wpisano "samochód ciężarowy", przeznaczenie – wywóz nieczystości płynnych, cysterna asenizacyjna". Skoro dane dotyczące rodzaju i przeznaczenia pojazdu nie znajdują się w decyzji o rejestracji pojazdu, to nie zachodzi konieczność jej zmiany. W takiej sytuacji zmian należy dokonywać tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno-technicznej, które nie wymagają wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji administracyjnej w trybie Kpa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2007r. IV SA/Po 999/06). Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa co prowadzi do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" wyd. II, Zakamycze 2005 s. 619). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa. Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego jeśli z przepisów prawa materialnego wynika umocowanie organu administracyjnego do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" wyd.8, C.H. Beck 2006, str. 13-14,nb 18). Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 §1 kpa gdy (jedyna) strona postępowania utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 kpa lub wskutek śmierci strony w toku postępowania, o ile postępowanie dotyczy praw związanych z osobą zmarłego w sposób ścisły. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA w Warszawie z 24 kwietnia 2003 r., sygn. III SA 2225/01 Biul. Skarbowy 6/03/25). W uzasadnieniu wyroku z dnia 09 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNP 11/96/150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa, przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ów ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W doktrynie utrwalonym jest pogląd, że kpa wyłącza stosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym, nakazując w szczególności uchylić decyzję i umorzyć postępowanie I instancji ( B.Adamiak - op.cit, s.614-615 nb 9,10 ). W niniejszej sprawie należy przyjąć, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 kpa prowadzące do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zaistniał bowiem pewien stan faktyczny, który nie podlegał uregulowaniu przez organ administracji. Postępowanie dotyczące zmian danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa. W takiej sytuacji organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygnąć sprawy, a powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowił o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego uznać należało, iż organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę i wydając, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, zamiast orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania naruszył tym samym teść art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Należy przy tym jednak zaznaczyć, iż uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, nie jest dowolne, ale podlega ograniczeniu, które wiązane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją, a określonych w cytowanym powyżej art. 105 kpa. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 1031/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 60, stwierdził, iż umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 kpa. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło