II SA/Rz 489/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-11-20

Skład orzekający: Robert Sawuła, Magdalena Józefczyk, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego, ustalona w decyzji administracyjnej, może być naliczona na podstawie uchwały rady gminy, nawet jeśli skarżący twierdzi, że wcześniej uiszczał opłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości komunalnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zajęcie pasa drogowego, ustalona w decyzji administracyjnej na podstawie ustawy o drogach publicznych i uchwały rady gminy, jest odrębnym obowiązkiem prawnym od opłat z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości komunalnej. Fakt uiszczania opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie stanowi podstawy do wywiedzenia skutku w postaci przedłużenia umowy dzierżawy, która wygasła, ani nie zwalnia z obowiązku opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Stan faktyczny
Skarżący K. N. otrzymał od Burmistrza Miasta decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego przez kiosk handlowy i ustalającą opłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenie opłaty, twierdząc m.in., że nie przedstawiono dowodów na lokalizację obiektu w pasie drogowym, a wcześniej uiszczał opłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty -skargę oddala- Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] zezwolił K. N. na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w J. działka ewid. nr 2867 (obręb [...]) przez kiosk handlowy zajmujący pow. 29,28m2 od 1 września 2007r. do 30 września 2007r. to jest 30 dni, ustalił opłatę w kwocie 439, 20 zł. i określił warunki zezwolenia. W podstawie prawnej organ powołał art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6, ust. 8 ust. 11 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. nr 19, poz. 115 ze zm. zwana dalej w skrócie u.d.p.; § 4 pkt 1 ppkt 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] maja 2007r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. N. domagając się uchylenia niekorzystnej decyzji. Zarzucił, że nie przedstawiono map, z których wynikałoby, iż obiekt znajduje się w pasie drogowym. Urząd Miasta utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej i jako skromny szewc wraz z sześcioosobową rodziną pozostanie bez środków do życia. Wskazał na różnice zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej dla M. B., gdyż wypisowi i wyrysowi z ewidencji gruntów przypisano różne skutki dowodowe. Według skarżącego uchwała Nr [...] oraz skorowidz alfabetyczny za 1996r. z wykazem ulic nie mogą być w żaden sposób dowodem, że działka 2867 obr. [...] w całości jest pasem drogowym. Organ nie przedstawił dokumentacji budowy drogi wraz z warunkami zabudowy, co mogłoby wyjaśnić sprawę i dlatego powziął wątpliwości, co do legalnego wybudowania drogi. Podkreślił, że działkę od kilku lat dzierżawił od Zarządu Nieruchomościami Miasta J. i ma zezwolenie na budowę pawilonu na działce nr 2867 obr. [...] w J. Działania urzędu mają na celu likwidację małych obiektów handlowych z uwagi na budowę marketu handlowego. Decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, przytoczyło treść art. 40 ust. 1 i ust. 4 ustawy o drogach publicznych, stanowiące podstawę naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz przedstawiło sposób jej wyliczenia. W świetle tych przepisów umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami obejmuje tylko takie zajęcie, które niezwiązane z korzystaniem z pasa drogowego zgodnie z jego przeznaczeniem i tylko takie zajęcie pasa drogowego wymaga wydania decyzji, a co za tym idzie określenie opłaty na podstawie art. 40 ust. 3 u.d.p. W aktach sprawy znajduje się protokół oględzin wraz ze szkicem sytuacyjnym i urzędowym dokumentem geodezyjnym określającym z jednej strony linie graniczne pasa drogowego ul. [...] w J., z drugiej kolizje umieszczonego w tym pasie drogowym obiektu budowlanego – kiosku handlowego, co pozwala stwierdzić zajęcie pasa drogowego. Kwota opłaty została wyliczona prawidłowo. W przestawionym stanie faktycznym i prawnym zarzuty odwołania organ uznał za bezskuteczne. W skardze do Sądu skarżący K. N. wniósł o uchylenie niekorzystnej decyzji Kolegium. Zaznaczył, że ostatnia faktura za bezumowne korzystanie z działki była wystawiona i opłacona za miesiąc sierpień 2007r., zatem w sposób wiarygodny udowodniono "milczące" przedłużenie umowy najmu. Stawka czynszu bez uprzedniego wypowiedzenia została podwyższona o 250%, a tych warunków skarżący nie mógł przyjąć. Gdyby otrzymał wypowiedzenie od 1 września 2007 do 30 września 2007r. byłby w stanie zlikwidować działalność i rozebrać budynek. Pozwolenie na budowę składu amunicji dla jednostki wojskowej wydane z naruszeniem odległości nie powinno obarczać odpowiedzialnością zwykłego dzierżawcy. Urzędnicy już od 5 lat podejmują działania do zniszczenia tego skupiska pawilonów handlowych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. nr 19, poz. 115 ze zm.) zwana dalej w skrócie u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w decyzji administracyjnej (ust. 1). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3), którą ustala się w drodze decyzji administracyjnej, przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (ust. 11). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego wysokość stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 8). Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Okolicznością bezsporną jest fakt, że obiekt budowlany będący własnością skarżącego, w którym prowadził działalność gospodarczą został zlokalizowany w pasie drogowym ul. [...] w J., co wykazano stosownym dokumentem geodezyjnym (karta akt admin. nr 25). Pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego decyzją z dnia [...] września 1993r. nr [...] na podstawie Prawa budowlanego z 1974r. zostało udzielone W. N., poprzednikowi prawnemu K. N. Nie jest też sporna powierzchnia obiektu zlokalizowanego w pasie drogowym, który jak wyjaśnił skarżący na rozprawie został rozebrany w grudniu 2007r. Zaskarżoną decyzję wydano na skutek wniosku skarżącego z dnia 28 sierpnia 2007r. o zajęcie pasa drogowego na okres od 1 września 2007r. do 30 września 2007r. Wniosek ten zakreślił też granice przedmiotowe kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawy administracyjnej. Z załącznika do zarządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996r. zawierającego wykaz ulic miejskich na terenie województwa [...] zaliczonych do kategorii dróg miejskich wynika, że ul. [...] jest drogą gminną (karta akt admin. nr 13). Uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia [...] maja 2007r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2007r. nr [...], poz. [...] i zaczęła obowiązywać od 7 lipca 2007r. Data wejścia w życie stanowi dla skarżącego odpowiedź na jego zarzut zawarty w skardze, iż wcześniej uiszczał tylko opłatę z tytułu bezumownego użytkowania z nieruchomości komunalnej i nie był obciążany innymi opłatami. Ustalenie opłaty bez podstawy prawnej stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że umowa dzierżawy na grunt, na którym był zlokalizowany obiekt budowlany obowiązywała do 31 grudnia 2000r. Skarżący od 2001r. korzystał bez umowy z nieruchomości komunalnej, na której znajdował się obiekt budowlany i dlatego był obciążany opłatami z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości komunalnej, a z faktu ich uiszczania wbrew twierdzeniom skarżącego nie można wywodzić skutku w postaci przedłużenia umowy dzierżawy, która wygasła 31 grudnia 2000r. Natomiast opłata za korzystanie z pasa drogowego wynika z przepisów materialnego prawa administracyjnego. Gdyby nieruchomość komunalna, na której znajdował się obiekt skarżącego nie leżała w pasie drogowym, to skarżący były obowiązany do opłacania czynszu dzierżawnego wynikającego z umowy dzierżawy, która jest stosunkiem cywilnoprawnym. Opłata za korzystanie z pasa drogowego nie stanowi podwyższenia opłat z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości komunalnej. Sąd ponadto stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił sposób wyliczenia opłaty, który jest zgodny z przepisami prawa i odpowiada okresowi z wniosku skarżącego. Na rozprawie Sąd ustalił okoliczności doręczenia zawiadomienia o terminie przeprowadzenia oględzin, którego odbiór potwierdził syn. Skarżący jednoznacznie stwierdził, że termin oględzin był mu znany, a syn jest osobą pełnoletnią. Okoliczności, z którymi skarżący łączy dążenie organów do zlikwidowania w tym miejscu wszystkich obiektów handlowych nie mają wpływu na powstanie obowiązku opłaty za korzystanie z pasa drogowego ani jej wysokość. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło