I SA/Wa 1144/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. R., R. R. i W. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] orzekającej o zwrocie udziału wynoszącego 2/3 części w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewid. nr [...] w obrębie [...], poprzednio nr [...] w obrębie [...] (część dawnej działki nr [...] w obrębie [...]) oraz umarzającej postępowanie w sprawach zwrotu udziału wynoszącego 1/3 część w ww. nieruchomości – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 1976 r. wywłaszczono na rzecz Państwa nieruchomość o pow. [...] ha [...] m², stanowiącą działkę nr [...] położoną w W. – [...] – [...], w związku z przeznaczeniem jej, zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] marca 1974 r. pod budowę Wytwórni [...] oraz pod budowę ulic, bocznic kolejowych oraz jako rezerwa pod przyszłe inwestycje. Wnioskiem z dnia 27 marca 2000 r. S. R. zwrócił się o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niewykorzystanej zgodnie z decyzją wywłaszczeniową. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. orzekł w pkt 1 o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m² na rzecz S. R. w 1/3 części, natomiast w pkt II orzekł o pozostawieniu 2/3 części ww. nieruchomości własnością Gminy W. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu W. w pkt II. Pismem z dnia 16 kwietnia 2007 r. D. R., W. Z. i R. R. – spadkobiercy S. R. – zwrócili się z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewid. nr [...] o pow. [...] m² (uprzednio działka ewid. nr [...] ). Wojewoda [...] stwierdził, że w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawodawca określił, że zwrotowi może podlegać cała wywłaszczona nieruchomość lub jej część, przy czym pojęcie "część nieruchomości" odnieść należy do fizycznie wydzielonej części nieruchomości, na co jednoznacznie wskazuje art. 4 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niedopuszczalny jest zatem, zdaniem organu, zwrot udziału w nieruchomości, który wyklucza fizyczne odzyskanie nieruchomości w części odpowiadającej wielkości udziału. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] wnieśli: D. R., W. Z. i R. R.; zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że zwrotowi podlegać może tylko i wyłącznie cała wywłaszczona nieruchomość lub jej wyodrębniona część, a nie udział we własności nieruchomości, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. orzekającą o zwrocie udziału wynoszącego 2/3 części w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oraz umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu udziału wynoszącego 1/3 części w ww. nieruchomości - i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sąd podziela stanowisko organu, że w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że zwrotowi może podlegać cała wywłaszczona nieruchomość lub jej część, czy czym, część nieruchomości nie oznacza udziału w nieruchomości, potwierdza to również art. 4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez nieruchomość gruntową należy rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności, natomiast przez działkę gruntu należy rozumieć niepodzielną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej. Z przepisów tych wynika, że nieruchomość gruntowa (grunt) składa się z jednej lub kilku działek gruntu (niepodzielonych, ciągłych części powierzchni ziemskiej, stanowiących całość lub część nieruchomości gruntowej). Odnosząc się do "udziału we własności nieruchomości", którego zwrotu w ramach art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami domagali się skarżący, należy stwierdzić, że "udział" jest pojęciem związanym ze współwłasnością, o której stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 kc). Skoro "udział we współwłasności" jest pojęciem prawnym i nie został wymieniony przez ustawodawcę w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to oznacza, że zwrotowi może podlegać wywłaszczona nieruchomość lub jej część, lecz nie udział we współwłasności (własności nieruchomości). Sąd nie dopatrzył się również niewłaściwego zastosowania przez organ art. 138 § 2 kpa, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.