IV SA/Wa 1531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi N. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z (...) lipca 2008r. uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z (...) marca 2008r, którą nie udzielono zgody Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w S. na usunięcie drzew rosnących na działce o nr ew. (...) w miejscowości S. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, wówczas do wniosku załącza się zgodę właściciela. Zdaniem organu, z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew stronami postępowania mogą być jedynie właściciele i posiadacze nieruchomości, na których drzewa te rosną, gdyż tylko te podmioty mają w przedmiotowym postępowaniu interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z umowy najmu zawartej 18 grudnia 2006r. wynika, że Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. jest najemca jedynie budynku znajdującego się na działkach nr ew.: (...), (...) i (...). Nie jest zatem najemcą gruntu, który jest nieodłączną częścią nieruchomości. Nie można zatem uznać odwołującego się za stronę postępowania, a co za tym idzie, za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o wycięcie drzew z terenu nieruchomości, na której jest jedynie najemcą budynku. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. w skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z (...) lipca 2008r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu zlekceważenie materiału dowodowego przez nieuznanie zgody właściciela na wycięcie drzew przez posiadacza zależnego czyli skarżącego oraz przez brak analizy treści umowy najmu, która czyni Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. realnym zarządcą nieruchomości. Zgodnie bowiem z § 12 powyższej umowy na najemcy ciążą obowiązki takie jak: organizacja dostawy mediów, opłacanie podatku od nieruchomości, oraz "innych związanych z utrzymaniem obiektu", co oznacza dbanie także o grunt, a nie tylko o budynek. Zdaniem skarżącego, w umowie najmu nie ma rozróżnienia wynajmu nieruchomości budynkowej od nieruchomości gruntowej, co automatycznie oznacza, że grunt jest służebny wobec wynajmowanego budynku i powinien być traktowany jak przedmiot przynależny lub też wynajmowany na zasadzie użyczenia. Skarżący podkreślił także, iż nie jest możliwe korzystanie z budynku bez korzystania z gruntu. Skarżący podniósł, iż wynajmujący zlecił najemcy utrzymanie całego obiektu (wraz z gruntem) oraz płacenie podatku od całej nieruchomości. Już sam fakt płacenia podatku od nieruchomości budynkowej i gruntowej świadczy, że jest on posiadaczem faktycznym gruntu. W przeciwnym razie można by uznać, że płacenie podatku od nieruchomości jest nieustanną darowizną na rzecz wynajmującego. Skarżący od 12 lat zajmuje się utrzymaniem i nasadzaniem zieleni na gruncie posesji oraz strzyżeniem trawy. Podobna praktyka wykonywania umowy najmu obowiązuje we wszystkich ośrodkach zdrowia na terenie powiatu p. Zdaniem strony skarżącej "powierzchowna analiza prawna" wykonana przez organ odwoławczy nie doprowadziła do ustalenia jaki podmiot jest właścicielem nieruchomości, bezpłatnym użytkownikiem, zarządcą formalnym, zarządcą realnym, najemcą przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z (...) lipca 2008r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy S. z (...) marca 2008r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Powodem takiej treści rozstrzygnięcia było nieuznanie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. za posiadacza nieruchomości, o którym stanowi art. 83 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. 92, poz. 880, ze zm.), a zatem podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o usunięcie drzew z tereny nieruchomości nr (...) w S. Stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić [...] na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Postępowanie we wskazanym zakresie wszczynane jest na wniosek posiadacza nieruchomości, z której ma zostać usunięte drzewo lub krzew. W sytuacji gdy posiadacz nie jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, do przedmiotowego wniosku powinna zostać załączona zgoda właściciela nieruchomości na usunięcie drzew lub krzewów. Zatem stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem - to także jej właściciel, gdyż oboje mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w toczącym się postępowaniu (J. Ciechanowicz - McLean, K. Biernat, P. Mierzejewski, D. Trzcińska, Polskie prawo ochrony przyrody, Warszawa 2006, s. 92). Wniosek o wydanie zezwolenia ma charakter sformalizowany i zgodnie z art. 83 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody powinien zawierać nazwę i siedzibę posiadacza nieruchomości i właściciela nieruchomości oraz tytuł prawny władania nieruchomością. Z powyższego wynika więc, iż o zezwolenie na wycięcie m. in. drzew może ubiegać się nie tylko właściciel nieruchomości, ale także jej posiadacz. Omawiany przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie określa wprost, kogo należy rozumieć pod pojęciem posiadacza nieruchomości, nie wyjaśniono tego także w definicjach legalnych zwartych w art. 5 ustawy o ochronie przyrody. Niemniej jednak - w ocenie Sądu - właściwe w tej materii będzie sięgnięcie i posiłkowanie się treścią przepisów prawa cywilnego, w szczególności art. 336 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Skarżącemu zgodnie z § 2 umowy najmu z 28 grudnia 2006r. oddano w najem budynek ośrodka zdrowia w S. położony na działkach o nr ew. (...), (...) i (...) o powierzchni 513,90 m2 i stosownie do § 12 tej umowy najemca ma obowiązek ponosić koszty związane z ubezpieczeniem obiektu m. in. od kradzieży, a nadto zabezpieczyć we własnym zakresie i ponosić koszty związane z dostarczaniem mediów, podatkiem od nieruchomości oraz inne związane z utrzymaniem obiektu. Przedstawiona treść stosunku zobowiązaniowego dowodzi, iż Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. jest najemcą budynku położonego na m. in. na gruncie działki nr (...), na której rosną wnioskowane do wycinki drzewa, nie jest natomiast najemcą całej nieruchomości. Jest więc posiadaczem zależnym, niemniej jednak tylko i wyłącznie nieruchomości budynkowej. Zatem tytułem prawnym, jakim legitymuje się skarżący, jest jedynie umowa najmu budynku ośrodka zdrowia, natomiast owo posiadanie nie rozciąga się na grunt, czyli nieruchomość gruntową wraz z zabudową. Mając na względzie przytoczone regularne prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż skarżący nie posiada w kontrowanej sprawie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a zatem nie był podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z działki o nr ew. (...) w S. Za bezpodstawny należy uznać zarzut skargi, sformułowany pod adresem organu odwoławczego, odnoszący się do braku analizy treści umowy najmu z 28 grudnia 2006r. Wręcz przeciwnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po dokładnej analizie przedmiotowej umowy prawidłowo uznało, że najmem objęty jest jedynie budynek ośrodka zdrowia. W odniesieniu zaś do § 12 umowy najmu, na który powołuje się skarżący i z którego wywodzi, że obowiązki najemcy określone jako "inne związane z utrzymaniem obiektu" obejmują m. in. konieczność dbania o grunt nieruchomości, a nie tylko budynek nieruchomości, należy stwierdzić, że paragraf ten wyznacza obowiązek ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem obiektu najmu, czyli obiektu o którym mowa w § 2 umowy z 28 grudnia 2006r. Skarżący wywodzi też, iż umowa najmu nie rozróżnia wynajmu nieruchomości budynkowej od nieruchomości gruntowej. W ocenie Sądu rozróżnienie takie byłoby bezcelowe skoro zakresem najmu objęto jedynie budynek. Bez znaczenia dla sprawy - wbrew twierdzeniom skarżącego - pozostaje także praktyka płacenia podatku od całej nieruchomości czy pielęgnacja zieleni. Dla organu podejmującego rozstrzygnięcie liczył się jedynie tytuł prawny władania nieruchomością, a na podstawie tytułu prawnego jaki posiada Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej - jest on jedynie najemcą budynku. Zatem obowiązki, które najemca wykonuje względem całej nieruchomości, niewątpliwie wykraczają poza zakres obowiązków wynikających z tytułu umowy najmu budynku i powinny skłonić do zmiany stosunku zobowiązaniowego łączącego go z właścicielem nieruchomości. W świetle regulacji art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody za nieuprawniony należy uznać względem organu również zarzut dotyczący braku uznania zgody właściciela na wycięcie drzew. Wymóg uzyskania zgody właściciela nieruchomości byłby istotny i mógłby być rozważany wówczas, gdyby organ uznał wnioskodawcę za podmiot uprawniony do złożenia wniosku. Jak jednak ustalono - w oparciu o treść umowy najmu - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. nie jest najemcą nieruchomości gruntowej wraz z zabudową, a jedynie najemcą budynku usytuowanego na tym gruncie, a zatem w sytuacji braku przymiotu strony nie było potrzeby badać, czy podmiot składający wniosek legitymuje się stosowną zgodą właściciela nieruchomości na wycięcie drzew. Powyższe dowodzi, iż Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.