II OSK 1470/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-02
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożena Walentynowicz, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków podlega kontroli sądowej pod kątem zgodności z prawem, w szczególności w zakresie weryfikacji kosztów i celowości ich ponoszenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne?Ratio decidendi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje ocenę uchwały rady gminy zatwierdzającej taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że uchwała została podjęta na podstawie właściwych przepisów prawa, a procedura jej zatwierdzania, w tym weryfikacja przez prezydenta miasta, została przeprowadzona zgodnie z wymogami ustawowymi. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej analizy merytorycznej kalkulacji kosztów i taryf, lecz ocenia zgodność uchwały z prawem na podstawie zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta S. zatwierdzającą taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa dotyczących określenia taryf, twierdząc, że stawki są zawyżone i nie pokrywają uzasadnionych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że procedura zatwierdzania taryf została przeprowadzona zgodnie z prawem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zarzut braku sądowej kontroli uchwały i zaniechania przeprowadzenia dowodów uzupełniających.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Sędzia NSA (del.) Janusz Furmanek Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 661/08 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta S. z [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie taryf na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 661/08, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w S. na uchwałę Rady Miasta S. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że uchwałą z [...] 2008 r., Rada Miasta S. zatwierdziła taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta S.
W uchwale Rada wskazała, że taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków stanowią załącznik do uchwały i dotyczą dostawy wody i odprowadzania ścieków w okresie od [...] 2008 r. do [...] 2009 r. Organ wskazał nadto, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji [...] Sp. z o.o. w M.P. ogłosi taryfy w miejscowej prasie w terminie do 7 dni od dnia podjęcia uchwały.
W [...] 2008 r., [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Oddział – Zakład Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego w S., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Strona zarzuciła naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzory wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) z uwagi na fakt, iż zaproponowane stawki są znacznie wyższe niż dotychczas, co uzasadnione zostało tym, że dotychczas obowiązujące opłaty nie pokrywały ponoszonych przez Zakład kosztów. W ocenie strony skarżącej jest to wybiórcze potraktowanie wymagań stawianych przez § 3 rozporządzenia.
W piśmie z [...] 2008 r. Zakład Wodociągów i Kanalizacji [...] w S. przedstawił Prezydentowi Miasta S. swoje stanowisko odnośnie zarzutów strony skarżącej, zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zakład wskazał, że przygotował taryfy w oparciu o niezbędne przychody ustalane na podstawie kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzającym rok, w którym wprowadzana jest taryfa z uwzględnieniem planowanych zmian ekonomicznych. Zakład wyjaśnił, że pojawienie się opłaty abonamentowej za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług jest faktycznie nowym rodzajem opłaty. Możliwość jej wprowadzenia została usankcjonowana dopiero w obowiązującym rozporządzeniu.
Uchwałą z [...] 2008 r. Rada Miasta S. odmówiła uwzględnienia wezwania strony skarżącej do usunięcia naruszenia prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. w S. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta S. z [...] 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta S. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Sąd wskazał, iż podstawę wydania zaskarżonej do Sądu uchwały stanowił przepis art. 24 ust.1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), zgodnie z którym taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. Dalsze przepisy cytowanego art. 24 ustawy regulując tryb i zasady, zgodnie z którymi dochodzi do zatwierdzenia taryf. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie (art. 24 ust. 2). Do wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan (art. 24 ust. 3). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia (art. 24 ust. 4). W związku z powyższym wstępny etap zatwierdzenia taryf został zdaniem Sądu przeprowadzony, czego efektem było stanowisko Prezydenta Miasta S. z [...] 2008 r.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale, zgodnie z którym przedstawione taryfy zgodne są z wymogami przepisów prawa. Aby zweryfikować twierdzenia skarżącej konieczna byłaby inicjatywa z jej strony znajdująca wyraz chociażby w fachowej opinii rzeczoznawcy, która dokumentowałaby nieuzasadnione podwyższenie opłat przez zakład wodociągów i kanalizacji. Sąd orzekając na podstawie akt sprawy, nie ma podstaw do kwestionowania danych zawartych w taryfach, ani prowadzenia dowodu w tym zakresie.
Argument podniesiony przez stronę skarżącą, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie dawały odpowiedzi na pytanie, czy stawki taryf są ustalone celowo i zgodnie z ustawą, nie jest w ocenie Sądu uzasadniony. Sąd nie dostrzega możliwości szerszego uzasadnienia przez organ i zakład wodociągów i kanalizacji swojego stanowiska, jak tylko przez wypełnienie wskazanych w rozporządzeniu warunków dla przedstawianych do zatwierdzenia taryf. Wymagań w tym zakresie nie formułuje również strona skarżąca, poprzestając na twierdzeniu, że organ jak i zakład wodociągów i kanalizacji nie wskazały stosownych dowodów na potwierdzenie, że przychody z taryf pokrywają wyłącznie uzasadnione koszty, związane z ujęciem i poborem wody, eksploatacją i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych.
Ponadto, Sąd podał, że skoro przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w Skierniewicach jest spółką, w której 100% udziałów posiada gmina S., to istnieje między gminą, a zakładem ścisły związek, w tym w zakresie finansowania. Na podstawie powyższego, Sąd przyjął, że organy gminy posiadają wiedzę co do tego jakie koszty działalności ponosi zakład, a zatem są uprawnione do polegania na przedstawionych im danych.
Sąd wskazał także, iż po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Rada Miasta S. podjęła działania zmierzającej do wyjaśnienia stronie swojego stanowiska, czego dowodzą zawarte w aktach dokumenty, a przede wszystkim odpowiedź Zakładu z [...] 2008 r.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie Sądu złożyła Spółka [...] SP. z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, zarzuciła mu obrazę prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
1) naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nałożony na Prezydenta Miasta ustawowy obowiązek "sprawdzenia" czy opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfy, zostały opracowane zgodnie z przepisami Ustawy (w tym art. 20 ust. 2-4 Ustawy), nie wymaga żadnych faktycznych działań analitycznych, czy kontrolnych dla spełnienia wymogu "sprawdzenia" i ogranicza się jedynie do złożenia przez Prezydenta Miasta oświadczenia, iż sprawdzenia takiego dokonał, mimo, iż w aktach sprawy brak jest dowodu na potwierdzenie zgodności takiego oświadczenia z rzeczywistym stanem faktycznym,
2) naruszenie art. 24 ust. 4 Ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż weryfikacja kosztów, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 Ustawy, pod względem celowości ich ponoszenia, nałożona na Prezydenta Miasta, nie wymaga żadnych faktycznych działań sprawdzających i ogranicza się do złożenia oświadczenia przez Prezydenta Miasta, iż takiej weryfikacji dokonał, mimo, iż w aktach sprawy brak jest dowodu na potwierdzenie zgodności takiego oświadczenia z rzeczywistym stanem faktycznym,
3) naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 24 ust. 5 Ustawy, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nie podlega sądowej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego działanie Rady Gminy, polegające na wydaniu uchwały zatwierdzającej taryfy opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pod kątem zgodności takiej uchwały z prawem,
4) naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez zaniechanie zbadania i dokonania autonomicznej oceny zaskarżonej uchwały pod kątem jej zgodności z przepisami prawa; Sąd nie przeprowadził własnej analizy materiału dowodowego, bezkrytycznie przyjął oświadczenie Prezydenta Miasta S. o zgodności taryf z przepisami prawa, mimo, iż w aktach nie ma żadnych innych dowodów na potwierdzenie, iż Prezydent Miasta S. faktycznie dokonał takiego sprawdzenia i powyższe nie wynika z wyjaśnień strony przeciwnej,
5) naruszenie art. 106 § 3 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, zgodnie z wnioskiem dowodowym skarżącego zawartym w piśmie procesowym z [...] 2009 r. (wpływ do WSA w [...] 2009 r.); Skarżący zawnioskował o zobowiązanie Prezydenta Miasta S. do udzielenia informacji, czy opracowane przez [...] zaskarżone taryfy oraz koszty stanowiące podstawę do ich kalkulacji były badane przez specjalistów z zakresu finansów i rachunkowości albo innych ekspertów pod kątem ich zgodności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, oraz celowości ich ponoszenia, nadto prawidłowości alokacji kosztów, nadto do przedłożenia wyników tych badań na potrzeby niniejszego postępowania,
6) naruszenie art. 24 ust 5 Ustawy, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż dla spełnienia wymogów ustawowych dokonania oceny taryf przez Radę Gminy pod kątem ich zgodności z przepisami prawa wystarczające jest zapoznanie się ze stanowiskiem Prezydenta miasta wydanego w trybie art. 24 ust.4 Ustawy nadto prawnie dopuszczalne jest zaniechanie faktycznego badania taryf pod kątem ich zgodności z przepisami prawa w sytuacji pełnego zaufania do opracowania dokonanego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z uwagi na fakt, iż gmina posiada 100% udziałów w takim przedsiębiorstwie.
7) naruszenie art.133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, iż skarżący mógł w toku sporu złożyć do akt opinię rzeczoznawcy, która dokumentowałaby nieuzasadnione podwyższenie opłat, podczas, gdy niedopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed WSA, a Skarżący nie miał technicznych możliwości zlecić przeprowadzenie opinii przez rzeczoznawcę przed wniesieniem skargi gdyż nie dysponował i nie dysponuje dokumentami finansowymi przedsiębiorstwa [...], które umożliwiłyby przeprowadzenie takiej analizy.
Mając powyższe naruszenia na względzie, skarżąca wniosła o:
1. zmianę wyroku poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta S. nr [...] z [...] 2008 r. w sprawie zatwierdzenia taryf na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta S. i zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącego Koszów postępowania przed WSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
2. zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
ewentualnie:
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania, celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadził analizy materiału dowodowego pod kątem ustalenia, czy Prezydent Miasta, a następnie Rada Gminy dokonali faktycznego sprawdzenia taryf pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Sąd dopuścił się obrazy art. 24 ust.4 ustawy przyjmując, iż wyłącznym i wystarczającym materialnym wymogiem zachowania wymogu zatwierdzenia jest stanowisko Prezydenta Miasta S. z [...] 2008 r., bez względu na fakt, czy stanowisko to jest prawidłowe i oparte na jakichkolwiek czynnościach sprawdzających.
W ocenie skarżącego dokumenty z posiedzenia Rady Gminy, dowodzą, iż Rada Gminy nie spełniła ustawowego obowiązku sprawdzenia taryf, ograniczając się do czynności pozornych. Skoro nie podjęła faktycznie czynności sprawdzających, to uchwała podjęta z naruszeniem powyższego obowiązku jest wadliwa i jako sprzeczna z prawem powinna zostać unieważniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany tylko jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w aspekcie przesłanek z art. 183 § 2 P.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w myśl wyżej wskazanych zasad Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie mają usprawiedliwionych podstaw. Skargę kasacyjną złożoną od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę strony [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., na uchwałę Rady Miasta S. Nr [...] z [...] 2008 r. oparto na obu podstawach art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Oceniając w pierwszej kolejności zarzuty dotyczące naruszenia ustrojowych przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 24 ust. 4 i 5 ustawy o zbiorowym odprowadzaniu ścieków, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie podlega sądowej kontroli działanie Rady Gminy, polegające na wydaniu uchwały zatwierdzającej taryfy opracowane przez zakład wodociągowo-kanalizacyjny, pod kątem zgodności z prawem – Sąd kasacyjny uznał, iż jest to zarzut niezasadny.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – to przepisy ustrojowe stanowiące, w art. 1 § 1 ww. ustawy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych. § 2 natomiast stanowi, że kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.
Przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji kontrola zaskarżonej uchwały Rady Miasta S., w pełni odpowiada wymogom regulacji prawnej wyżej wskazanej – co do ustalenia zgodności z prawem kwestionowanej uchwały.
Uchwala została podjęta przez Radę Miasta S. zgodnie z jej ustawowym uprawnieniem określonym w przepisach ustawy o Samorządzie Powiatowym, a dotyczyła zatwierdzenia taryf na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta S. w okresie od [...] 2008 r. do [...] 2009 r.
Podstawę prawną przedmiotowej uchwały stanowiły przepisy ustawy z [...] 2001 r. "O zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. "w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków".
Wskazane przepisy ustawy, a głównie zaś przepisy ww. rozporządzenia w sposób sformalizowany i szczegółowy regulują wszystkie kwestie związane z zasadami ustalania taryf, za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Sąd pierwszej instancji jak wynika z treści uzasadnienia wyroku na podstawie art. 133 P.p.s.a. przeprowadził kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, z uwzględnieniem wskazanej regulacji oraz w granicach swej kognicji. Ta kontrola pozwoliła Sądowi ustalić, że zaskarżona uchwała zapadła na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. "O zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków". Zgodnie z tym przepisem taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy.
Z akt sprawy wynika także ustalenie Sądu, iż zgodnie z regulacją art. 24 ust. 2 Zakład Wodociągowo-Kanalizacyjny przedstawił Prezydentowi Miasta S. projekt opracowanych taryf wraz z wnioskiem o ich zatwierdzenie. Do wniosku zawierającego uzasadnienie zakładu wodociągowo-kanalizacyjnego dołączył szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan dopełniając tym samym przepisy art. 24 ust. 3 rozporządzenia. Również z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta S. zgodnie z wymogiem art. 24 ust. 4 rozporządzenia dokonał weryfikacji przedłożonych taryf i zaakceptował bez zastrzeżeń składając swoje oświadczenie i podpis na formularzu wniosku złożonego mu przez Zakład Wodociągowo-Kanalizacyjny.
Po dopełnieniu formalności kontrolnych przez Prezydenta Miasta w aspekcie treści art. 20 ust. 4 ustawy "o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę" i braku uwag oraz zastrzeżeń, ustalone przez zakład Wodociągowo-Kanalizacyjny taryfy zostały przedstawione Radzie Miasta S., która zgodnie z regulacją art. 24 ust. 5 rozporządzenia, winna podjąć uchwałę o zatwierdzeniu taryf bądź o odmowie zatwierdzenia tychże taryf. Rada ma pełne uprawnienia do oceny przedstawionych taryf z punktu widzenia sporządzenia taryf zgodnie z przepisami. Okoliczność tę zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na podjętą uchwałę.
Zaznaczyć również należy, iż sporna Uchwała Rady Miasta S. zapadła na otwartej sesji Rady Miasta w [...] 2008 r. Mimo uprawnienia strona skarżąca [...] Spółka z o.o. Oddział w S. nie wzięła udziału w sesji, nie wyjaśniła swoich wątpliwości ani zarzutów do projektowanych taryf. Wynika to z oświadczenia pełnomocnika skarżącej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Dopiero po podjęciu przez Radę Miasta S. Uchwały, Spółka powyższa zgłosiła zastrzeżenia swoje do uchwalanych taryf i wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa. Głównym zarzutem skarżącej Spółki z o.o. [...] było zatwierdzenie uchwałą zawyżonych taryf, z naruszeniem § 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r., który to przepis winien chronić odbiorców usług Zakładu Wodociągowo-Kanalizacyjnego przed nieuzasadnionym wzrostem opłat i cen.
Odpowiedź na wezwanie [...] Sp. z o.o. do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę Nr [...] Rady Miasta S., przygotował Zakład Wodociągów i Kanalizacji przedstawiając szczegółowo wyliczenia kwestionowanych taryf z powołaniem przepisów prawnych, stanowiących podstawę ich ustalenia, a także wskazując wzory i zasady rozliczeń oraz szczegółowe tabele obrazujące te wyliczenia.
Strona skarżąca składając skargę do Sądu Administracyjnego pierwszej instancji do tych wyjaśnień Zakładu Wodociągowo-Kanalizacyjnego nie odniosła się.
W świetle powyższych ustaleń zasadnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji ocenił, iż całą procedura związana z przygotowaniem projektu taryf wraz z Uchwałą Rady Miasta zatwierdzającą taryfy, uwzględniają przepisy prawa regulujące to postępowanie, a zatem nie zachodziły podstawy do podważenia kwestionowanej uchwały.
Słusznie też Sąd uznał, iż kontrola Sądu Administracyjnego zgodnie ze wskazaną na wstępie regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, może dotyczyć tylko oceny co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a to Sąd Administracyjny czyni na podstawie kontroli akt sprawy (art. 133 P.p.s.a.).
W tej sytuacji chybiony w ocenie Sądu kasacyjnego jest drugi zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 1 § 1 i 2 ustawy ww. O ustroju sądów administracyjnych, podnoszący zaniechanie przez Sąd dokonania autonomicznej kontroli i oceny zaskarżonej uchwały pod katem jej zgodności z przepisami prawa, skoro właśnie taka kontrola pod względem zgodności z prawem została przeprowadzona, co wykazano wcześniej w rozważaniach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych samych względów należy uznać za pozbawione słuszności zarzuty naruszenia przepisów art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. "o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę" określone w pkt 1 i 2 skargi, bowiem kontrolę co do zachowania wymogów prawnych zgodnie z treścią wskazanych przepisów Sąd pierwszej instancji przeprowadził zgodnie ze swymi uprawnieniami kontrolnymi.
Jak słusznie jednak zauważył Sąd, poza uprawnieniami Sądu jest badanie i ocena co do sposobu merytorycznej kontroli taryf spoczywającej na Prezydencie, przed ich uchwaleniem. Również kontrola merytorycznej oceny i działania Rady Miejskiej podejmującej zaskarżoną uchwałę. Rada Miasta bowiem, jako organ Samorządowy stanowiący prawo miejscowe jest organem niezawisłym. Tylko więc konkretne zarzuty wykazujące naruszenie zasad procedury uchwałodawczej mogłyby podważyć zaskarżoną uchwałę. Naruszenia zaś tych zasad dokonując kontroli zgodnie ze swymi uprawnieniami Sąd pierwszej instancji nie stwierdził. Dał temu wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Poprawność tej oceny podzielił Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji wbrew stanowisku autorki skargi kasacyjnej nie miał uprawnienia ani obowiązku przeprowadzania własnej analizy materiału dowodowego co do prawidłowości ustalenia wysokości taryf, tj. sposobu ich wyliczenia i kalkulacji kosztów przez Zakład Wodociągowo-Kanalizacyjny.
Wyjaśnienie w tym przedmiocie przedstawił Zakład w odpowiedzi na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa, a do którego to skarżąca strona nie odniosła się w skardze podtrzymując swoje zarzuty z wezwania.
Za niezasadny należało też uznać zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 106 § 3 P.p.s.a. przez niedopuszczenie dowodów uzupełniających przez Sąd, a dotyczących dokumentów i zażądania informacji od Prezydenta Miasta S. na temat weryfikacji taryf opracowanych przez [...].
Trzeba powtórzyć, iż zgodnie z treścią art. 133 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji orzeka na podstawie akt sprawy. Sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego, nie dokonują własnych ustaleń faktycznych.
Oznacza to, że Sąd Administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie czyli na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania.
Z treści ww. przepisu wynika, że Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające jeśli uzna to za niezbędne co oznacza, że nie istnieje taki obowiązek Sądu i brak skorzystania z tych uprawnień nie może stanowić podstawy zarzutu o naruszeniu wskazanego przepisu. Zgodnie z ustawowym stanowiskiem orzecznictwa NSA, art. 106 § 3 nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie przedmiotowej, gdy chodziło o kwestionowanie uchwalonych taryf, mimo iż przed ich uchwaleniem strona skarżąca nie wykazywała zainteresowania kwestią taryf.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał też bezzasadność zarzutów podniesionych w pkt 6 i 7 skargi kasacyjnej. Stanowią one powtórzenie zarzutów wcześniejszych, a ich uzasadnienie sprowadza się tylko do polemiki ze słusznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.
Oceniając w podsumowaniu powyższych rozważań, iż Sąd Wojewódzki przeprowadził w sposób prawidłowy i w granicach swych kompetencji kontrolę kwestionowanej uchwały pod względem jej zgodności z prawem – a zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu, należało oddalić skargę kasacyjną.
Z mocy art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło