II GZ 181/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2218/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2218/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] listopada 2008r. sygn. akt V SA/Wa 2218/08 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Ponieważ ustawowy termin na zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku został przekroczony, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Sąd I instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. W obu pismach skarżąca podniosła, iż uchybienie terminu do złożenia skargi było spowodowane niedostateczną znajomością przepisów prawa, niezrozumieniem tychże przepisów, co w efekcie, bez winy skarżącej, było przyczyną niedochowania terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku zapadłego w sprawie. Skarżąca wskazała również, iż niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia, którym odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku nie znając poszczególnych szczebli organów władzy sądowniczej wysłała pismo do Sądu Najwyższego. W zażaleniu na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia. Argumentując swoje stanowisko skarżąca powołała przepisy postępowania cywilnego, wywodząc, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku powstało na skutek mylnych informacji, przy jednoczesnym zachowaniu należytej staranności przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 141 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cytowanej jako p.p.s.a.), uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2 - zgodnie z którym, w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku. Podejmowane przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści przepisu art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 cyt. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu I instancji, którego pogląd NSA podziela, skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia bez swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 1998 r., sygn. akt III SA 7432/98). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Powoływane przez skarżącą okoliczności nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać tutaj należy, iż zawiadomienie o terminie rozprawy doręczone skarżącej w dniu [...] października 2008 r., zawierało w pkt 3 pouczenie o sposobie i terminie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi (k. 31). Ponadto na rozprawie w dniu [...] listopada 2008 r. występujący w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącej M. B. (mąż skarżącej) również pouczony został o sposobie i terminie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku oddalającego skargę (k. 36). Skarżąca, zgodnie z art. 6 p.p.s.a. , została więc należycie pouczona co do swych praw i obowiązków oraz skutków ewentualnych uchybień. Powoływanie się przez skarżącą na błąd wynikający z nieznajomości przepisów prawa, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem nie stanowi podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04). W ocenie Sądu Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem, iż uchybiła terminowi na zgłoszenie wniosku o uzasadnienie wyroku bez swojej winy, bowiem przedstawiona we wniosku argumentacja oparta na twierdzeniu o braku zrozumienia zasad wnoszenia przedmiotowego wniosku nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec wskazanych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o treść art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.