II GSK 647/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-16

Skład orzekający: Edward Kierejczyk, Tadeusz Cysek, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie jednego z kilku przedsięwzięć objętych planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, przy jednoczesnym prawidłowym wykonaniu pozostałych, stanowi podstawę do uchylenia w całości decyzji przyznającej pomoc finansową na wszystkie przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że poszczególne przedsięwzięcia w ramach planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, wskazane w § 3 pkt 3 lit. 'a' i 'b' rozporządzenia, są od siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziano odrębny termin realizacji i inną kwotę pomocy finansowej. W związku z tym, prawidłowe wykonanie jednego z przedsięwzięć wyklucza możliwość cofnięcia pomocy finansowej na wszystkie przedsięwzięcia. Sankcje powinny być stosowane jedynie w odniesieniu do konkretnego, niewykonanego przedsięwzięcia.
Stan faktyczny
R. K. ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE, w tym na dostosowanie do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego do minimalnych standardów higieny. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą pomoc, uznając, że wnioskodawca nie zrealizował obu przedsięwzięć w terminie. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że jedno z przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, a sankcja za niewykonanie obu była nieuzasadniona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 830/08 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 830/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu skargi R. K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2008 r. Jak wynika ze stanu faktycznego, w którym orzekał Sąd I instancji, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., na podstawie art. 162 § 2 i § 3 Kpa. w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju gospodarstw wiejskich ( Dz. U. Nr 17 poz. 142 ze zm. – dalej rozporządzenie Rady Ministrów ) uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] lutego 2006 r przyznającą R. K. wnioskowaną pomoc w łącznej wysokości 53.653,50 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2007 r. R. K. oświadczył, iż zrealizował i zakończył w grudniu 2007 r. zaplanowane przedsięwzięcie, a gospodarstwo osiągnęło żywotność ekonomiczną na poziomie co najmniej 4 EJW. Tymczasem przeprowadzona w dniu [...] lutego 2008 r. kontrola wykazała, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane niezgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, zaś obligatoryjna wizytacja w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, do której doszło w dniu [...] lutego 2008 r. dowiodła, że R. K. nie zrealizował przedsięwzięcia dotyczącego schematu mleczarskiego w zakresie przystosowania ścian i podłóg w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka (brak zadeklarowanych w planie płytek ceramicznych na podłodze w pomieszczeniach do przechowywania mleka oraz brak farby zmywalnej na podłodze w pomieszczeniach do prowadzenia doju). Wnioskodawca uchybił ponadto 12 miesięcznemu terminowi na realizację przedsięwzięcia. W złożonym odwołaniu R. K. potwierdził znajomość warunków zobowiązujących go do prawidłowego wykonania planu dostosowawczego, podnosił jednak okoliczności od niego niezależne – choroba i śmierć żony – które doprowadziły do uchybienia terminowi. Zaznaczył, że ostatecznie cale przedsięwzięcie zostało zrealizowane. Dyrektor Ł. Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc iż powoływanie się na okoliczności, które uniemożliwiły dotrzymanie nakreślonych planem dostosowania obowiązków, są brane pod uwagę przez organ tylko w przypadku zachowania stosownej procedury tj. złożenia na właściwym formularzu oświadczenia o zaistnieniu okoliczności, o których stanowi § 10 ust. 2 pkt 1 lit. a – d rozporządzenia Rady Ministrów. Uwzględniając skargę R. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. i wyjaśnił, że problematyka przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej unormowana została w przepisach cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r.. Według § 3 pkt 3 tego rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który, oprócz wymagań wskazanych w pkt 1, 2 i 4 tego paragrafu, zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej ( dalej - plan dostosowania ), w terminie w planie określonym, w celu dostosowania: a) gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, lub wymagań w zakresie minimalnych warunków utrzymywania kur nieśnych określonych w przepisach w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, lub b) gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. Realizacja każdego z tych przedsięwzięć wiąże się z koniecznością wykonania przez wnioskodawcę czynności, których katalog został określony w przypadku przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych w przepisie § 5 ust. 1, natomiast w przypadku przedsięwzięcia, którego przedmiotem jest dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa, w § 5 ust. 3. Zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 plan dostosowania zawiera m.in. opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3, oraz termin ich realizacji, który wynosi: a) do dnia 31 grudnia 2007 r. - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze, b) nie więcej niż 8 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. "a" tiret drugie, c) nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. "b". Przedsięwzięcia, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze, niewykonane w terminie określonym w ust. 2 pkt 2 lit. a, realizuje się nie później niż do dnia 31 lipca 2008 r. W ocenie Sądu I instancji z ww. przepisów wynika, że przedsięwzięcia, o których stanowi § 3 pkt 3 lit. a i lit. b rozporządzenia są wobec siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziany jest inny termin realizacji oraz przyznawana jest odrębna kwota pomocy finansowej, co zresztą potwierdza § 8 rozporządzenia. W rezultacie realizacja każdego z nich oraz związane z tym ewentualne skutki winny być oceniane przez organy ARiMR niezależnie od siebie. Nadto, zdaniem Sądu I instancji, nie ma przeszkód, by zainteresowany ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej na wykonanie każdego z tych przedsięwzięć, składając oddzielne wnioski w tym przedmiocie. WSA podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, iż z analizy planu dostosowania, który złożył R. K. wynika, że wnioskował on o pomoc finansową na realizację dwóch przedsięwzięć, z których pierwsze polegało na dostosowaniu gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, natomiast drugie - na dostosowaniu gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny w gospodarstwie będących wymaganiami weterynaryjnymi. WSA zważył, że skarżącemu przyznano pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości 53.653,50 zł. z czego na wypłatę pierwszej raty przewidziano kwotę 26.826, 75 zł, w tym na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów przyznano 13.851,75 zł, zaś na realizację drugiego zadania pomoc wynosiła 12.975,00 zł. Warunkiem wypłaty skarżącemu drugiej raty płatności, co wynika wprost z treści rozstrzygnięcia, było zrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącego co najmniej 4 EWJ (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającego wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz.Urz. WE L 220 z 17.08.1985 r. ze zm.), a także złożenie kierownikowi biura powiatowego Agencji stosownego oświadczenia o realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, iż wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Sąd I instancji stwierdził, że organy orzekające w sprawie słusznie ustaliły, że zadanie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze rozporządzenia, R. K. zobligowany był wykonać do dnia [...] grudnia 2007 r. ( termin ten został w związku ze zmianą rozporządzenia wydłużony do [...] lipca 2008 r. ), natomiast przedsięwzięcie unormowane w § 3 pkt 3 lit. "b" w terminie do dnia [...] lutego 2007 r. WSA zważył także, że R. K. w przewidzianym do tego terminie zrealizował wyłącznie przedsięwzięcie mające na celu dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, albowiem zadanie to zostało wykonane w grudniu 2007 r. mimo, iż termin jego realizacji upływał dopiero w dniu [...] lipca 2008 r. R. K. nie zrealizował natomiast przedsięwzięcia mającego na celu dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, dowodem na co są protokół z kontroli gospodarstwa rolnego oraz protokół z wizytacji gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że skoro nie budzi wątpliwości fakt, iż R. K. zrealizował w przewidzianym do tego terminie zadanie mające na celu dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, przeto nieprawidłowe jest stanowisko organów administracyjnych, iż zachodziły podstawy do uchylenia w oparciu o art. 162 § 2 Kpa. w całości decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. i odmowy przyznania płatności na realizację obu przedsięwzięć wskazanych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Sąd I instancji wyjaśnił, że skoro R. K. wykonał prawidłowo i zgodnie z obowiązującym go terminem jedno zadanie, to bezpodstawne jest nakładanie na skarżącego sankcji ze niewykonanie obu przedsięwzięć. W ocenie WSA w rozpoznawanej sprawie nic nie stało na przeszkodzie, by organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. i odmówił przyznania płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w części dotyczącej przedsięwzięcia, którego faktycznie R. K. nie wykonał. Skargą kasacyjną organ administracyjny zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi R. K., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi kasator zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. 1. § 9 ust. 3 w zw. z § 3 pkt 3, § 6 ust. 1, 2 i 3 oraz § 5 ust. 3 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w zw. z art. 33c, art. 38, art. 51-52 rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.Urz.L. 160 z 26 czerwca 1999r., str. 80 -102 ze zm.), dalej rozporządzenie Rady WE 1257/1999, poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie błędne przyjęcie, iż "w ocenie Sądu z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że przedsięwzięcia, o których stanowi § 3 pkt 3 lit. a i lit. b rozporządzenia są wobec siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziany jest inny termin realizacji oraz przyznawana jest odrębna kwota pomocy finansowej (...) w rezultacie więc realizacja każdego z nich oraz związane z tym ewentualne skutki winny być oceniane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa niezależnie od siebie (...) a co za tym idzie odrębnie winny być rozważane kwestie ich wykonania i związane z tym skutki", w sytuacji, gdy z przepisu § 9 ust. 3 wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż § 9 ust. 3 uzależnia przyznanie drugiej raty płatności od realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego, a oświadczenie o realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego dotyczy realizacji wszystkich rodzajów przedsięwzięć określonych w planie dostosowania i może zostać złożone po uprzednim wykonaniu w terminie wszystkich przedsięwzięć. Za taką wykładnią przemawiają również zasady przyznawania płatności oraz cele przyznawania tej płatności wynikające z przepisów rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999, a nadto na powyższe wskazuje również treść § 10 ust. 1 rozporządzenia, zastosowana więc przez organ literalna wykładnia przepisów rozporządzenia wsparta o wykładnię systemowo – celowościową dokonaną w oparciu o przepisy rozporządzenia WE regulujące zasady przyznawania płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, a wykładnia literalna i zwężająca mając na uwadze, iż pomoc publiczna przyznawana w ramach wspierania obszarów wiejskich w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE stanowi wyjątek od Traktatowej zasady zakazu pomocy publicznej, winna stanowić wiodącą dyrektywę wykładni przepisów tegoż rozporządzenia, wskazuje na błędną wykładnię przepisów tegoż rozporządzenia dokonaną przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku; 2. § 7 rozporządzenia Rady w zw. z art. 33 rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 i art. 66 rozporządzenia Komisji WE Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) rozporządzenia (Dz.Urz.L 214 55 z 19.08.2005 r. ze zm.) przez błędną ich wykładnię i błędne przyjęcie przez Sąd, iż "nie ma przeszkód aby producent rolny ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej na wykonanie każdego z tych przedsięwzięć [tzn. przedsięwzięcia, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a i § 3 pkt 3 lit. b rozporządzenia], składająca oddzielne wnioski w tym przedmiocie", w sytuacji gdy jak wynika z w/w powołanych przepisów wniosek o dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej oraz plan dostosowania gospodarstw wiejskich może zostać złożony jeden i winien obejmować wszelkie przedsięwzięcia, których podjęcie jest wymagane dla osiągnięcia celu jakim jest dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, albowiem gdyby przyjąć stanowisko Sądu to w sytuacji gdyby w jednym z tychże planów uprawniony podmiot stwierdził, iż z chwilą realizacji przedsięwzięcia określonego w planie nastąpi dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej brak byłoby podstaw do złożenia drugiego wniosku o przyznanie pomocy na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej oraz innego planu ze wskazaniem w nim innych przedsięwzięć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., powoduje że Sąd ten nie może samodzielnie wyprowadzać podstaw kasacyjnych ani też ich domniemywać, a przeprowadzana przez ten Sąd kontrola zaskarżonego wyroku realizuje się wyłącznie w obrębie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi i zgłoszonymi w ich ramach zarzutami. Wnoszący skargę kasacyjną organ administracji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a ich istota zawiera się w twierdzeniu, że wypłata pełnej kwoty przyznanej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca zrealizuje wszystkie zgłoszone w planie dostosowania przedsięwzięcia, składanie zaś odrębnych wniosków o pomoc na dostosowanie gospodarstwa do standardów wspólnotowych jest niemożliwe. Z poglądem kasatora zgodzić się nie można, a zaprezentowana w zaskarżonym wyroku ocena prawna i argumentacja zasługują na aprobatę. Podstawę materialno-prawną rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ). Warunki, które musi spełnić producent rolny aby uzyskać pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej formułuje przepis § 3 pkt 1) – 4) rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z § 3 pkt 3) tego aktu producent rolny wnioskujący o pomoc musi zobowiązać się do realizacji określonego w planie dostosowania gospodarstwa przedsięwzięcia w terminie w tym planie określonym, przy czym przepis ten wyodrębnia działania dostosowawcze dla gospodarstwa rolnego ( lit. "a" tiret pierwsze i drugie) i działania dostosowawcze dla gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych ( lit. "b"). W ramach działania przewidzianego pod lit. a) tiret pierwsze znajduje się spełnienie wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczególnych wymagań jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczanie odpływu azotu za źródeł rolniczych, zaś działanie ujęte w pkt b) dotyczy osiągnięcia minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla takiego gospodarstwa produkcyjnego. Przepis § 5 ust. 1 w pkt 1) i 2) cyt. rozporządzenia dookreśla na czym może polegać wykonanie przedsięwzięcia wskazanego w § 3 pkt 3) lit. "a" tiret pierwsze, a ust. 3) precyzuje możliwe do wykonania działania w ramach przedsięwziecia, o którym mowa w § 3 pkt 3) lit. b. Powołane przepisy oraz przepis § 6 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Rady Ministrów ( "plan dostosowania zawiera w szczególności opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3 oraz termin ich realizacji ..." ) prowadzą do wniosku, że rolnik może zgłosić w jednym wniosku kilka przedsięwzięć i mogą być to przedsięwzięcia albo tylko dla gospodarstwa rolnego albo tylko dla gospodarstwa produkcyjnego albo zarówno dla gospodarstwa rolnego jak i produkcyjnego. Ten rozłączny charakter przedsięwzięć przewidzianych cyt. rozporządzeniem do pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa podkreślają dodatkowo inne normy tego aktu, a mianowicie § 4 ust. 1 określający, który z warunków wymienionych w § 3 pkt 2 lit. "b" tiret pierwsze nie ma zastosowania do przedsięwzięcia z § 3 pkt 3 lit. "a" tiret drugie, § 7 ust. 3 pkt 2), który przewiduje obowiązek złożenia określonej treści oświadczenia w przypadku realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b oraz § 8 ust. 1 pkt 1) i 2), gdzie podaje się sposób obliczenia wysokości płatności w zależności od rodzaju podjętego przedsięwzięcia. Za trafne należy zatem uznać spostrzeżenie Sądu I instancji, iż skoro dla każego przedsięwzięcia o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. "a" i "b" rozporządzenia ustalony jest odrębny termin wykonania i inna jest kwota pomocy finansowej, to przedsięwzięcia te są wobec siebie niezależne. Należy zauważyć, iż zgodnie z zasadami dokonywania wykładni jeżeli sensu komentowanego przepisu nie można ustalić, stosując podstawową wykładnię gramatyczną, należy posłużyć się wykladnią celowościową lub wreszcie systemową. W przypadku przepisu § 3 pkt 3 lit. "a" i "b" rozporządzenia Rady Ministrów jego treść nie nasuwa wątpliwości, choć wniosku, iż pomoc finansowa przysługuje od zgłoszonych i wykonanych terminowo łącznie dwóch lub więcej przedsięwzięć, nie można wywieść z tego przepisu, ani z innych przepisów tego aktu. Oceny, czy niewykonanie jednego ze zgłoszonych przedsięwzięć oznacza niezrealizowanie całego planu dostosowawczego, gospodarstwa należy dokonać na tle całego rozporządzenia Rady Ministrów, korzystając w szczególności z przepisów wyżej powołanych, a także przy wykorzystaniu przepisów wspólnotowych, a przede wszystkim rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Zgodnie z treścią art. 33 rozporządzenia Rady (WE) wsparciu podlegają różnorodne działania wymienione w tym przepisie, m.in. działania w zakresie ochrony środowiska w powiązaniu z rolnictwem, leśnictwem i zachowaniem krajobrazu, a także poprawy warunków utrzymania zwierząt. Udzielane rolnikom nowych państw członkowskich, w tym Polski, wsparcie ma na celu dostosowanie do ustanowionych przez Wspólnotę standardów w dziedzinach wymienionych w art. 33c ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) aż do chwili gdy, jak stanowi powołany przepis, "wymagany standard ma zostać osiągnięty". Przepisy ust. 2 i 3 art. 33c, określając warunki uzyskania wsparcia, również odwołują się do minimalnych standardów i traktują je rozłącznie przez możliwość dokonywania odrębnej oceny ich osiągnięcia. Standardy te, jak zaznaczono wyżej i co wynika z art. 33c ust. 1 ustanowione są dla każdej z wymienionych w tym przepisie dziedzin, a więc środowiska naturalnego, zdrowia zwierząt i roślin czy warunków utrzymania zwierząt. Należy dodatkowo podkreślić, że założeniem unormowania dotyczącego dostosowania gospodarstw rolnych do standardów unijnych w ramach działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich z EFOiGR jest osiągnięcie określonych standardów w poszczególnych, interesujących danego rolnika dziedzinach. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, iż w planie dostosowania zgłoszone zostały przez R. K. dwa przedsięwzięcia w ramach jednego działania wskazanego w art. 33 Rady (WE), a mianowicie wskazane w § 3 pkt 3) lit. "a" tiret pierwsze – dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych i wskazane w tym paragrafie i ustępie pod lit. "b" - dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego do minimalnych standardów co do higieny odnośnie do mleka oraz produktów mlecznych. Te niewątpliwie różne przedsięwzięcia ( jedno przedsięwzięcie służy ochronie środowiska w gospodarstwie rolnym, a drugie poprawie warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie produkcyjnym ) podlegały różnym minimalnym standardom unijnym, a ich wykonanie nie było ze sobą powiązane, tym bardziej że różny był sposób i terminy ich wykonania. W świetle powyższych rozważań, brak jest podstaw, aby jak to czyni kasator, wywodzić z § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, że wszystkie zgłoszone w planie dostosowania przedsięwzięcia należy traktować, ze względu na umieszczenie ich w jednym planie dostosowania gospodarstwa rolnego, jako jedno przedsięwzięcie, którego częściowe niewykonanie lub wykonanie z uchybieniem terminu prowadzi do cofnięcia przyznanego wsparcia finansowego. Słusznie zatem skonstatował Sąd I instancji, że jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawnym jest nakładanie na skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć. Nadto, należy zwrócić uwagę na przepisy § 9 i 10 cyt. rozporządzenia, z treści których nie wynika możliwość cofnięcia przyznanego wsparcia finansowego, ale jedynie ratalny sposób wypłaty płatności ustalonych dla różnych przedsięwzięć, na podstawie § 8 ust 1 i 2 rozporządzenia ( § 9 ) i obowiązek zwrotu wypłaconych już częściowo kwot w razie uchybienia terminowi czy to wykonania przedsięwzięcia, czy złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. "b" ( § 10 ). Wskazane normy stanowią podstawę do niewypłacenia dalszej kwoty pomocy ( drugiej raty ), a dzieje się to w przypadku niewykonania określonego przedsięwzięcia w terminie lub niezłożenia oświadczenia określonej treści w wyznaczonym przepisem czasie oraz do zwrotu wypłaconej pomocy od niezrealizowanego konkretnego przedsięwzięcia objętego planem dostosowania. Zaznaczyć należy, że na tle powołanych przepisów, ewentualnym sankcjom podlega, niewykonanie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, a nie niewykonanie planu dostosowania. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do wypowiadania się co do zastosowania przez organ art. 162 § 2 Kpa. i zaakceptowania tej formy procesowej nałożenia na skarżącego sankcji określonych w decyzji. Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia nieprawidłowej oceny WSA, iż pomocy na dostosowanie można dochodzić kilkoma wnioskami (zarzut nie został prawidłowo sformułowany i uzasadniony) nie ma zasadniczego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak, nie jest uzasadnione budowanie planu dostosowania gospodarstwa w oparciu o kilka wniosków, a jeżeli nawet zostaną one złożone, powinny zostać rozpatrzone łącznie jak dla jednego planu dostosowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło