VI SA/Wa 1621/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-24

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków jest zasadne, gdy zakończenie przejazdu na innym przystanku niż wskazany w rozkładzie jazdy zostało zainicjowane przez inspektora transportu drogowego działającego w charakterze pasażera?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Kontrola została przeprowadzona w sposób prowokacyjny przez inspektora transportu drogowego, który zainicjował zakończenie przejazdu na innym przystanku niż wskazany w rozkładzie jazdy, co wypaczyło cel kontroli. Organy nie wyjaśniły należycie sprawy, nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go w sposób należyty.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków. Podczas kontroli drogowej kierowca autobusu, na prośbę pasażera, zakończył przejazd na przystanku przy ulicy U. zamiast na przystanku przy ulicy R. wskazanej w rozkładzie jazdy. Pasażer okazał się być nieumundurowanym inspektorem transportu drogowego, który rozpoczął kontrolę po zakończeniu przejazdu. Strona skarżąca podnosiła, że inspektor sprowokował sytuację i wprowadził kierowcę w błąd, a także kwestionowała charakter przystanku przy ulicy U.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. VI SA/Wa 1621/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 18 ust. 4, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 87. art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. o nałożeniu na A. sp. z o.o. z siedzibą w S. kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych. Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2006 r., pojazdem kierował [...]. Samochód prowadził na trasie [...]. W przedstawionym do kontroli rozkładzie jazdy punktem krańcowym jest przystanek przy ulicy R. w S. i na tym przystanku przejazd winien zostać zakończony. Na prośbę pasażera – młodszego inspektora [...], który rozpoczął wykonywanie czynności kontrolnych o godzinie 8.20, przejazd został zakończony na ulicy U. w S. Inspektor był bez umundurowania. W dniu [...] października 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu a dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków. W odwołaniu złożonym od wyżej wymienionej decyzji strona podniosła, iż jedynym pasażerem, który życzył sobie jazdę na przystanek przy ulicy U. był sam kontrolujący. Zmusił on kierowcę do wydłużenia przejazdu dla potrzeb kontrolującego. Wprowadził go w błąd. Jest więc winnym całej zaistniałej sytuacji. Po wydanej wcześniej decyzji o nałożeniu kary za zakończenie jazdy na ulicy R. zamiast U. spółka ma wątpliwości gdzie ma kończyć trasę. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy. Organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Zdaniem Głównego Inspektora, kontrola dokonana wobec strony była przeprowadzona w sposób prawidłowy. Prawidłowość poczynionych przez organ I instancji potwierdza protokół kontroli i protokół przesłuchania świadka – kierowcy oraz pismo Urzędu Marszałkowskiego w Ł. Wynika z niego, że strona złożyła projekt zmiany rozkładu jazdy uwzględniający ul. U., ale go wycofała. W wersji rozkładu jazdy na dzień kontroli przystanek przy ulicy U. nie figuruje. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. złożył przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. z siedziba w S. Podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. Podniósł dodatkowo, że przy ulicy U. jest pętla autobusowa. Inspektorzy mają trudności w zinterpretowaniu czy przy ulicy U. jest pętla, czy przystanek, Jeżeli jest to pętla to przewoźnik nie ma obowiązku jej zaznaczenia na rozkładzie jazdy, a może z niej korzystać. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2008 r. utrzymując w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. mocą której A. sp. z o.o. z siedzibą w S. została ukarana karą pieniężną w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu a dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków. Nie jest sporne w prawie, że w przedstawionym do kontroli rozkładzie jazdy punktem krańcowym był przystanek przy ulicy R. w S. i na tym przystanku przejazd winien zostać zakończony. Na prośbę pasażera, jak okazało się później, młodszego inspektora [...], kierujący pojazdem zakończył przejazd na ulicy U. w S. Po zakończonym przejeździe inspektor transportu drogowego rozpoczął kontrolę. Zgodnie z art. 48 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tworzy się Inspekcję Transportu Drogowego, zwaną dalej "Inspekcją", powołaną do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3. Z przywołanej powyżej treści art. 48 ustawy wynika jednoznacznie, inspekcja transportu drogowego została powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego. Zadania inspekcji w zakresie kontroli, prawa i obowiązki inspektorów inspekcji drogowej określa rozdział 9 ustawy. Obowiązek przeprowadzania kontroli pojazdów jest więc obowiązkiem mającym należyte umocowanie w przepisach ustawy o transporcie drogowym, szczegółowo w niej uregulowanym. Żaden jednak z przepisów ustawy nie przewiduje kontroli i oceny wydarzenia zainicjowanego przez inspektora kontroli, wręcz przez niego sprowokowanego. To przecież na prośbę pasażera, który okazał się inspektorem inspekcji drogowej, kierujący pojazdem zakończył przejazd nie na przystanku wynikającym z rozkładu jazdy. Inspektor transportu drogowego dokonał więc prowokacji mającej za cel ukaranie skarżącej karą pieniężną. Dowodzi tego faktu oczekiwania inspektorów na przystanku przy ulicy U. Świadkiem w sprawie był właśnie "pasażer" – młodszy inspektor [....], który swoje przesłuchanie opatrzył imienną pieczątką. Ta pieczątka znajduje się także na przesłuchaniu kierowcy [...]. Oznacza to, że [...] od momentu, kiedy wsiadł do autobusu był nieumundurowanym kontrolującym, mającym za cel sprowokowanie zaistniałego zdarzenia celem wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, mimo, iż formalnie kontrola rozpoczęła się po zakończeniu jazdy, na pętli autobusowej. Tymczasem, jak to podkreślone zostało wyżej inspekcja transportu drogowego została powołana do kontroli przestrzegania przepisów, w czym mieści się ocena zaistniałych zdarzeń, bez udziału w nich osób kontrolujących. Wypaczony został w ten sposób cel kontroli. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja z [...] kwietnia 2006 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą kary za zakończenie jazdy na ulicy R. zamiast U. Organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego z nieprzestrzeganiem przystanków jazdy. Na dzień kontroli, odnoszący się już do przedmiotowej sprawy – [...] czerwca 2006 r., skarżąca miała prawo być zdezorientowana, co do końcowego przystanku i zastosować się do prośby pasażera, nawet gdyby ten nie okazał się inspektorem inspekcji drogowej. To inspektorzy kontroli wprowadzali błąd przedsiębiorcę odnośnie końcowego przystanku, mimo jasnego rozkładu jazdy. W toku postępowania skarżący podnosił też, że przystanek na ulicy U. stanowi pętlę autobusową, na którą może dojechać każdy autobus, niemający jej w rozkładzie jazdy jako przystanku. Ta kwestia nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu. Organ powołał się tylko na pismo Urzędu Marszałkowskiego w Ł. Nie wyjaśnia ono jednak charakteru przystanku przy ulicy U. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku uznając, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły należycie sprawy. Nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a zgromadzony nie został rozpatrzony w sposób należyty, czym naruszyły art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. O wykonalności uchylonych decyzji Sąd orzekł na postawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło