II OSK 1056/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/08 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością: uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2009 r., VII SA/Wa 1708/08, oddalił skargę H.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: a) H.K. w dniu 28 marca 2008 r. zwróciła się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udostępnienie kserokopii czterech dokumentów z akt postępowania administracyjnego poświadczonych za zgodność z oryginałem. b) Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art.65 § 1 K.p.a., przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Górze wniosek H.K. z dnia 26 marca 2008 r. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. c) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia H.K. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Dokumenty, o których kopie wystąpiła H.K., zostały odesłane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Górze po wydaniu decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]. W chwili otrzymania wniosku H.K. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był w posiadaniu przedmiotowych dokumentów. Dlatego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] wniosek strony z dnia 26 marca 2008 r. został przekazany Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Górze, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. d) H.K. w skardze na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, niewydanie w terminie dokumentów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Górze, a następnie przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca najpierw złożyła wniosek o przesłanie wskazanych dokumentów w dniu 20 lutego 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Górze, a gdy nie otrzymała tych dokumentów złożyła do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nowy wniosek z dnia 26 marca 2008 r., który w dniach 28 i 29 marca oraz 1, 2 i 3 kwietnia 2008 r. był w posiadaniu powyższych dokumentów. Zdaniem skarżącej organ wojewódzki pismem z dnia 13 maja 2008 roku wprowadził w błąd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czym naruszył K.p.a. Postępowanie takie jest równoznaczne z pozbawieniem strony możliwości udowodnienia jej zarzutu nieważności ostatecznej decyzji i wznowienia postępowania administracyjnego. 2. Wyrokiem z dnia 27 marca 2009 r., VII SA/Wa 1708/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...]. Wniosek H.K. z dnia 26 marca 2008 r. dotyczył wydania kserokopii określonych dokumentów z akt postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...]. Postępowanie to prowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Górze i on był właściwy do załatwienia wniosku H.K.. W tej sytuacji nie jest najistotniejsze precyzyjne określenie dnia przekazania akt sprawy przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organowi I. instancji, lecz określona przepisami prawa właściwość organu do rozpoznania wniosku strony zgodnie z art.73 § 2 K.p.a. 3. H.K. w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I. instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art.73 K.p.a., gdyż strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów w każdym stadium postępowania przed organem I., jak i II. instancji. Naruszenie art.65 § 1 K.p.a. polegało na błędnym ustaleniu, iż organem właściwym do udostępniania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt postępowania jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Górze nawet wówczas, gdy w dniu złożenia wniosku akta sprawy znajdowały się u Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: A. Trafnie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art.73 i art.65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 176 w związku z art.174 pkt 2 P.p.s.a. zobowiązuje do wskazania naruszonego przepisu procedury sądowoadministracyjnej. Jednak uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 wskazuje obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania zarzutu również w tej formie, jaki znalazł się w rozpatrywanej obecnie skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie jest oczywiste, że prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powiązałby błąd w interpretacji art.73 i art.65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z nieprawidłowym zastosowaniem przez Sąd I. instancji art.145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.141 § 4 P.p.s.a. B. Istotą naruszenia prawa przez Sąd I. instancji jest brak oceny zaskarżonego postanowienia i wcześniejszego postanowienia organu I.instancji w zakresie ustalenia, w których aktach administracyjnych znajdowały się oryginały dokumentów żądanych przez H.K.. W efekcie pozostała niezweryfikowana właściwość do załatwienia wniosku strony. W pismach strony i organów wzmiankowane są cztery decyzje: - decyzja PINB w Górze z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], - decyzja DWINB z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] - decyzja DWINB z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], - decyzja DWINB z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Na podstawie akt przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie można odpowiedzieć na powyższe pytanie, w których aktach znajdowały się dokumenty, jakie były przedmiotem wniosku strony. Ponieważ należy domniemywać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu całość akt, na podstawie których wydał zaskarżony wyrok z dnia 27 marca 2009 r., to uzasadniony jest zarzut, że Sąd I. instancji w swoim wyroku ustalił organ administracyjny właściwy do załatwienia wniosku strony (art.73 K.p.a.) nie mając po temu wystarczających dowodów w aktach sprawy i bez postawienia organowi administracyjnemu niezbędnych pytań (art.113 § 1 we związku z art.54 § 2 P.p.s.a.). W efekcie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ustalenia faktyczne, których prawidłowości Naczelny Sąd Administracyjny ani strona nie może zweryfikować. C. Bez ustalenia, w których aktach znajdowały się żądane dokumenty, nie można ocenić czy rzeczywiście "organem właściwym [...] był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Górze, który prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...]" (s.5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Trafnie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I.instancji, że nie ustalił wiarygodnie, w toku którego postępowania administracyjnego strona złożyła wniosek z dnia 26 marca 2008 r. Sąd nie wskazał wiarygodnych dowodów uzasadniających odrzucenie twierdzenia Skarżącej, że swój wniosek złożyła w ramach postępowania zakończonego przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Dlatego nie zostało wyjaśnione czy rację ma strona twierdząc, że jej wniosek wpłynął do organu posiadającego dokumenty interesujące stronę. Jeżeli wniosek wpłynął przed zakończeniem postępowania odwoławczego, gdy organ wydający decyzję posiadał nadal całość akt sprawy (w tym także - dokumenty interesujące stronę), to wówczas całkowicie pozbawione podstaw prawnych byłoby przekazywanie wniosku strony o wydanie odpisów innemu organowi. Dlatego zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I. instancji art.113 § 1 we związku z art.141 § 4 P.p.s.a. w związku z art.65 K.p.a. D. Ma rację strona wnosząca skargę kasacyjną, że (wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) bardzo istotne znaczenie ma w niniejszej sprawie prawidłowe ustalenie dat poszczególnych zdarzeń i czynności. Skarżąca doręczyła swój wniosek wydania kopii dokumentów w dniu 28 marca 2008 r. i właśnie tego dnia organ odwoławczy wydał decyzję. Załatwiając ten wniosek strony, organ podał w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 r., że wniosek strony dotyczył dokumentacji decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]. Następnie organ napisał, że dokumentów nie posiadał gdyż odesłał je właściwemu organowi po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2008 r. Bez znaczenie pozostaje stwierdzenie, wniosek strony dotyczył dokumentacji decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., w sytuacji gdy Sąd nie ustosunkował się do twierdzenia organu, że interesujące stronę dokumenty były w posiadaniu organu na potrzeby wydania decyzji w dniu [...] marca 2008 r. Zakończenie postępowania odwoławczego poprzez wydanie decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nie nastąpiło bowiem w dniu 28 marca 2008 r. Organ administracyjny jest związany decyzją dopiero od chwili jej doręczenia stronie (art.110 K.p.a.). Dopiero otrzymanie dowodu doręczenia decyzji upoważniało organ odwoławczy do uznania sprawy za załatwioną i przekazania akt sprawy organowi I. instancji. Ani organy administracyjne ani Sąd I instancji tej relacji czasowej wydania i doręczenia decyzji oraz doręczenia żądania strony nie wyjaśniły, a Sąd I instancji również nie odpowiedział na tak postawione pytanie. E. Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane (jak napisano w jego uzasadnieniu) celem załatwienia zażalenia z dnia 3 kwietnia 2008 r. Relacjonując przebieg tego postępowania (w sprawie wydania kopii dokumentów) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego napisał, że H.K. wystąpiła z wnioskiem z dnia 26 maja 2008 r., po zakończeniu postępowania odwoławczego decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] i ten wniosek strony z dnia 26 marca 2008 r. został przekazany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Prawdopodobnie część tych dat wymienionych w tym w postanowieniu została zniekształcona błędami pisarskimi (maszynowymi), na co nie zwrócił uwagi Sąd I. instancji. Uzasadnia to zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art.141 § 4 P.p.s.a. F. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania skargi. O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano stosownie do art.258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.