I SA/Wa 1386/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] orzekającej o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] przyznającej A. G. prawo do rekompensaty za pozostawione w L. przy ul. [...] oraz w B. i określającej wartość tych nieruchomości na [...] PLN - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. przyznał A. G. uprawnienie do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez H. z W. G. i A. G. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w L. przy ul. [...] oraz w miejscowości B. w województwie [...], na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa. Od decyzji tej strony nie złożyły odwołania. W dniu 3 sierpnia 2005 r. A. G. wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o zmianę ostatecznej decyzji dotyczącej ustalenia wartości mienia zabużańskiego w części dotyczącej wysokości kwoty szacującej za pozostawiony majątek, z uwagi na to, że nowa ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wprowadziła nowy, korzystniejszy dla stron współczynnik przeliczania wartości pozostawionej nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. uznał Wojewodę [...] za właściwego miejscowo do rozpatrzenia wniosku A. G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił zmiany decyzji Prezydenta Miasta K., twierdząc, że zmiana tej decyzji naruszyłaby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej (art. 32 Konstytucji RP) w odniesieniu do osób, które uzyskały decyzję pozytywną w takim trybie jak wnioskodawca i zrealizowały już swoje uprawnienia poprzez nabycie nieruchomości Skarbu Państwa. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Skarbu Państwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że Wojewoda [...] na podstawie art. 155 oraz art. 104 kpa odmówił zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r. przyznającej A. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez H. z W. G. i A. G. w L. przy ul. [...] oraz w B. i określającej wartość tych nieruchomości na [...] PLN. Zdaniem Ministra Skarbu Państwa jest bezspornym, że A. G. jest uprawniony do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez H. z W. G. i A. G. W dniu 7 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), i zdaniem organu odwoławczego zmiana decyzji ostatecznej doprowadziłaby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej, co naruszyłoby art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; przedmiotowa decyzja została wydana i stała się ostateczna zgodnie z obowiązującym wówczas porządkiem prawnym, którego podstawową zasadą jest trwałość decyzji ostatecznej, a tym samym ochrona porządku prawnego. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. G.; zarzucając, że przepisy prawne obowiązujące w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2006 r. przyznającej skarżącemu prawo do rekompensaty za pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości nie przewidywały rekompensaty pieniężnej, a z takiej rekompensaty skarżący chce skorzystać - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekającą o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. przyznającej A. G. prawo do rekompensaty za pozostawione w L. oraz w B., i określającej wartość tych nieruchomości na kwotę [...] PLN. 3. W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. oddalił skargę, twierdząc w uzasadnieniu, że nie jest dopuszczalna ingerencja za pomocą art. 155 kpa w treść ostatecznych decyzji wydanych na podstawie innych przepisów prawa niż obowiązujące w dacie ich wydania, ponieważ zmiana prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa w sensie procesowym i materialnoprawnym; art. 154 i 155 kpa mogą być stosowane tylko w czasie, gdy obowiązuje podstawa prawna, w oparciu o którą zostały wydane decyzje ostateczne, a zmiana regulacji oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień w świetle nowego stanu prawnego; w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby rozważanie zmiany decyzji ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny, a nadto zmiana decyzji naruszałaby zasadę równego traktowania podmiotów, które uzyskały w tym samym czasie co skarżący decyzję pozytywną i zrealizowały wynikające z niej uprawnienia. 4. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 999/07, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. G., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub inny interes strony. Przesłankami zatem zmiany lub uchylenia jest brak sprzeciwu przepisów szczególnych, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, zgoda stron na zmianę i przy wystąpieniu tych warunków decyzja może być zmieniona w każdym czasie bez względu na zmiany stanu prawnego, jednakże, w niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzająca jest przesłanka braku sprzeciwu przepisów szczególnych. Art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.) stanowi, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, stosuje się przepisy działu II rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 146 § 1. Zmiana stanu prawnego, z mocy wyraźnego przepisu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stoi zatem na przeszkodzie zastosowania trybów wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach rekompensat. 5. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niniejszy skład orzekający rozpoznawał skargę A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 20008 r., którym to wyrokiem z mocy wskazanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. 6. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa. Zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub inny interes strony. Przesłankami zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest brak sprzeciwu przepisów szczególnych, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, zgoda stron na zmianę i przy zaistnieniu tych przesłanek decyzja może być zmieniona w każdym czasie bez względu na zmiany stanu prawnego, jednakże, w niniejszej sprawie, przesądzająca jest przesłanka braku sprzeciwu przepisów szczególnych. Art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, stosuje się przepisy działu II rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 146 § 1, co oznacza, że zmiana stanu prawnego, z mocy wyraźnego przepisu, nie stoi na przeszkodzie zastosowania trybów wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach rekompensat. Niniejszą oceną prawną organ administracji publicznej jest związany, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.