I SA/Wa 1037/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-26

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następcy prawnemu osoby, która była zapisobiercą nieruchomości, ale nie nabyła jej własności do dnia 31 grudnia 1998 r., przysługuje odszkodowanie za tę nieruchomość zajętą pod drogę publiczną na podstawie przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Następcy prawnego osoby, która była zapisobiercą nieruchomości, ale nie nabyła jej własności do dnia 31 grudnia 1998 r., nie przysługuje odszkodowanie za tę nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Nabycie własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymagało, aby w dniu 31 grudnia 1998 r. osoba ta była właścicielem nieruchomości.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wnioskodawca, następca prawny zapisobiercy, domagał się odszkodowania, argumentując, że jego poprzednik był uznany za stronę w postępowaniu wywłaszczeniowym. Organ uznał, że zapisobierca nie nabył własności nieruchomości do 31 grudnia 1998 r., co wyklucza przyznanie odszkodowania na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną obecnie w księdze wieczystej KW nr [...], pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej p.n. [...] prowadzonej dla działek nr [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m², zajętej pod ulicę [...]. Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2003 r. W. Z., działający jako następca prawny N. Z., wystąpił o ustalenie odszkodowania za omawianą nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wojewoda [...] stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że oświadczeniem z dnia 14 czerwca 1972 r. złożonym w S., N. Z. zrzekł się na rzecz W. Z. prawa do odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w W. oznaczoną jako [...], dokument ten był zgodny z prawem miejsca wystawienia. N. Z. był zapisobiercą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, na mocy testamentu J. M. L. z dnia 22 sierpnia 1944 r. Sąd Powiatowy W. wyrokiem z dnia [...] września 1967 r. sygn. akt [...] zobowiązał spadkobierców J. M. L. do wydania N. Z. parceli [...], stanowiących zapis w testamencie z dnia 22 sierpnia 1944 r., a Sąd Wojewódzki potwierdził prawa N. Z. do tego zapisu. Oznacza to, że N. Z. był uprawniony do nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie zapisu zawartego w testamencie, a spadkobiercy zobowiązani byli wydać mu przedmiot zapisu. Dla skuteczności zapisu konieczne było jego wykonanie, co powinno było nastąpić w drodze dokonania odpowiedniej czynności prawnej poprzez zawarcie pomiędzy spadkobiercami a zapisobiercą umowy przenoszącej własność nieruchomości w formie aktu notarialnego. Do realizacji tego zapisu nie doszło, więc N. Z. nie nabył prawa własności do tej nieruchomości, co wyklucza możliwość ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – ul. [...] na rzecz jego następcy prawnego. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. Z. Skarżący stwierdził, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] listopada 1972 r. [...] Urzędu Wojewódzkiego w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, w której N. Z. był uznawany za stronę i wywłaszczony; decyzja ta w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została uchylona i uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ale pozostała jej cześć pozostaje w mocy. Skoro w decyzji z [...] listopada 1972 r. N. Z. został uznany za stronę i wywłaszczony, a skoro skutecznie zrzekł się swoich praw do odszkodowania na rzecz brata W. Z., to jego następca prawny W. Z. ma prawo do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zdaniem skarżącego, bezzasadne jest również powołanie w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. bowiem odszkodowanie zostało przyznane zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 1958 r. i te przepisy winny być stosowane, a decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. uchyla tylko wysokość ustalonego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...], pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem W. Z. z dnia 12 grudnia 2003 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę – szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem, które ustala się i wypłaca na wniosek właściciela nieruchomości, złożony od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Prawidłowy jest pogląd organu, że wprawdzie N. Z. był zapisobiercą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, jednakże w dniu 31 grudnia 1998 r. nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, i nie był nim również W. Z, wywodzący swoje prawa od N. Z. Oznacza to, że nie została spełniona jedna z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – N. Z. nie był w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwia przyznanie odszkodowania. Z tych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło