I SA/Wr 880/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-27
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Ludmiła Jajkiewicz, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu dochodów, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, odrzucając jako niewiarygodne wyjaśnienia podatniczki dotyczące pochodzenia zgromadzonych oszczędności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego, ponieważ podatniczka nie wykazała w sposób wiarygodny, że posiadane przez nią oszczędności, które miały pokryć wydatki w 2002 r., pochodziły z legalnych i opodatkowanych źródeł oraz że zostały zachowane do tego okresu. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, uwzględniając m.in. sprzeczności w wyjaśnieniach podatniczki, jej aktywne korzystanie z usług bankowych pomimo deklarowanego braku zaufania do systemu, a także wydatki poniesione w latach poprzedzających 2002 r., które mogły uszczuplić zgromadzone oszczędności.Stan faktyczny
Skarżąca U. W. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która ustaliła jej zryczałtowany podatek dochodowy za 2002 r. z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy podatkowe ustaliły, że małżonkowie W. ponieśli w 2002 r. wydatki znacznie przewyższające posiadane ujawnione dochody i mienie. Odmówiły uznania za pokrycie wydatków oszczędności zgromadzonych przez lata, pomocy rodziców czy prezentu ślubnego, uznając wyjaśnienia skarżącej za niewiarygodne, m.in. ze względu na sprzeczności między deklarowanym przechowywaniem gotówki w domu a aktywnym korzystaniem z usług bankowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi U. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę.
Przedmiotem skargi U. W. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]r. o nr [...], ustalającą skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. w wysokości [...]zł z tytułu dochodów, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W związku z dokonanym przez W. W. w dniu [...]r. wydatkiem w kwocie [...]zł na zakup nieruchomości, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął wobec podatnika, a następnie wobec jego żony – U. W., postępowanie w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Z ustaleń organu wynikało, że małżonkowie W. w 2002 r. uzyskali łączny dochód z tytułu emerytur w kwocie netto [...]zł oraz ponieśli wydatki na cele rehabilitacyjne i remont budynku mieszkalnego w łącznej kwocie [...]zł.
W wyniku postępowania organ ustalił, że małżonkowie ponieśli w 2002 r. wydatki w łącznej kwocie [...]zł, natomiast zgromadzone i posiadane przez nich mienie w tym roku, które mogło służyć pokryciu wydatków wynosiło [...]zł, a więc brak było porycia dla [...]zł. Organ podatkowy nie uwzględnił jako źródła pokrycia stwierdzonych wydatków, powoływanych przez stronę środków pochodzących z oszczędności zgromadzonych w ciągu wielu lat pracy zawodowej, pomocy rodziców oraz pochodzących z prezentu ślubnego od rodziców ([...]$), dochodu ze sprzedaży majątku po śmierci rodziców, dochodów z nagród uzyskanych z tytułu wniosków realizatorskich, delegacji służbowych oraz nagród państwowych. Zdaniem bowiem organu z wyjaśnień stron nie wynikało, by środki te były przechowywane w domu, a żadne dowody nie wskazywały na zachowanie tych pieniędzy do 2002 r. i sfinansowanie nimi wydatków tego roku. Podobnie strona nie wykazała w żaden sposób, by zachowała jako oszczędności środki pochodzące z wynagrodzeń za pracę małżonka strony w latach 1962-1989, które przewyższały znacznie średnią krajową płacę w tym czasie.
Za niewiarygodne organ uznał również wyjaśnienia skarżącej, iż oszczędności, w tym walutowe, z okresu wielu lat poprzedzających dokonanie wydatków w 2002 r. , w znacznej części przechowywali w domu, z uwagi na brak zaufania do systemu bankowego oraz nieopłacalność przechowywania w banku walut obcych. Jak bowiem wskazał organ, małżonkowie W., pomimo deklarowanego ograniczonego zaufania do polskiego systemu bankowego i gwarancji bankowych intensywnie korzystali z usług bankowych – w 1991 r. założyli konto bankowe w [...], na którym, w zależności od poziomu oprocentowania lub kursu walut w danej chwili, lokowali oszczędności w postaci lokat okresowych i na każde żądanie. Okresowo posiadali także obligacje. Powyższa okoliczność dowodziła, zdaniem organu, sprzeczności między wyjaśnieniami oraz działaniami podatników i uzasadniała uznanie twierdzeń strony o przechowywaniu w domu znacznych kwot ([...]zł) za nielogiczne w sytuacji jednoczesnego aktywnego korzystania z usług bankowych. Jak podkreślono w decyzji, strona, mimo powołania się na fakt przechowywania w domu oszczędności w walutach obcych, wpłaconych następnie (częściowo) po ich wymianie na rachunek bankowy, nie przedstawiła żadnych dowodów wymiany dewiz. Organ wskazał również, że na rachunek bankowy W. W. wpłacane były kwoty pieniężne zarówno w 2002 r. jak i w latach poprzednich (w 2000 r. na kwotę [...]zł; w 2001 r. na kwotę [...]zł.), których źródło finansowania, pomimo wezwań organu, nie zostało w ogóle wyjaśnione (za lata 1999-2001) lub uznane za niewiarygodne (2002 r.). Wyjaśnień podatników w kwestii przechowywania w domu znacznych kwot nie potwierdzały, zdaniem organu, także zeznania świadków M. K. i W. T.
Organ uznał w związku z powyższym, że jakkolwiek skarżąca i jej małżonek mogli w ciągu wielu lat aktywności zawodowej zgromadzić pewne oszczędności, to jednak w żaden sposób nie wykazali, by te środki zachowali do 2002 r. Ponadto, podkreślił organ, w latach 1999-2001 małżonkowie ponieśli wydatki na zakup samochodów w kwocie [...]zł oraz dokonywali wpłat na rachunek bankowy. Na rachunek ten przelewane były również kwoty z pobieranych emerytur, co wykluczało pochodzenie tych wpłat z tego źródła.
Jako środki mogące służyć finansowaniu wydatków podatników w 2002 r. organ uznał kwoty zgromadzone na rachunku bankowym na dzień 01.01.2002 r., odsetki od środków zgromadzonych na tych rachunkach oraz z tytułu posiadanych lokat terminowych, dochody z emerytur skarżącej i jej męża, nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oraz środki uzyskane z likwidacji lokat bankowych. Zdaniem organu natomiast nie mogła stanowić źródła finansowania wydatków 2002 r., kwota [...] zł., pochodząca z lokaty bankowej założonej w dniu [...] r. z uwagi na fakt, iż została ona zlikwidowana w dniu [...]r.
W konsekwencji organ pierwszej instancji, na podstawie dokonanych ustaleń, wymierzył skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy za 2002 r. w kwocie [...]zł od dochodów, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach według stawki 75% od przychodu w kwocie [...]zł.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że nie uprawdopodobniła pochodzenia oszczędności zgromadzonych w latach poprzedzających 2002 r. W postępowaniu okazała bowiem dokumenty potwierdzające posiadanie rachunków bankowych złotowych i walutowych, na których lokowała oszczędności. Brak dowodów potwierdzających sprzedaż dewiz oraz nieprzechowywanie środków na rachunkach bankowych nie świadczy, że strona tych pieniędzy nie zgromadziła.
W uzupełnieniu odwołania strona ponowiła podniesione zarzuty, wskazując przede wszystkim na uchybienia przepisom postępowania – art. 122, 181, 188 i 210 § 1 pkt 6 i § 4 op . Strona zawarła również w tym piśmie własne wyliczenie co do poniesionych w 2002 r. wydatków (pokrywające się z dokonanym przez organ) i źródeł ich finansowania, z którego wynikało, że na początek 2002 r. małżonkowie posiadali oszczędności w kwocie ok. [...]zł, a na koniec roku nadwyżka zgromadzonego mienia nad wydatkami wyniosła [...]zł. Strona zarzuciła też ( w kolejnym piśmie), że dokonując własnych wyliczeń organ podatkowy błędnie ustalił wysokość wpłat własnych strony na ROR na kwotę [...]zł, choć wynosiły one [...]zł.
Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w toku którego m.in. przesłuchano świadków na okoliczność wysokości lokat terminowych, posiadanych przez W. W. w [...] w 1997 r. oraz zakupu dewiz za środki uzyskane z ich likwidacji. W postępowaniu uwzględniono także ustalenia wynikając e z decyzji umarzającej postępowanie wobec skarżącej w zakresie nieujawnionych źródeł za 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w efekcie decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, organ odwoławczy stwierdził, iż słusznie organ I instancji nie dał wiary oświadczeniom małżonków o przechowywaniu w domu znacznej ilości gotówki, w sytuacji gdy jednocześnie podatnicy intensywnie korzystali z usług bankowych oraz przechowywali pieniądze na lokatach, w tym także waluty. Organ zauważył również niekonsekwencję strony co do deklarowanej kwoty oszczędności posiadanych na dzień 01.01.2002 r., wskazując, że małżonkowie w toku postępowania przed organem I instancji twierdzili, że ich oszczędności ogółem na początek 2002 r. wynosiły [...]zł , natomiast w uzupełnieniu odwołania jako kwotę oszczędności gotówkowych podano [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów strony, iż bezpodstawnie odmówiono wiary zeznaniom świadków, organ odwoławczy stwierdził, że zeznań M K. oraz W. T. nie uznano za niewiarygodne, a jedynie należało stwierdzić, że z ich zeznań nie wynikało, w jakiej kwocie małżonkowie mogli zgromadzić oszczędności i ile mogły one wynosić na początek 2002 r. Powołując się na ustalenia organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że z wyjaśnień podatników wynikało, że ze środków pochodzących z wielu lat udało im się do 1991 r. zgromadzić oszczędności w kwocie [...]$, które częściowo ulokowali na rachunku bankowym. Po wycofaniu tych pieniędzy z banku na początku lat 90-tych, uzyskane ze sprzedaży walut kwoty – ok. [...]mln. starych złotych przeznaczyli głównie na zakup towarów handlowych na cele działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Jednak – jak wskazywał organ odwoławczy – z porównania dochodów uzyskanych przez skarżącą z tej działalności (łącznie [...]mln. "starych" złotych za okres od 1992 r. do 1998 r.) do kwoty deklarowanej jako posiadana na początku lat 90-tych, pochodzącej ze sprzedaży walut ([...] mln. starych złotych), wynika, że wyjaśnienia podatników co do oświadczonych oszczędności w kwocie [...] $ na początek 1991 r., były niewiarygodne.
W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła:
1. naruszenie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz.174 ze zm. – dalej: updf) - przez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie w podstawie opodatkowania oszczędności skarżącej z lat ubiegłych, które - według strony na początek 2002 r. wyniosły ponad [...]tys.;
2. naruszenie art. 125 w zw. z art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: op) – z uwagi na biurokratyczne i przewlekłe prowadzenie postępowania przez I instancje (od 2003 r. do 2007 r.);
3. naruszenie art. 122, 181, 188, 210 § 1 pkt 6 i § 4 op – przez brak należytego zebrania dowodów, niepodejmowanie niezbędnych działań, zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nielogiczna ocena dowodów, niewskazanie faktów uznanych za udowodnione i przyczyn, dla których odmówiono wiary innym dowodom, w tym wyjaśnieniom strony.
Skarżąca podkreślała, że bezpodstawnie żądano od niej oświadczenia o wydatkach osobistych i dostarczenia dowodów ich poniesienia, podobnie jak dostarczenia dowodów na zgromadzenie i zachowywanie do 2002 r. oszczędności, wobec braku przepisów do tego zobowiązujących ją do przechowywania takich dokumentów za okres dłuższy niż 5 lat. Organy podatkowe, nie dając wiary wyjaśnieniom strony oraz powołanym przez nią źródłom dochodów nie wykazały słuszności swego stanowiska, nie przedstawiły żadnych dowodów na okoliczność, że skarżąca nie zgromadziła oszczędności w podanej przez nią kwocie, natomiast wszystkie wątpliwości zinterpretowały na niekorzyść strony. Powyższe naruszało zasadę swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 o.p. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego.
Strona podniosła, że prowadząc postępowanie na podstawie art. 20 ust. 3 updf organ podatkowy powinien w pierwszym rzędzie dokonać kontroli rzetelności dochodów ze źródeł przychodów wykazanych przez podatnika w zeznaniu (deklaracji) podatkowym, bowiem nie należy mylić dochodu ze źródeł nieujawnionych z dochodem nieujawnionym przez podatnika poprzez nie wykazanie części dochodu z ujawnionego źródła, bądź poprzez nie ujawnienie źródła przez podatnika, którego istnienie zostało stwierdzone przez organ skarbowy. W dalszej kolejności organ powinien określić wysokość przychodów (dochodów) zwolnionych od podatku dochodowego od osób fizycznych, od których pobór podatku został zaniechany, lub podlegających opodatkowaniu w formie zryczałtowanej i określić wysokość przychodów ze źródeł wyłączonych z przedmiotowego zakresu updf. Poza tym organ podatkowy, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16.11.2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (t.j. z 2003 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1505 ze zm.), w prowadzonym postępowaniu musi ustalić źródło pochodzenia pieniędzy, których według organu podatnik nie ujawnił, ponieważ opodatkowaniu nie podlegają środki pieniężne pochodzące z przestępstwa.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz popierającą je argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż skarżący nie przedstawił konkretnych zarzutów wobec kwestionowanych rozstrzygnięć organów podatkowych
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za bezzasadną.
Podstawą materialno prawną określenia skarżącej zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowych za 2002 r. był art. 20 ust. 3 updf. Zgodnie z tym przepisem, wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeśli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Z powołanego przepisu, co podkreśla się również w orzecznictwie sądów administracyjnych, należy wywieść obowiązek organów podatkowych co do ustalenia sumy poniesionych w roku podatkowym wydatków oraz wartości zgromadzonych w tym roku podatkowym zasobów finansowych - te dwie wielkości odpowiadają bowiem kwocie przychodu będącego podstawą wymiaru zryczałtowanego podatku. Niewyjaśnienie dostatecznie tej kwestii przez organ podatkowy uzasadnia podnoszenie przeciw decyzji zarzutów naruszenia art. 122 o.p., a ewentualnie także dalszych (181-191 o.p.). Ciężar dowodu w tym zakresie ciąży na organach podatkowych, zgodnie z ogólną zasadą przyjęta w procedurze podatkowej. Z akt niniejszej sprawy wynika jednak, że w 2002 r. zarówno wysokość poniesionych przez podatniczkę i jej małżonka wydatków, jak i wartość środków wpłaconych w tym roku na konta bankowe nie była sporna.
Inaczej natomiast w postępowaniu dotyczącym dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, przedstawia się kwestia ciężaru dowodu co do okoliczności świadczących o posiadaniu przez podatnika środków na pokrycie poniesionych wydatków oraz mienia zgromadzonego w roku podatkowym. Jeżeli bezspornie ustalone przez organ podatkowy: kwota poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków oraz wartość zgromadzonego w tym roku mienia, nie znajdują pokrycia w znanych organowi podatkowemu dochodach podatnika, to organ podatkowy winien wykazać brakujące kwoty, na podatniku zaś ciąży wówczas obowiązek wskazania źródeł finansowania tych wydatków lub zgromadzonego majątku. Podatnik, celem wykazania, że poczynione przezeń wydatki znajdowały pokrycie w jego opodatkowanych lub zwolnionych od opodatkowania dochodach, może powoływać się na majątek zgromadzony w latach wcześniejszych. Oznacza to jednak dla niego zarazem konieczność uprawdopodobnienia, że określone środki finansowe rzeczywiście wówczas uzyskał, że pochodziły ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania oraz że, uwzględniając wydatki i dochody lat późniejszych, środki te mogły stanowić pokrycie wydatku (wartości zgromadzonego mienia) w roku, którego dotyczy postępowanie. To na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że ponoszone wydatki znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodów lub w posiadanych zasobach, gdyż to on, powołując się na taki fakt, wyprowadza z niego korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki NSA z dnia 13.01.2000 r. sygn. akt I SA/Ka 960/1988, Biuletyn Skarbowy 2/2000 i z dnia 31.07.2001 r. sygn. akt III SA 643/00, Przegląd Podatkowy 11/2001). Tym samym, wbrew temu, co wynika z argumentacji skargi, w postępowaniu dotyczącym dochodów, o jakich mowa w art. 20 ust. 3 o.p. to nie organ podatkowy ma za zadanie przedstawić dowody na to, że podatnik nie był w stanie zgromadzić w latach wcześniejszych mienia wystarczającego na pokrycie poniesionych w roku podatkowym wydatków, ale to podatnik właśnie musi wykazać tezę przeciwną i przedstawić dowody i wyjaśnienia na jej uprawdopodobnienie. Organ podatkowy bada natomiast rzetelność składanych przez podatnika dowodów oraz ocenia jego wnioski dowodowe. Niewątpliwie przy tym, w omawianym postępowaniu szczególne znaczenie mają zasady logiki i doświadczenia życiowego, stąd też podatnik składając wyjaśnienia oraz dowody winien zadbać o to, by pozostawały one w zgodzie z tymi zasadami.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. niewątpliwie wykazał, że poniesione przez podatniczkę i jej męża w 2002 r. wydatki nie znajdowały pokrycia w dochodach tego roku podatkowego – co tez uzasadniało wszczęcie i prowadzenie postępowania w zakresie dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów. W toku tego postępowania organy podatkowe obu instancji nie uchybiły, zdaniem Sądu, ciążącym na nich obowiązkom. W ramach postępowania wyjaśniającego organy zebrały i poddały ocenie wszelkie znane im i dostępne z urzędu informacje o dochodach małżonków Wróblewskich oraz dopuściły wszelkie dowody dostarczane lub powołane przez strony. W postępowaniu zgromadzono dokumenty, informacje otrzymane z banków oraz przesłuchano świadków na okoliczności podnoszone przez stronę. Organ I instancji zebrał informacje o wszystkich znanych wydatkach i dochodach podatników w okresie ich aktywności zawodowej oraz ostatnich latach, przeanalizował transakcje W. W. na rachunku bankowym w [...]Oddział w W. oraz dokonał porównania dochodów podatników za lata 1962 -1991 (na podstawie informacji otrzymanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) do średniego rocznego wynagrodzenia krajowego według danych GUS. Uznając, że niektóre kwestie wymagają dalszego wyjaśnienia, w szczególności wobec zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, obejmujące m.in. przesłuchanie syna skarżącej – S. W. oraz przesłuchanie M. G., co do okoliczności likwidacji lokat bankowych przez W. W. Tak więc, w opinii Sądu, organy podatkowe podejmowały w toku postępowania wszelkie możliwe działania, mogące służyć wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy, w tym także wykazaniu faktów powoływanych jako znaczące przez strony. W tej sytuacji nie można uznać za uzasadnione podniesionych w skardze zarzutów wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 122, art. 181 i art. 188 o.p.
W przekonaniu Sądu, także ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie naruszała stawianych jej w świetle art. 191 o.p. wymogów. Na podstawie zebranych dowodów organy podatkowe słusznie oceniły, że skarżąca nie mogła na dzień 01.01.2002 r. posiadać oszczędności w podanej przez nią kwocie [...]zł, podobnie jak w wymienionej w odwołaniu kwocie [...]zł. Wypada przy tym podkreślić, że w kwestii możliwości zgromadzenia przez małżonków W. w ciągu wielu lat znacznych oszczędności, w tym oszczędności walutowych, organy – wbrew zarzutom skargi – nie kwestionowały, że podatnicy mogli faktycznie w ciągu wielu lat zgromadzić pewne oszczędności. Organy natomiast, biorąc pod uwagę wszystkie ustalone okoliczności – takie jak: brak dowodów sprzedaży walut, brak dowodów przechowywania pieniędzy w domu przy jednoczesnym fakcie aktywnego korzystania przez podatników z możliwości oszczędzania w systemie bankowym, dokonywanie licznych wpłat do banku w latach 1999-2001, brak odzwierciedlenia podanych oszczędności w kwocie [...]$ na początek 1991 r. w dochodach z działalności gospodarczej skarżącej, na która te środki miały być przeznaczone, intensywne zakupy samochodów ( w 2001 r. tylko za kwotę [...]zł, w latach 1999-2001 łącznie za [ zł, przy deklarowanych w tych latach dochodach w kwocie nie przekraczającej łącznie [...]zł) – stwierdziły, że dochody osiągane przez skarżącą i jej męża przez 1997 r. zostały przed 1997 r. wydatkowane lub ulokowane na kontach bankowych. Organy uwzględniły natomiast w rozliczeniu dochodów i wydatków skarżącej kwoty znajdujące się na początek 2001 r. na rachunku bankowym i pochodzące z likwidowanych lokat terminowych. Dokonały również zestawienia wpływów i wypływów z konta W. W. [...] w latach 1999, 2000, 2001 i 2002 oraz transakcji na rachunku bankowym W. W., prowadzonym w [...]S. (za okres od maja 2001 do grudnia 2002). Na tej podstawie organy stwierdziły, że powoływane przez stronę dochody mogły służyć finansowaniu wydatków w 2001 r. Ocena dokonana przez organy znajdowała zatem solidne oparcie w zgromadzonych dowodach, została obszernie i logicznie uzasadniona, zaś fakt, że skarżąca odmiennie ocenia przytoczone okoliczności nie świadczy o naruszeniu art. 191 o.p. przez organy podatkowe.
W tym miejscu warto zauważyć, że niesłusznie strona zarzuca, iż organy błędnie przyjęły, że strona nie mogła na 01.01.2002 r. zgromadzić oszczędności w powołanej kwocie, pomijając bezpodstawnie zeznania świadków, którzy potwierdzali fakt, że podatnicy byli osobami zamożnymi, a także świadków, którzy zeznawali w sprawie likwidacji lokat z uwagi na rosnący kurs walut. Z zeznań W. T. i M. K. nie wynikało bowiem czy faktycznie i w jakiej wysokości skarżąca posiadali oszczędności, a w szczególności jaki był stan tych oszczędności na początek 2002 r. Ogólne twierdzenia o majętności podatników nie stanowiły uprawdopodobnienia co do wielkości ich majątku, zwłaszcza gdy osoby, które – jak twierdziły - przyjmowały od podatników na przechowanie gotówkę i kosztowności, skoro świadkowie sami oświadczyli, że nie zaglądali do powierzonych im torebek i nie sprawdzali ich zawartości. Jednocześnie można zauważyć, że skoro W. T. w odpowiedzi na pytanie "w czym przejawiała się dobra sytuacja finansowa Państwa W." zeznał " Państwo W. zawsze byli ludźmi oszczędnymi, dlatego też np. wyjazdy za granicę na wczasy nie stanowiły dla nich problemu finansowego" - to zeznania te świadczą także o tym, że osiągając dobre dochody, skarżący zarazem prowadzili życie na wyższym, niż przeciętny poziomie finansowym, a więc znaczna część tych dochodów była konsumowana na bieżąco, a jedynie część mogła stanowić oszczędności. Należy się tez zgodzić z ocena zeznań świadków S. W. oraz M. G., którzy uczestniczyli w likwidacji przez W. W. lokat bankowych w 1997 r. oraz zakupie przez niego z tych środków walut obcych. Jak bowiem słusznie zauważył organ , zeznania te mogły jedynie wskazywać na posiadanie przez podatników na koniec 1997 r. środków finansowych w kwocie ok. [...]zł, natomiast nie dowodziły, że te pieniądze były następnie przechowywane w domu aż do 2002 r. W świetle opisanego przez organy faktu aktywnego lokowania przez podatników pieniędzy na rachunkach bankowych i lokatach terminowych, a z drugiej strony – przy ustalonych przez organ wydatkach na zakupy samochodów w latach 1999-2001 oraz przy jednoczesnym braku dowodów na okoliczność przechowywania gotówki w domu, za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że te ewentualne oszczędności zasiliły konta bankowe podatników lub zostały skonsumowane przed 1997 r.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przez organy art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę oraz tych, którym odmówiono mocy dowodowej. W decyzji organu I instancji bardzo szczegółowo przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz wskazano na dowody, na podstawie których dokonano ustaleń. Organ ocenił poszczególne dowody – w tym wyjaśnienia strony oraz zeznania świadków, dokonując ich analizy w powiązaniu z innymi dowodami oraz formułując na tej podstawie własne wnioski i wyjaśniając przesłanki, którymi się kierował dokonując takiej, a nie innej oceny tych dowodów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 125 w związku z art. 139 o.p., należy stwierdzić, iż została w nim wyrażona zasada szybkości postępowaniach, co oznacza, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§1). Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Wynikający ze wskazanego przepisu obowiązek podejmowania działań w sposób wnikliwy wprost nawiązuje do zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), co oznacza, że realizując zasadę szybkości postępowania organ nie może stracić z pola widzenia najistotniejszej zasady, jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Dążąc do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, organ musi jednak podejmować czynności z pominięciem sformalizowanych procedur prawnych a więc działać w sposób prosty. Organ jest bowiem związany terminami załatwiania spraw (art. 139 o.p.). Należy jednak zauważyć, iż sam fakt naruszenia zasady szybkości postępowania, co do zasady, nie może wpływać na ocenę legalności rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa , wobec czego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło