VII SA/Wa 1299/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która została skierowana do podmiotu o błędnie określonej nazwie, ale który faktycznie posługiwał się tą nazwą przed organami administracji, może zostać uznana za nieważną z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne, ale konsekwentne posługiwanie się przez stronę określeniem "I." [...] przed organami administracji, mimo że nie było ono zgodne z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną postępowania. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym niepełne lub błędne określenie strony nie jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną.Stan faktyczny
Skarżący K. O. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2007 r., zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, w tym skierowanie do nieistniejącego podmiotu "I." [...]. Wojewódzki Inspektor Państwowej Straży Pożarnej odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że zarzuty dotyczą kwestii merytorycznych, a nie wad kwalifikowanych. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 1299/08
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r., Nr [...] działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku "I." [...] z siedzibą w B. z dnia [...] lutego 2008r. w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] stycznia 2007r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 §1 Kpa, w oparciu o którą mogłoby nastąpić unieważnienie rozpatrywanej decyzji. Organ nie stwierdził, by decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, czy tez została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Ponadto organ wskazał, że zakres postępowania prowadzonego w sprawie unieważnienia decyzji nie wiąże się z ponownym rozpatrzeniem sprawy administracyjnej w trybie odwoławczym.
W niniejszej sprawie podniesione przez stronę zarzuty dotyczą kwestii merytorycznej, a to może mieć miejsce tylko w postępowaniu odwoławczym. Decyzja Komendanta Powiatowego PSP w C. z dnia [...] stycznia 2007r. jest decyzją ostateczną, a zatem nie podlega rozpatrzeniu w takim trybie przez organ odwoławczy.
Dodatkowo organ wskazał, że nie znalazł żadnych podstaw do wnioskowanego wznowienia postępowania w trybie określonym w art. 145 § 1 punkty od 1 do 8 Kpa. Podobnie też, organy pierwszej oraz drugiej instancji nie stwierdziły występowania podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji według art. 154 Kpa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. O. domagając się uchylenia decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2008r. oraz stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji - Komendanta Powiatowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] stycznia 2007r.
Decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia
[...] marca 2008r. odmawiającej stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 145 Kpa, art. 10 w zw. z art. 81 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Decyzji Komendanta Powiatowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] stycznia 2007r. zarzucił wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 poprzez skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, nieistniejącego podmiotu.
Skarżący podniósł, iż powyższa decyzja została skierowana do podmiotu o nazwie "I." [...] przy ul. [...] w B. Zdaniem odwołującego się jest to adres korespondencyjny, adres jednego z oddziałów, używany często przez K. O. - właściciela Hotelu [...]. Nie jest to jednak oznaczenie ani K. O. ani jego działalności gospodarczej.
Ponadto K. O. wskazał, że decyzja nie została skierowania do osoby użytkującej hotel. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie, decyzja powinna zostać skierowana do podmiotu Fundacja [...] z siedzibą w K. przy ul. [...], gdyż K. O. nie zawierał z Fundacją [...] umowy dotyczącej realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Zdaniem odwołującego się odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, a w niniejszej sprawie podmiotem faktycznie władającym budynkiem jest właśnie Fundacja [...] i to do niej powinny być kierowane decyzje w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2008r. znak: [...] działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. O. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] marca 2008r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP dotyczyła weryfikacji decyzji ostatecznej, a więc przeprowadzona została w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, tj. w trybie art. 156 - 159 Kpa. W tym postępowaniu organ wyższego stopnia ustala, czy w zaskarżonej decyzji zaistniały przypadki wymienione w art. 156 § 1 Kpa, tzn. czy decyzja administracyjna nie jest obarczona jedną z wad kwalifikowanych wyliczonych w punktach 1-7 ww. przepisu. Gdy decyzja w tym zakresie jest wadliwa, stwierdza się jej nieważność.
Zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej rozstrzyga w zakresie dotyczącym wad w samej decyzji tj. w trybie art. 156 - 159 Kpa, zatem nie są zasadne zarzuty strony o "obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 145, art. 10 w związku z art. 81 kpa", albowiem organ w swoim postępowaniu nieważnościowym nie zbierał dowodów, ani materiałów. Jakkolwiek w uzasadnieniu organ zawarł wywód merytoryczny w zakresie odnoszącym się do spornych warunków ewakuacji i z nimi związaną kwestią zagrożenia życia ludzi, nie dotyczy on jednak sentencji zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej rozstrzygającej w sprawie o stwierdzenie nieważności. Jest jedynie, przedstawioną na marginesie tej sprawy oceną stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej oraz opinii zawartej we wniosku strony z 4 lutego 2008 r.
Odnosząc się do zarzutu o skierowaniu decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z [...] stycznia 2007 r. do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż zdaniem skarżącego oznaczenie firmy powinno brzmieć: O. K. "I." (zgodnie z Zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 8 lutego 2007 r. Urzędu Miasta U.), organ II instancji wskazał, że wniosek strony z dnia 4 lutego 2008r. oraz jej odwołanie z dnia 3 kwietnia 2008r. zostały złożone na papierze firmowym, na którym widnieje nazwa "I." [...] oraz adres [...], ul. [...]. Obydwa podania zostały podpisane przez K. O., odpowiednio we wniosku jako dyrektora, a w odwołaniu z pieczęcią firmy (I. K. O., niezgodnie z określeniem firmy wynikającej z ww. zaświadczenia). Zatem przed organami administracji publicznej strona nadal posługuje się określeniem "I." [...].
Organ II instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że błędem powodującym nieważność jest w szczególności skierowanie decyzji do organu podmiotu postępowania i określenie go jako strony postępowania zamiast samego podmiotu (wyrok NSA z 31 marca 1998 r., IV SA 884-885/96). Natomiast niepełne (błędne) określenie strony nie oznacza skierowania tej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (wyrok NSA z dnia 14 lutego 1986 r., sygn. akt III SA 1307/85). W związku z powyższym nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej nie jest obarczona wadą kwalifikowaną wskazaną w tym przepisie, którą byłoby skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie Fundacja a właściciel K. O. I. jako posiadacz samoistny jest osobą faktycznie władającą obiektem, posiadającą zakres władania umożliwiający realizację obowiązków zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Komendanta Powiatowego PSP w C.
Skargę na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2008r. wniósł K. O. zarzucając jej rażące naruszenia art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 81 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, administracyjnym w tym uniemożliwienie stronie postępowania wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2008r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Inspektora Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] stycznia 2007r.
W opinii Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie nieważnościowe uznając, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt. 1-7 Kpa. Sprawa nie toczy się bowiem w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie naruszenia prawa mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej żart. 16 Kpa zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98). W odniesieniu do wymienionej decyzji z dnia 2 stycznia 2007r. tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła.
Sąd nie zgadza się z zarzutem strony, iż zaskarżoną decyzję wydano z rażącym naruszeniem "art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 81 poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w tym uniemożliwienie stronie postępowania wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań".
Jak już wcześniej wskazano celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Skoro zatem sprawy merytorycznie, tj. w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego nie rozpatrywano, organ nie zbierał dowodów oraz innych materiałów, nie przeprowadzał oględzin, nie przesłuchiwał świadków, nie przeprowadzał też dowodów z biegłych. Zatem nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, iż został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu, administracyjnym.
Sąd podziela argumentację Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie zarzutu skierowania decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z [...] stycznia 2007r. do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził, że błędem powodującym nieważność jest w szczególności skierowanie decyzji do organu podmiotu postępowania i określenie go jako strony postępowania zamiast samego podmiotu, a niepełne (błędne) określenie strony nie oznacza skierowania tej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 31 marca 1998 r., IV SA 884-885/96, wyrok NSA z dnia 14 lutego 1986 r., sygn. akt III SA 1307/85).
Należy także podzielić stanowisko organu zajęte w zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w cytowanym już art. 156 §1 Kpa, w oparciu o którą mogłoby nastąpić unieważnienie decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] stycznia 2007r.
Podkreślić trzeba, iż rażące naruszenie prawa powinno być traktowane jako zjawisko o wyjątkowym charakterze, a przy tym wymagające do jego stwierdzenia przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, organy administracji dopełniły w tym zakresie ciążących na nich obowiązków stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 Kpa.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło