II OSK 1270/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Wojciech Chróścielewski, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla terenu rolnego, który w ramach procedury sporządzania nieobowiązującego już planu miejscowego uzyskał zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze, wymagana jest ponowna zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu, jeśli wchodzi w skład większego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji nie służącej rolniczemu wykorzystaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że teren rolny, który w ramach procedury sporządzania nieobowiązującego już planu miejscowego uzyskał zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze, nie wymaga ponownej zgody na zmianę przeznaczenia, nawet jeśli wchodzi w skład większego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji nierolniczej. Kluczowe jest, aby inwestycja mieściła się w zakresie celu, na który nastąpiło odrolnienie w starym planie. Organy administracji miały obowiązek wyjaśnić, jaka część działki była objęta zgodą na przeznaczenie nierolne i jaka znajdowała się w planie miejscowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy domów jednorodzinnych na działkach rolnych. Prezydent Miasta odmówił uwzględnienia wniosku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżących M. i B. K., podzielając w istocie stanowisko WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. i B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 786/08 w sprawie ze skarg M. K. i B. K. oraz J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009 r., II SA/Po 786/08, po rozpoznaniu skarg M. K. i B. K. oraz J. D., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz. 717 ze zm.) odmówił uwzględnienia wniosku J. D. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domów jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, garaży i drogi dojazdowej, przewidzianych do realizacji na terenie działek nr [...] arkusz. [...], obręb G. , położonych w Poznaniu, w rejonie ulic [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na tą decyzję wnieśli do J. D. oraz B. i M. małż. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że uwzględnił obie skargi, choć w przeważającym zakresie z innych przyczyn niż w nich wywiedziono (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej – p.p.s.a.).
Jak wskazał Sąd, przesłanki ustalenia decyzją administracyjną warunków zabudowy dla terenu pozbawionego planu miejscowego określone zostały w art. 61 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisu tego wynika, że wydanie pozytywnej decyzji uzależnione zostało od łącznego spełnienia warunków określonych w jego ust. 1 pkt 1 do 5. Wśród nich, ustawodawca zawarł wymóg prawny związany z ochroną gruntów rolnych i leśnych. Mianowicie, w art. 61 ust. 1 pkt 4 postanowił, że dopuszczalne jest wydanie pozytywnej decyzji jeżeli "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1". Przepis ten odwołuje się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. nr 121 poz. 1266 z późn. zm.), a więc do przepisów odrębnych, o których jest również mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu (...). Równocześnie przepis ten zwalnia od potrzeby spełnienia warunku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych te ich obszary, których dotyczyła zgoda uzyskana przy sporządzaniu planów miejscowych, które utraciły swoją moc (uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r. - art. 87 ustawy). Ta regulacja oznacza, że można ustalić warunki zabudowy dla terenu rolnego (leśnego), dla inwestycji nie służącej rolniczemu (leśnemu) wykorzystaniu, jeżeli zmiana przeznaczenia dokonana została w okolicznościach, o których mowa w cytowanym przepisie. Sąd podzielił przy tym stanowisko wyrażone w literaturze (por. Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red.. Z. Niewiadomskiego, Wyd. 2 C.H.Beck, s. 508), że wykładnia celowościowa art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy uzasadnia przyjęcie, że obszar objęty zgodą uzyskaną w trakcie procedury planistycznej związanej z uchwaleniem nieobowiązującego już planu, nie wymaga nowej zgody, jeżeli inwestycja będzie mieścić się w zakresie celu, na który nastąpiło odrolnienie w starym planie. Inne grunty rolne, nie spełniające omówionego wyżej warunku, wymagają zgody na zmianę ich przeznaczenia, o ile stanowią tak przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy IV, wymaga zgody marszałka województwa, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha. Wbrew zarzutom skargi J. D. , Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że cały teren objęty jego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy odpowiada pojęciu zwartego obszaru projektowanego do innego niż rolnicze przeznaczenie, w rozumieniu cyt. wyżej przepisu.
Jak wyjaśnił to NSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., II OSK 1826/07 (Lex nr 466373), ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki (działek) objętej wnioskiem, jako całości, a nie jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana. Decyzja taka przesądza jedynie - co do zasady - że na konkretnej działce wskazanej we wniosku jest możliwość realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia (z określonymi jego parametrami) nie określa natomiast dokładnego położenia inwestycji na działce. Zatem na tym etapie nie rozstrzyga się, która część działki przeznaczona będzie na cele nierolnicze. W powołanym wyroku Sąd dalej stwierdził, że "zwartym obszarem projektowanym do takiego przeznaczenia" jest obszar całej działki (działek) objęty wnioskiem inwestora. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił cytowane wyżej stanowisko. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych zawiera dwa kryteria decydujące o potrzebie uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie gruntów rolnych (leśnych) na inne niż rolnicze (leśne) cele, a mianowicie kryterium obszarowe i kryterium odnoszące się do klasy gruntu.
W sprawie bezspornym było, że teren działki inwestora nr [...] jest gruntem rolnym stanowiącym użytki rolne klasy IV i ma powierzchnię 1,90 ha. Co do zasady wymagałby zatem zgody na zmianę przeznaczenia. W toku postępowania administracyjnego skarżący J. D. przedłożył postanowienie Prezydenta m. Poznania z [...] czerwca 2006 r. i z tej samej daty zaświadczenie tego organu - wydane w sprawie [...], pismo Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z 21 listopada 2007 r. i wyrys z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. Poznania uchwalonego 6 grudnia 1994 r. Z treści powołanych dokumentów wynika, że według ustaleń wskazanego wyżej planu miejscowego, który utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. działka nr [...] i część działki nr [...], obręb [...], położone przy ul. [...] w Poznaniu, oznaczone były symbolami:
"IIIKZ12.zo - tereny przestrzeni otwartych - lasy komunalne, doliny rzek (...)
IIIMB14.m3 - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej-niskiej, w rejonie o przewadze osiedli mieszkaniowych (...)". Równocześnie w piśmie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej podano, że "grunty rolne znajdujące się na terenie oznaczonym symbolem IIIMB14.m3 w nieobowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. Poznania uzyskały zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze w ramach procedury sporządzania tego planu".
Z motywów zawartych w zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium Odwoławcze uznało cytowane wyżej informacje za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji nie wyjaśniło przyczyn istotnych rozbieżności między treścią decyzji organu I instancji, a treścią przedłożonych przez skarżącego J. D. dokumentów, ani też czy i jeśli tak, jaki obszar działki rolnej o numerze [...] (ew. także o numerze [...]) objęty był zgodą na zmianę przeznaczenia, uzyskaną przy sporządzaniu planu miejscowego z 1994 r.
Wbrew przekonaniu Kolegium wyjaśnienie powyższych kwestii było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że część działki nr [...] została na mocy nieobowiązującego planu miejscowego - za zgodą właściwych organów - "odrolniona" to zgody na zmianę przeznaczenia wymagałaby tylko pozostała część działki. Jednak pod warunkiem, że owy teren odpowiadałby normie obszarowej. Nie można zdaniem Sądu twierdzić, że grunt rolny, który w warunkach art. 61 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej ustawy uzyskał już zgodę na inne przeznaczenie, ponownie wymaga takiej zgody, z tej przyczyny, że wchodzi w skład większego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji nie służącej rolniczemu wykorzystaniu gruntów.
Z przyczyn wyżej podanych, Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze M. i B. małżonków K. o potrzebie uzyskania przez inwestora zgody na zmianę przeznaczenia całej nieruchomości, niezależnie od ewentualnej zgody udzielonej dla jej części w toku procedury planistycznej. Inwestor zamierza realizować inwestycję zgodną z celem wynikającym z ustaleń planu miejscowego z 1994 r. objętych symbolem IIIMB14.m3. Natomiast krytyczne uwagi skarżących dotyczące wypowiedzi Kolegium co do skutków podziału geodezyjnego nieruchomości inwestora nie wymagają merytorycznej oceny Sądu. Marginalna wypowiedź Kolegium nie dotyczyła bowiem okoliczności rozpoznawanej sprawy i nie miała wpływu na jej rozstrzygnięcie. Jakkolwiek zauważyć należy, że była ona zbędna i nieuprawniona.
Rację ma natomiast skarżący D. zarzucając Kolegium naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wypowiedzenia się na temat działki nr [...]. Sąd wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że działka ta ma powierzchnię 65 m2. Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym "Malta", uchwalonym w kwietniu 2002 r., część tej działki o powierzchni 37 m2 jest przeznaczona pod drogę. Pozostałe 28 m2 działki nie jest objęte planem i stanowi łąkę klasy IV (k. 21, 131 - 132 akt adm. I inst. oraz k. 17 akt adm. II inst.).
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja wydana została w warunkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Kolegium nie wyjaśniło bowiem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla oceny, czy w sprawie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zakładając przedwcześnie, że wystąpiła jedna z negatywnych przesłanek do wydania decyzji pozytywnej organ odwoławczy nie ocenił dalszych okoliczności sprawy i w konsekwencji nie odniósł się tak do stanowiska organu I instancji jak i kwestionujących go zarzutów odwołania. W tej sytuacji zaskarżona decyzja musiała ulec uchyleniu.
Na koniec wyjaśniono, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku skarżących małż. M. i B. K. o odroczenie przedłożonego w toku rozprawy wyznaczonej na dzień 18 sierpnia 2009 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku, ponieważ nie został on dostatecznie umotywowany. Skarżący wskazali jedynie, iż w dniu rozprawy (18 sierpnia 2009 r.) zaplanowali uczestnictwo w uroczystości pogrzebowej. Nie sprecyzowali jednak, w jakich godzinach uroczystość miała się odbyć i czy jej termin pozostawał w kolizji z terminem rozprawy. Było to istotne tym bardziej, że rozprawa w całości odbyła się w godzinach porannych (zakończyła się o godz. 9.40).Ocena wniosku o odroczenie rozprawy w aspekcie art. 109 p.p.s.a. musi być dokonana przy założeniu, że wnoszący o odroczenie rozprawy ma obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (składaniu wniosków procesowych) oraz rozważeniu, że czynność ta może mieć wpływ na przewlekłość postępowania.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła M. K. i B. K. , zaskarżając wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy poprzez :
1. błędną i dowolną wykładnię treści przepisów art. 61 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez przyjęcie że wykładnia celowościowa tych przepisów uzasadnia przyjęcie, że obszar objęty zgodą uzyskana w trakcie procedury planistycznej związanej z uchwaleniem nieobowiązującego już planu, nie wymaga nowej zgody, jeżeli inwestycja mieścić się będzie w zakresie celu, na który nastąpiło odrolnienie w starym planie.
2. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze:
- za "nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy" uznało informacje wynikające z postanowienia Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2006 r. i zaświadczenia Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia 21 października 2007 r. oraz wyrysu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania uchwalonego 6 grudnia 1994 r.
- nie wyjaśniło "przyczyn istotnych rozbieżności między treścią decyzji pierwszoinstancyjnej a treścią przedłożonych przez skarżącego J. D. dokumentów, ani nie wyjaśniło czy a jeśli tak to jaki obszar działki rolnej o numerze [...] i Ew. także o numerze [...]) objęty był zgoda na zmianę przeznaczenia, uzyskana przy sporządzaniu planu miejscowego z 1994 r. "podział przedmiotowej działki nr [...] na dwie części, z których jedna mieściłaby się w granicach obszaru, który według planu miejscowego obowiązującego do końca 2003 r. przeznaczony był pod zabudowę, a druga byłaby poza tym obszarem, spowodowałby, iż na tę pierwszą działkę Odwołujący (przed wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy) nie musiałby uzyskać zgody na zmianę jej przeznaczenia z rolniczego na budowlane, a zgoda taka byłaby konieczna jedynie co do drugiej działki (nie objętej w/w planem miejscowym).
3. błędne i dowolne przyjęcie, że wyjaśnienie w/w kwestii było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na stronie 11 i 12.
4. błędne i dowolne przyjęcie, że jeżeli "część działki nr [...] została na mocy nieobowiązującego planu miejscowego - za zgoda właściwych organów odrolniona, to zgody na zmianę przeznaczenia (...) wymagała tylko pozostała część działki" "jednak pod warunkiem, ze owy teren spełniałby przesłanki z art.7 ust.2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a zatem m.in. odpowiadałby normie obszarowej".
5. błędne i dowolne przyjęcie, że nie można twierdzić, że grunt rolny, który w warunkach art.61 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy uzyskał już zgodę na inne przeznaczenie, ponownie wymaga takiej zgody, z tej przyczyny że wchodzi w skład większego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji nie służącej rolniczemu wykorzystaniu gruntów,
6. błędne i dowolne przyjęcie, że niesłuszny jest pogląd skarżących M. i B. K. , o potrzebie uzyskania przez inwestora zgody na zmianę przeznaczenia całej nieruchomości, niezależnie od ewentualnej zgody udzielonej dla jej części w toku procedury planistycznej,
7. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wypowiedzenia się na temat działki nr [...],
8. błędne i dowolne przyjęcie, że w/w decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w warunkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., z naruszeniem art.7 i 77 § 1 k.p.a.,
9. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla oceny, czy w sprawie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
10. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedwcześnie przyjęło, że wystąpiła jedna z negatywnych przesłanek do wydania decyzji pozytywnej,
11. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie oceniło dalszych okoliczności sprawy i nie odniosło się do stanowiska organu I instancji jak i kwestionujących je zarzutów odwołania,
12. błędne i dowolne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ewentualnie ponownie rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym winno uwzględnić fakt nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
13. naruszenie art. 7 i art. 10 k.p.a. oraz art.109 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., poprzez oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy na której wydany został zaskarżony wyrok i rozpoznanie sprawy mimo odpowiedniego usprawiedliwienia nieobecności M. i B. K. na tej rozprawie nadzwyczajnym nagłym zdarzeniem, jakim było uczestnictwo w godzinach porannych i południowych w rodzinnych uroczystościach pogrzebowych w miejscowości Trzebów powiat Sulęcin, oddalonej od Poznania o ponad 160 km.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi który wydał zaskarżony wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełnym zakresie spełnia wymienione wyżej wymagania. Nie dość, iż nie powołano się w niej na żadną z ustawowych podstaw takiej skargi z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to żaden ze zgłoszonych zarzutów, za wyjątkiem ostatniego, nie zawiera uzasadnienia. Nie wskazano jednocześnie, jak składający skargę kwalifikuje sformułowane zarzuty. Czy są to zarzutu naruszenia prawa materialnego czy też prawa procesowego? W konsekwencji, nie zaznaczono też, w jaki sposób Sąd I instancji naruszył te przepisy – czy przez błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie – jeżeli było to naruszenie prawa materialnego, czy też w odniesieniu do ewentualnego naruszenia przepisów postępowania czy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy? Mimo tych mankamentów skargi kasacyjnej, skoro wskazano w niej konkretne przepisy, które zdaniem składających skargę kasacyjną naruszył Sąd, skarga ta nie może zostać odrzucona, a podniesione w niej zarzuty muszą zostać merytorycznie rozpoznane.
Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków sformułowanych w 5 punktach tego ustępu. W rozpoznawanej sprawie podstawowe przy tym znaczenie ma warunek z punktu 4 tego art. 61 ust. 1: "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgoda uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1". Art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymienia ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 z późn. zm.). Art. 67 tej ustawy stanowił, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie (1 styczeń 1995 r.), jeżeli zaś rada gminy uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpiła do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany plan zachowywał ważność do czasu uchwalenia nowego planu jednak nie dłużej niż 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, iż teren planowanej inwestycji znajduje na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem Ł IV (łąka) i W (rów) – działka nr [...] oraz na działce nr [...] (o pow. 65 m2, z czego 37 m2 przeznaczonych jest pod drogę, a pozostała część stanowi łąkę. Z postanowienia Prezydenta m. Poznania z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz pochodzącego z tej samej daty zaświadczenia tego organu oraz pisma Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia 21 listopada 2007 r. i wyrysuj z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Poznania uchwalonego w dniu 6 grudnia 1994 r. wynika, że w planie tym działka nr [...] i część działki nr [...] oznaczone były symbolami IIIKZ12.zo – tereny przestrzeni otwartych – lasy komunalne, doliny rzek (...), IIIMB14.m3 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej-niskiej w rejonie o przewadze osiedli mieszkaniowych. Z powołanego pisma z dnia 21 listopada 2007 r. wynika, że grunty rolne na terenie IIIMB14.m3 uzyskały zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze w ramach procedury sporządzania tego planu. W uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010r. II OPS 1/10, LEX nr 621577, przyjęto, że jeżeli wyrażono zgodę w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) na zmianę przeznaczenia terenu z rolnego czy leśnego na nierolny i nieleśny, a zmiana ta została zawarta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest spełniony.
W toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono jednak, jaka część działki nr [...] objęta była zgodą na przeznaczenie jej na cele nierolne, a jednocześnie, jaka część tej działki znajdowała się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego m. Poznania na terenie oznaczonym symbolem IIIMB14.m3. Jest to istotne, gdyż bez względu na zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej dla tego terenu nie wymagana już była nowa zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów z rolnych na nierolne. Ponadto organy administracji nie wypowiedziały się w swych decyzjach odnośnie działki nr [...] – własne ustalenia w tym zakresie poczynił Sąd I instancji.
Zwartym obszarem projektowanym do takiego przeznaczenia" w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest obszar całej działki, na której realizowana ma być planowana inwestycja. W przepisie tym jest mowa o "obszarze zwartym", przez co należy rozumieć teren jednej lub kilku działek wyodrębniony ściśle oznaczonymi granicami (podobnie jak w projekcie planu). Tymczasem obszar planowanej przez inwestora zabudowy nie jest geodezyjnie rozgraniczony.
Z tych względów uznać wypada, iż właściwie Sąd I instancji zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylił zaskarżona decyzję.
Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej innych zarzutów niż dotyczące braku konieczności uzyskiwania ponownej zgody na zmianę przeznaczenia z rolnego na niewolny gruntów, które taką zgodne uzyskały wcześniej, można jeszcze zauważyć, co następuje:
Art. 61 ust. 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie był przez Sąd I instancji stosowany i w stanie faktycznym sprawy nie mógł być stosowany, tak więc zarzut jego naruszenia jest chybiony. Jest oczywiste, że organ odwoławczy nie wyciągnął należytych wniosków z faktu odrolnienia części działki nr 8/1.
Zarzut naruszenia art. 7 i 10 k.p.a. oraz art. 109 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 nie jest trafny. Po pierwsze, dlatego, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosuje się przepisów k.p.a., a przepisy procesowe zawarte w p.p.s.a. Po drugie zaś z tego powodu, iż wniosek o odroczenie rozprawy przed Sądem I instancji nie został w sposób dostateczny uzasadniony. Gdyby w owym wniosku przedstawiono argumenty podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące okoliczności uroczystości pogrzebowych członka rodziny, to można by stawiać Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 183 § 2 p.p.s.a.
Decyzja administracyjna wydawana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy z daty jej wydawania. W sytuacji, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku uchylenia przez Sąd jego decyzji będzie ponownie rozpoznawało sprawę, winno będzie orzekać na podstawie aktualnego na dzień tego orzekania stanu prawnego. Oceniało więc będzie przesłankę z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście m. In. art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstanie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło