II OZ 128/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. i J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 2638/03 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. G. i J. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2003 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w tej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w związku z tym, że skarżący A. G. i J. G. nie wykonali zarządzenia Sądu z dnia 9 stycznia 2007 r., którym zostali zobowiązani do wskazania prawidłowego adresu uczestnika postępowania A. W.. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący przedstawili bowiem jedynie zaświadczenie Burmistrza Gminy K. o braku zameldowania A. W. na terenie tej gminy, nie zasięgnęli natomiast informacji w Centralnym Biurze Adresowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. (sygn. akt II OZ 819/07) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu sąd odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie obowiązek ustalenia adresu uczestnika postępowania nałożono jedynie na skarżących, nie korzystając z możliwości zwrócenia się w tej sprawie również do innych stron (uczestników) postępowania, w tym przede wszystkim do organu administracji, któremu z racji prowadzonego postępowania administracyjnego aktualny adres zamieszkania strony może być znany. Sąd stwierdził również, że wezwanie skarżących do wskazania adresu uczestniczki zostało sformułowane niedostatecznie precyzyjnie. Skoro bowiem wezwano ich do przedstawienia informacji z organu ewidencji ludności gminy lub Centralnego Biura Adresowego MSWiA, to występując do Urzędu Gminy K. mogli pozostawać w przekonaniu, że wykonali nałożony przez Sąd obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że gdyby działania te okazały się niewystarczające, Sąd I instancji na podstawie art. 6 p.p.s.a. powinien pouczyć strony, działające bez adwokata lub radcy prawnego o treści art. 78 i 79 tej ustawy, dotyczących instytucji ustanowienia kuratora dla osoby, której miejsce pobytu nie jest znane. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie zawiesił postępowanie sądowe w tej sprawie. Sąd wskazał, iż warunkiem prawidłowego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego co do istoty sprawy jest udział wszystkich stron i uczestników, zaś uchybienia w tym zakresie prowadzą do jego nieważności (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). W związku z powyższym dla nadania dalszego biegu tej sprawie niezbędne jest ustalenie aktualnego adresu zamieszkania uczestniczki A. W., bądź ustanowienie dla niej - jako osoby nieznanej z miejsca pobytu - kuratora. Zgodnie z art. 78 p.p.s.a. ustanowienie kuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest możliwe wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że skarżąca A. G. nie wskazała aktualnego adresu uczestniczki, zaś pouczona dwukrotnie o trybie ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, nie złożyła stosownego wniosku, domagając się ustanowienia takiego kuratora z urzędu. Sąd zwrócił się ponadto, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w postanowieniu z dnia 26 września 2007 roku, sygn. akt II OZ 819/07, do skarżącego J. G., organu administracji publicznej i uczestników postępowania o wskazanie aktualnego adresu zamieszkania uczestniczki, potem zaś wezwał strony do złożenia stosownych wniosków dotyczących ustanowienia kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki, jednak wnioski te nie wpłynęły do chwili obecnej. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Sąd uznał, że w związku z tym, że skarżący nie wykonali zarządzeń Sądu, a podjęte przez Sąd dodatkowe czynności, mające na celu ustalenie adresu uczestniczki postępowania lub ustanowienie dla niej kuratora okazały się bezskuteczne, nie ma możliwości nadania przedmiotowej sprawie dalszego biegu. Istnieją więc podstawy do zawieszenia postępowania sądowego w tej sprawie. Zażalenie na to postanowienie wnieśli J. G. i A. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem nadania jej dalszego biegu. Skarżący wskazali, że powodem przedłużania się postępowania w niniejszej sprawie jest brak możliwości ustalenia adresu A. W.. Ich zdaniem obowiązek ustalenia adresu tej osoby spoczywa na wnioskodawcy S. W.. To on powinien również złożyć wniosek o ustanowienie dla niej kuratora, ewentualnie kurator ten powinien zostać ustanowiony przez Sąd z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kwestia prawidłowości zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. (sygn. akt II OZ 819/07) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2007 r. o zawieszeniu tego postępowania. Stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w pełni zastosował się do wytycznych sądu odwoławczego, dokonując wszystkich wskazanych czynności mających na celu ustalenie adresu uczestniczki postępowania A. W., ewentualnie ustanowienie dla niej kuratora na podstawie art. 78 p.p.s.a., aby możliwe było nadanie sprawie dalszego biegu. Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2007 r. (k.153) Sąd wezwał skarżących, pełnomocnika organu oraz uczestników postępowania do podania aktualnego adresu zamieszkania A. W.. Na wezwanie to odpowiedziała jedynie skarżąca A. G., która w piśmie z dnia 30 lipca 2008 r. (k.196) oświadczyła, że nie udało jej się ustalić miejsca pobytu uczestniczki, ponieważ z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji otrzymała informację, że osoba ta nie figuruje w zbiorze PESEL. W związku z powyższym Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 1 września 2008 r. (k. 199) skierowanym do A. G. i zarządzeniem z dnia 9 października (k.204) skierowanym do wszystkich stron postępowania wezwał strony do wskazania czy składają wniosek o ustanowienie dla A. W. kuratora na podstawie art. 78 p.p.s.a. w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania. W wykonaniu tego zarządzenia skarżąca A. G. oświadczyła, że nie zamierza składać wniosku o ustanowienie kuratora dla uczestniczki nieznanej z miejsca pobytu i domaga się ustanowienia tego kuratora przez Sąd z urzędu (pismo z dnia 27 października 2008 r.). W piśmie z dnia 3 listopada 2008 r. Wojewoda Mazowiecki również oświadczył, że nie składa wniosku o ustanowienie kuratora dla A. W.. Pozostałe strony postępowania nie odpowiedziały na to wezwanie Sądu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykonali zarządzenia Sądu z dnia 4 grudnia 2007 r. (k.153), w wykonaniu którego wezwano ich do podania aktualnego adresu zamieszkania uczestniczki postępowania A. W.. Adresu tego nie wskazał również organ administracji i uczestnicy postępowania. Żadna ze stron postępowania nie wystąpiła również – pomimo skierowanego do nich przez Sąd pouczenia o treści art. 78 i 79 p.p.s.a. - z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla tej uczestniczki. W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo zawiesił postępowanie sądowe w tej sprawie, gdyż brak adresu jednej ze stron postępowania oraz brak wniosku o ustanowienie dla niej kuratora uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Zgodnie z treścią art. 78 p.p.s.a. jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczona skarga lub inne pismo w postępowaniu sądowym albo orzeczenie wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający. Z przepisu tego wynika, że ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest możliwe wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Brak więc podstaw prawnych do ustanowienia takiego kuratora przez Sąd z urzędu, czego domagają się skarżący. Brak również podstaw do tego, aby Sąd nałożył obowiązek wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie kuratora na inwestora, który w niniejszym postępowaniu sądowym jest jednym z uczestników postępowania. Ustalenie adresu uczestnika postępowania lub wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie dla niego kuratora leży głównie w interesie skarżących, którzy są najbardziej zainteresowani jak najszybszym zakończeniem postępowania sądowego i merytorycznym rozpoznaniem przez Sąd ich skargi. Uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.