I OZ 1005/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 684/08 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 684/08 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2008 r., Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 684/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." - odmówił W. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2007 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, iż W. S. w dniu 22 sierpnia 2009 r. wniósł o doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 marca 2009 r. celem jego zaskarżenia do NSA. Skarżący podniósł, że ma prawo żądać powyższego wyroku, gdyż należycie wypełnił zarządzenie Sądu z dnia 2 września 2008 r. wzywające do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie skarżącego zawiadomienie o terminie rozprawy nie jest równoznaczne z terminem ogłoszenia wyroku, zaś klauzula nieobowiązkowego stawiennictwa na rozprawie nie daje się pogodzić ze skutkami tej nieobecności. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku lub doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku nastąpiło na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. o terminie której skarżący był prawidłowo powiadomiony. Termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg w dniu 12 marca 2009 r. i upłynął w dniu 18 marca 2009 r. W związku z tym, iż od ogłoszenia wyroku do dnia złożenia przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął termin znacznie dłuższy niż siedem dni, Sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 141 § 3 p.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji podkreślił także, iż w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został pouczony o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz skutkach jego uchybienia. Nadto z zawiadomienia tego wynika, że na rozprawie może zapaść wyrok, którego sentencji nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. S. wniósł o jego uchylenie. Skarżący stwierdził, że prawidłowe powiadomienie o terminie rozprawy, nieobowiązkowym stawiennictwie oraz celu posiedzenia – rozprawa nie jest równoznaczne z terminem ogłoszenia wyroku. Zdaniem skarżącego zaskarżone postanowienie narusza stanowienie prawa państwa demokratycznego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, konstytucyjne prawa człowieka i obywatela oraz podstawowe zasady porządku prawnego, natomiast zastosowanie art. 141 § 2 p.p.s.a jest niewłaściwe i narusza normę prawną. W ocenie skarżącego już samo uiszczenie wpisu od skargi uprawnia do otrzymania orzeczenia zapadłego w sprawie. Nadto skarżący podniósł kwestie odnoszące się do meritum sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przepis art. 141 p.p.s.a. zerwał zatem z zasadą obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne uzasadnienia wszystkich wyroków. Wobec tego warunkiem koniecznym sporządzenia uzasadnienia było złożenie wniosku o jego sporządzenie w trybie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W takim przypadku, tj. sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek – art. 142 § 2 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04, niepubl., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 309). Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że nie mogą być przedłużane ani skracane; mogą być zaś przywracane na wniosek strony. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., biegł w rozważanej sprawie od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 11 marca 2009 r. i upłynął w dniu 18 marca 2009 r. Natomiast skarżący wniosek o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku złożył dopiero w dniu 22 sierpnia 2009 r. Konkludując, uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do wydania, stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a., postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Odnośnie stwierdzenia skarżącego, iż zawiadomienie o terminie rozprawy i nieobowiązkowym stawiennictwie nie jest równoznaczne z terminem ogłoszenia wyroku wskazać należy – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji – że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został prawidłowo pouczony o tym, iż sentencji wyroku nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie oraz o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i skutkach jego uchybienia. Błędne jest także rozumowanie skarżącego, iż samo uiszczenie wpisu od skargi uprawnia do otrzymania wyroku zapadłego na rozprawie, gdyż jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zwrócić należy także uwagę, iż obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.) nie jest obowiązkiem nieograniczonym. Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań; obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania i dających gwarancje prawa strony do obrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II UKN 639/99, opubl. OSNP 2002/3/78). Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakłada na Sąd obowiązku pouczania strony o skutkach nieobecności na rozprawie, jak też informowania stron o tym, jakie orzeczenia mogą zapaść na rozprawie i jakie służą od nich środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. A zatem, ustawodawca pozostawił woli stron decyzję co do udziału w rozprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.