II OSK 241/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 48/08 odrzucające w punkcie pierwszym skargę J. W. oraz rozstrzygające w punkcie drugim o kosztach postępowania w sprawie bezczynności Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 48/08, odrzucił w punkcie pierwszym skargę J. W. oraz rozstrzygnął w punkcie drugim o kosztach postępowania przyznając adwokatowi A. O. od Skarbu Państwa kwotę 309,80 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej w sprawie bezczynności Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wyrażoną w nierozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie rozbiórki szczelnego zbiornika na gnojowicę na działce o nr ewid. [...] we wsi I., gmina N.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że z treści skargi wynika, że skarżąca zarzuca Podlaskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niewłaściwe załatwienie jej wniosku z dnia [...] marca 2008 r. o rozbiórkę szczelnego zbiornika na gnojowicę, organ natomiast w trakcie rozprawy w dniu 18 listopada 2008 r. (k. 46) podniósł, iż w dacie złożenia przez skarżącą przedmiotowego wniosku toczyło się już przed organem I instancji postępowanie dotyczące przedmiotowego obiektu budowlanego (od lutego 2008 r.), dlatego też Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku załatwił wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2008 r. udzielając jej w dniu [...] kwietnia 2008 r. informacji o stanie sprawy. Sąd uznał zatem, że skarżąca zarzuciła organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na nierozpoznaniu jej skargi, wniesionej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 - 240 kpa) na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce, przed którym toczy się postępowanie co do rozbiórki obiektu. Sąd stwierdził, że skarga wniesiona na nienależyte wykonanie zadań przez organ I instancji nie może stanowić przedmiotu skargi do Sądu, a zatem i ewentualna bezczynność organu w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, bowiem nie należy do spraw wymienionych w art. 3 ppsa i dlatego odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła J. W., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 133 § 1 w związku z art. 106 § 3 i art. 113 § 1 ppsa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, 2) art. 58 § 1 pkt 1 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie niewydania postanowienia o przekazaniu jej podania z dnia [...] marca 2008 r. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w oparciu o uznanie, iż pismo skarżącej stanowi skargę rozpoznawaną w trybie art. 227 - 240 kpa, albowiem dotyczy postępowania już prowadzonego przez organ powiatowy, podczas gdy przekonanie Sądu o tożsamości sprawy prowadzonej i wynikającej z pisma skarżącej nie zostało poparte dowodem, a wynika jedynie z twierdzenia pełnomocnika skarżonego organu oraz nie zawiera cech skargi o jakiej mowa w art. 227 kpa, 3) art. 149 ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi i niezobowiązanie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku do wydania postanowienia o przekazaniu wniosku skarżącej właściwemu organowi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do twierdzenia, iż pismo skarżącej z dnia 14 marca 2008 r. zatytułowane "wniosek o rozbiórkę szczelnego zbiornika na gnojownicę (...)" powinien być potraktowany tak przez organy, jak i przez Sąd jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania dotyczącego rozbiórki tegoż zbiornika, a nie jako skarga złożona w trybie przepisów działu VIII kpa, czego skutkiem było odrzucenie przez Sąd I instancji skargi wniesionej do tego Sądu na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wobec nierozpoznania przedmiotowego pisma. Z akt sprawy wynika natomiast, że Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 18 kwietnia 2008 r. odnosząc się do zarzutów dotyczących zbiornika na gnojownicę w I., wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest w toku, jednocześnie wskazał, że przedmiotowy zbiornik jest traktowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce jako realizowany bez wymaganej zgody administracji architektoniczno - budowlanej. Następnie pismem z dnia 28 maja 2008 r. podtrzymał swoje stanowisko. Fakt ten został również potwierdzony przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku. W myśl bowiem art. 227 kpa przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skoro zatem postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w przedmiocie rozbiórki zbiornika na gnojownicę było w toku na czas złożenia pisma skarżącej zatytułowanego "wniosek o rozbiórkę szczelnego zbiornika na gnojownicę (...)", to Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku słusznie potraktował to pismo jako skargę z art. 227 kpa, uznając iż strona skarży się na niewłaściwe załatwianie jej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych jakimi są skargi zawarte w dziale VIII kpa, a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kpa. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowym orzecznictwie tego sądu. Ewentualna bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przez ten organ przy zastosowaniu przepisów działu VIII kpa również nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę jest zatem zgodne z prawem, zaś twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mimo zaskarżenia postanowienia w całości w skardze kasacyjnej nie podnosi się jakie przepisy, zdaniem skarżącej, Sąd naruszył przy orzekaniu o kosztach postępowania, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie skargi kasacyjnej w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 182 § 1 ppsa. Wobec faktu, że przepisy art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami, natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 ppsa, a zatem o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Sąd I instancji.