III SA/Lu 229/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-01
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia, w ramach swojej autonomii, może uzależnić przyznanie stypendium za wyniki w sporcie od reprezentowania uczelni na zawodach i zgłoszenia do nich przez uczelniany klub AZS, nawet jeśli student osiągnął wysokie wyniki sportowe?Ratio decidendi
Uczelnia, korzystając z autonomii zagwarantowanej konstytucyjnie i ustawowo, może w ramach regulaminu stypendialnego wprowadzić warunki przyznania stypendium za wyniki w sporcie, takie jak reprezentowanie uczelni na zawodach i zgłoszenie do nich przez uczelniany klub AZS. Te warunki nie naruszają przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ani nie wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego rektora do ustalania szczegółowych kryteriów pomocy materialnej dla studentów. Student, który nie spełnił tych wymogów, nie może domagać się przyznania stypendium, nawet jeśli osiągnął wysokie wyniki sportowe.Stan faktyczny
Studentka I.K. złożyła skargę na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium za wyniki w sporcie. Organ odwoławczy uznał, że studentka nie spełniła wymogów regulaminu, ponieważ nie została zgłoszona do zawodów przez uczelniany klub AZS i nie reprezentowała uczelni. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uczelnia prawidłowo zastosowała przepisy regulaminu, a stwierdzone uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w sporcie oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., znak [...], wydaną na podstawie art. 175 ust. 2 i 3, art. 177, art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) w związku z § 77 ust. 2, § 83 ust. 3, 4, 5, 6, 7 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [Uniwersytetu] w L., wprowadzonego zarządzeniem nr 43/2007 Rektora [Uniwersytetu] oraz art. 127 i 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) Odwoławcza Uczelniana Studencka Komisja Socjalna [Uniwersytetu] w L., po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Wydziałowej Studenckiej Komisji Stypendialnej Wydziału [...][Uniwersytetu] w L. z dnia [...] marca 2008r. (bez numeru), w sprawie nieprzyznania stypendium sportowego, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uzasadnił decyzję faktem, iż I. K. nie spełniła warunków uzyskania stypendium za wyniki w sporcie określonych w Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [Uniwersytetu] w L. (dalej: Regulamin stypendialny [Uniwersytetu]). Jak wywiódł organ, z treści § 64 i § 65 Regulaminu wynika, iż pomoc materialna w formie stypendium za wyniki w sporcie może zostać przyznana studentowi w przypadku, gdy student reprezentował [Uniwersytetu] i był zgłoszony do zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu]. Z kolei z § 66 Regulaminu wynika, że stypendium za wyniki w sporcie we współzawodnictwie krajowym przysługuje studentowi reprezentującemu [Uniwersytet] w ligach państwowych. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Klubu Uczelnianego AZS [Uniwersytetu] z dnia 30 stycznia 2008r., zawierające informację, iż I. K. w roku akademickim 2006/07 nie była zgłaszana przez wyżej wymieniony Klub do zawodów sportowych we współzawodnictwie krajowym ani międzynarodowym, nie reprezentowała [Uniwersytet] w L. w zawodach we współzawodnictwie krajowym ani międzynarodowym. W związku z powyższym Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] nie jest w stanie określić jakimi osiągnięciami sportowymi wykazała się Pani I. K.
W ocenie organu odwoławczego z przedstawionych dowodów wynika, że Pani I. K. w roku akademickim 2006/07 nie była zgłaszana przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] w L. do zawodów sportowych oraz nie reprezentowała [Uniwersytetu] w L. we współzawodnictwie krajowym bądź międzynarodowym, a zatem w świetle postanowień Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu] nie przysługuje jej stypendium za wyniki w sporcie.
Na decyzję powyższą I. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie:
- art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez odmówienie prawa do stypendium pomimo osiągnięcia wysokich wyników sportowych;
- § 63 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu] poprzez odmowę przyznania pomocy materialnej w formie stypendium za wyniki w sporcie pomimo posiadania statusu studentki [Uniwersytetu] i przynależności do Klub Uczelnianego oraz osiągnięcia wyniku sportowego klasyfikowanego w Regulaminie jako uprawniające do stypendium sportowego;
- § 64 Regulaminu poprzez nie uwzględnienie w wysokości stypendium wyników za więcej niż jedno premiowane miejsce;
- przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady działania przez organy na podstawie przepisów prawa, zasady stania przez organy w toku postępowania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, obowiązku przeprowadzenia dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy oraz przepisów zobowiązujących organ do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- art. 107 § 3 i 4 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności dokumentom, z których wynikała okoliczność wnioskowania o zgłoszenie do zawodów;
- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy całkowicie pominął w uzasadnieniu decyzji okoliczność zaniechania zgłoszenia skarżącej do zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu], pomimo iż w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające fakt wnioskowania o dokonanie takiego zgłoszenia zarówno przez samą skarżącą, jak i przez jej obecny klub KS "A." Z. W ocenie skarżącej osoby działające w strukturach [Uniwersytetu] wykluczyły ją z możliwości ubiegania się o pomoc finansową za wyniki w sporcie, a okoliczność tę wskazuje się obecnie jako podstawę odmownego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej sytuacja zaistniała w sprawie godzi w podstawowe zasady porządku prawnego.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Uczelniana Studencka Komisja Socjalna [Uniwersytetu] w L. podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Komisja podniosła również, iż nie jest organem, który może wpłynąć na Klub AZS [Uniwersytetu] w L. czy trenera odpowiedzialnego za zgłoszenie zawodnika do zawodów. Z dokumentów znajdujących się w materiale dowodowym w sprawie (w szczególności komunikatu z zawodów) nie wynika fakt reprezentowania [Uniwersytetu] przez skarżącą w Akademickich Mistrzostwach Polski Uniwersytetu, lecz KS "A." Z. W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. organ stwierdził, iż jest on bezzasadny, albowiem skarżąca brała czynny udział w postępowaniu i mogła na każdym etapie zapoznać się z materiałem dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpatrujący skargę na decyzję administracyjną zobowiązany jest do dokonania kompleksowej oceny jej zgodności z prawem, obejmującej zarówno dochowanie wymogów proceduralnych, jak i zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym. Istotne jest przy tym, że ocena sądu nie jest uzależniona od zarzutów wskazanych w skardze, w świetle bowiem art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd ma zatem nie tylko uprawnienie, ale wręcz obowiązek kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego, czy zarzuty podniesione w skardze mają uzasadnione podstawy.
Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji musi rozpocząć się od zbadania, czy organ administracji publicznej zachował wymagane prawem standardy proceduralne. Strona w skardze podnosi szereg zarzutów dotyczących naruszenie podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza odnoszących się do postępowania dowodowego prowadzonego przez organ. W ocenie Sądu większość z tych zarzutów nie ma uzasadnionych podstaw.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005 r. Nr 164, poz. 1365) do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę utrwalone już orzecznictwo w tym zakresie, które zapadło na tle podobnego uregulowania zawartego w art.191 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 z późn.zm.), a przede wszystkim stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 8 listopada 2000 r. SK 18/99, opubl. W OTK ZU 2000/7 poz. 258, odpowiednie stosowanie przepisów kpa, ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędne do załatwienia spraw i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Jest to związane z autonomią szkół wyższych, którą to autonomię należy rozumieć jako konstytucyjnie chronioną sferę wolności prowadzenia badań naukowych i kształcenia, w ramach obowiązującego porządku prawnego – art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Analogia do stosunków administracyjnyoprawnych nie może natomiast prowadzić do uczynienia wprost z rektora, lub innego organu uczelni – organu administracji państwowej. Nakaz odpowiedniego stosowania kpa należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie kpa, winny mieć również zastosowanie do adresata decyzji rektora, chyba, że szczególne cechy sprawy to uniemożliwiają.
Podstawą odmowy przyznania skarżącej stypendium za wyniki w sporcie był fakt niespełnienia przez nią wymogów określonych w Regulaminie stypendialnym [Uniwersytetu], a w szczególności wymogu, aby student ubiegający się o stypendium osiągnął wysoki wynik na zawodach sportowych określonej rangi, przy czym reprezentował na tych zawodach [Uniwersytetu] i był do nich zgłoszony przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] (§ 64 i § 65 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu]). Wniosek o przyznanie stypendium sportowego na rzecz skarżącej miał uzasadniać fakt zajęcia przez nią dwóch pierwszych miejsc na Akademickich Mistrzostwach Polski, jakie odbyły się w dniach 26-27 maja 2007r. w Warszawie. Faktem nie kwestionowanym jest przy tym, że skarżąca uczestniczyła w tych zawodach jako zawodnik startujący poza konkursem, nie została bowiem zgłoszona do tych zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu]. Okoliczność ta jest w sprawie bezsporna, potwierdzona również przez samą skarżącą w pismach kierowanych do organów uczelni. Jest to przy tym okoliczność stanowiąca element długotrwałego braku porozumienia pomiędzy skarżącą a władzami Klubu Uczelnianego [Uniwersytetu].
Niezasadne zatem są zarzuty skarżącej dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie z naruszeniem wymogów proceduralnych określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie naruszył ani obowiązku podjęcia wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, ani zasady swobodnej oceny dowodów. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 i 4 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności dokumentom, z których wynikała okoliczność wnioskowania o zgłoszenie do zawodów. Fakt wnioskowania przez skarżącą do organów uczelni oraz do Klubu Uczelnianego AZS [Uniwersytetu] o zgłoszenie jej do Akademickich Mistrzostw Polski nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Błędem organu było jedynie to, że dopiero w odpowiedzi na skargę słusznie podniósł, iż nie jest organem, który może wpłynąć na Klub AZS [Uniwersytetu] w L. czy trenera odpowiedzialnego za zgłoszenie zawodnika do zawodów. Takie stwierdzenie powinno znaleźć się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest to jednak uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Decydujące o przyznaniu stypendium jest w świetle Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu] zgłoszenie do zawodów; fakt iż skarżąca bezskutecznie próbowała wymóc na organach Klubu Uczelnianego oraz władzach uczelni dokonanie takiego zgłoszenia pozostaje bez wpływy na wynik sprawy. Okoliczność ta pozostaje zresztą poza zakresem kompetencji organów uczelni decydujących w kwestiach stypendium, jak i poza kognicją sądu administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. Kluby uczelniane AZS stanowią jednostki organizacyjne Akademickiego Związku Sportowego, mającego formę prawną stowarzyszenia kultury fizycznej zarejestrowanego, posiadającego osobowość prawną.
Uczelniane kluby sportowe działają samodzielnie jednakże w ścisłej współpracy z władzami szkoły wyższej i samorządu studenckiego. Zrzeszają osoby ze środowiska akademickiego danej uczelni. Reprezentują szkołę wyższą w rywalizacji sportowej, używając w nazwie klubu sportowego nazwę uczelni, tak jak w sprawie niniejszej Akademicki Związek Sportowy [Uniwersytetu] w L. Jak wynika z Regulaminu, Klub Uczelniany AZS otrzymał uprawnienie od Rektora do samodzielnego decydowania który ze studentów – sportowców ma reprezentować szkołę wyższą w rywalizacji sprotowej.
Odnośnie zarzutu podniesionego w skardze naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji administracyjnej. Organ rzeczywiście takiej możliwości skarżącej nie zapewnił. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest jednak pogląd, akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia powołanego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z 18 maja 2006r., II OSK 831/05; OSP 2007/3/26). Odnosząc powyższe stanowisko do stanu zaistniałego w badanej sprawie należy stwierdzić, że uchybienie organu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowisko strony w kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej, jaką było niezgłoszenie jej do Akademickich Mistrzostw Polski przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] było znane organowi wydającemu decyzję w sprawie stypendium, gdyż strona wyrażała je wielokrotnie w pismach znajdujących się w aktach sprawy. Fakt iż organ nie dał stronie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji a po zgromadzeniu wszystkich dowodów nie wpłynął na możliwość korzystania z uprawnień procesowych przez stronę, pozostał też bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
Konkludując Sąd orzekający stwierdza, że pomimo pewnych niedociągnięć procesowych organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Stwierdzone uchybienia nie są tak dużej wagi, aby mogły stanowić podstawę uchylenia decyzji, nie miały bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uchybienia proceduralne inne niż stanowiące podstawę wznowienia postępowania administracyjnego mogą uzasadniać uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego związku w przedmiotowej sprawie nie da się wykazać.
Przechodząc z kolei do oceny merytorycznej rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że kluczowe znaczenie w tym zakresie ma interpretacja przesłanek przyznania stypendium za wyniki w sporcie określonych w Regulaminie stypendialnym [Uniwersytetu].
Podstawowe znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma treść § 64 ust. 1 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu], w świetle którego stypendium za wyniki w sporcie we współzawodnictwie krajowym przysługuje studentowi, który w poprzednim roku akademickim, reprezentując [Uniwersytetu] i będąc zgłoszonym do tych zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu], zdobył indywidualnie miejsce (1-6) lub drużynowo (1-3) w Akademickich Mistrzostwach Polski, Mistrzostwach Polski Uniwersytetów, Mistrzostwach Polski. Z kolei przytoczony przez organ odwoławczy § 65 Regulaminu nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ określa warunki uzyskania stypendium za wyniki we współzawodnictwie międzynarodowym, co nie miało miejsca w badanej sprawie. Skarżąca wnioskowała o przyznanie stypendium jedynie za zajęcie wysokich lokat podczas Akademickich Mistrzostw Polski, co odpowiada hipotezie normy § 64 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu].
Należy wskazać, iż treść przytaczanych przepisów regulaminu została zmieniona Zarządzeniem Nr 43/2007 Rektora [Uniwersytetu] z dnia 30 października 2007r. zmieniającego zarządzenie Nr 26/2006 w sprawie wprowadzenia regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [Uniwersytetu]. Zmiana w § 64 polegała na dodaniu do treści tego przepisu słów: "i będąc zgłoszonym do tych zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu]".
Jak wskazano wyżej, faktem bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca, pomimo prób nakłonienia organów Klubu Uczelnianego AZS [Uniwersytetu] do dokonania zgłoszenia jej do zawodów, ostatecznie uczestniczyła w nich jako zawodnik startujący poza konkursem. Jak wskazano wyżej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do oceny zachowania organów Klubu Uczelnianego AZS [Uniwersytetu] ze względu na to, że przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszej sprawie są działania organów Uniwersytetu, nie zaś Klubu Uczelnianego stanowiącego jednostkę organizacyjną Akademickiego Związku Sportowego, mającego formę prawną stowarzyszenia kultury fizycznej zarejestrowanego, posiadającego osobowość prawną, a co za tym idzie korzystającego z daleko idącej autonomii w zakresie stosunków wewnętrznych związanych z członkostwem w nim. Podnoszone przez skarżącą w uzasadnieniu skargi zarzuty dotyczące zaniechania zgłoszenia do zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] nie mogą być przedmiotem oceny Sądu, wykraczają bowiem poza granice jego kompetencji ratione materiae.
Wobec powyższego kluczowa dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest kwestia ustalenia czy uczelnia ma prawo wprowadzania przesłanek uzyskania stypendium za wyniki w sporcie tego typu, jak wskazane w § 64 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu].
W ocenie Sądu Rektor [Uniwersytetu] określając w § 64 Regulaminu przesłanki uzyskania stypendium w postaci reprezentowania na zawodach sportowych uczelni oraz bycia zgłoszonych do zawodów przez Klub Uczelniany AZS [Uniwersytetu] nie wykraczają poza przyznane przez ustawodawcę granice kompetencji normotwórczych organu uczelni.
Regulamin stypendialny [Uniwersytetu] stanowi załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora [Uniwersytetu] Nr 26/2006, zmienionego Zarządzeniem Nr 43/2007. Zarządzenia zostały wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. W świetle tego przepisu szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8 (w tym również stypendium za wyniki w sporcie), w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Ustawa nie wskazuje szczegółowych warunków, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie wzmiankowanego stypendium, stwierdza jedynie, iż stypendium za wyniki sporcie może otrzymywać student, który osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym (art. 181 ust. 1).
W ocenie Sądu treść § 64 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu], w świetle którego warunkiem uzyskania stypendium za wyniki w sporcie jest nie tylko fakt osiągnięcia wysokich wyników na zawodach sportowych, ale również reprezentowanie na nich uczelni oraz zgłoszenie do zawodów przez Klub Uczelniany AZS, nie jest sprzeczna z ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym, nie wykracza bowiem poza zakres upoważnienia udzielonego prawodawcy delegowanemu, jaki jest w tym przypadku rektor uczelni. W ocenie Sądu wspomniane warunki stanowią szczegółowe kryteria udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym przypadku w postaci stypendium za wyniki w sporcie. Prawo do wprowadzenia takich warunków w Regulaminie stypendialnym [Uniwersytetu] wynikało z delegacji ustawowej zawartej w art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.
Oceniając zakres dopuszczalności regulowania w zarządzeniu rektora uczelni szczegółowych kryteriów udzielania pomocy materialnej dla studentów nie można nie uwzględniać fundamentalnej zasady, na jakiej opiera się działalność uniwersytetu – a mianowicie gwarantowanej konstytucyjnie i ustawowo autonomii we wszystkich obszarach jej działania, na zasadach określonych w ustawie (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r., Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm. oraz art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym). W świetle powyższych uregulowań prawnych autonomia uczelni rozciąga się na wszystkie obszary jej działania, również na sferę udzielania pomocy materialnej studentom, choć oczywiście ma swoje granice, wyznaczane przepisami ustaw. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że przez autonomię szkół wyższych należy rozumieć konstytucyjnie chronioną sferę wolności prowadzenia badan naukowych i kształcenia w ramach obowiązującego porządku prawnego. Innymi słowy, władzom szkół wyższych musi być pozostawiona sfera swobodnego decydowania o sprawach nauki i nauczania, z czym wiązać się też musi sfera swobodnego (samorządnego) decydowania o sprawach organizacji wewnętrznej i składu władz, toku nauczania, przyjmowania i promowania studentów, a także określania niektórych ich praw i obowiązków. Stąd państwowe ustawodawstwo nie może znosić istoty tej autonomii poprzez zupełne i wyczerpujące unormowanie wszystkich spraw, które określają pozycję studenta w szkole wyższej. Zasada autonomii zakłada też istnienie aktów wewnętrznych uczelni, którymi uczelnie regulują prawa i obowiązki studentów (zob. L. Garlicki, Komentarz do art. 70 Konstytucji, s. 12 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, T. III, Warszawa 2003 oraz cytowane tam orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego).
Zasada autonomii uniwersytetu musi kształtować sposób interpretacji treści upoważnienia ustawowego zawartego w cytowanym art. 186 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Skoro ustawodawca upoważnił rektora uczelni do ustalania szczegółowych kryteriów udzielania pomocy materialnej, w tym w odniesieniu do stypendiów za wyniki w sporcie, nie można przyjmować aby rektor był w tym przypadku jedynie "ślepym" wykonawcą ustawy i miał prawo jedynie do przepisania w treści wydawanych przez siebie aktów prawnych uregulowań ustawowych. Treść upoważnienia ustawowego interpretowana w związku z zasadą autonomii uczelni skłania do przyjęcia wniosku, że rektor ustalając szczegółowe kryteria udzielania stypendiów ma prawo wprowadzać warunki tego typu, jak warunek reprezentowania przez studenta uczelnię oraz zgłoszenia do zawodów przez Klub Uczelniany AZS. Ponieważ granice autonomii uczelni wyznacza ustawa, wprowadzane przez rektora kryteria nie mogą prowadzić do naruszenia prawa studenta do uzyskania pomocy materialnej, w tym w formie stypendium. W tym kontekście jednak kwestionowany przez skarżącą wymóg reprezentowania uczelni, wynikający z § 64 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu] nie stanowi nadmiernego ograniczenia prawa studenta do uzyskania stypendium, a jego wprowadzenie jest uzasadnione faktem, iż uczelnia, jako podmiot wypłacający stypendia, ma prawo uzależniać przyznanie stypendium od faktu powiązania wysokich osiągnięć sportowych studenta z faktem reprezentowania przezeń uczelni. Uczelnia ma też prawo wyboru partnera, nie tylko mając na uwadze jego osiągnięcia sportowe ale i cechy osobiste studenta przydatne w zakresie reprezentacji szkoły wyższej na zawodach sportowych krajowych i międzynarodowych. Kluby uczelniane AZS są powszechnie przyjętą formą takiej współpracy uniwersytetu ze środowiskiem sportowym, działają przy większości szkół wyższych w Polsce.
W konkluzji Sąd stwierdza, iż organ prawidłowo zastosował w zaskarżonej decyzji § 64 Regulaminu stypendialnego [Uniwersytetu], stanowiącego podstawę rozstrzygania sprawy indywidualnej skarżącej z mocy upoważnienia ustawowego zawartego w przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. W tej sytuacji nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzega, że skarżąca z organami Klubu Uczelnianego AZS [Uniwersytetu] nie pozostają w dobrych stosunkach. Wynika to i z wypowiedzi skarżącej zawartych w jej pismach, i z innych przedstawionych przez nią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej. Jak wyżej wskazano, ocena i przyczyny tego konfliktu pozostaje jednak całkowicie poza zakresem kompetencji Sądu orzekającego w sprawie decyzji administracyjnej wydanej przez organy szkoły wyższej. Ponadto, nawet jeśli Sąd oceniałby negatywnie zachowanie władz Klubu Uczelnianego [Uniwersytetu] to taka ocena mogłaby opierać się wyłącznie na kryteriach pozaprawnych, nie branych pod uwagę w przypadku kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny.
Biorąc powyższe pod uwagę, ze względu na to, że nie było podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło