I SO/Ol 5/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-12-01
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, gdy skarga podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej egzekucji z emerytury, która jest sprawą cywilną należącą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA, co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 PPSA.Stan faktyczny
T. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję ZUS dotyczącą zmniejszenia emerytury w związku z egzekucją komorniczą. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację majątkową. Skarżąca podniosła zarzut braku podstaw do egzekucji i wniosła o uchylenie decyzji oraz zwrot środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zmniejszenia emerytury postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 17 października 2008r. T. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Oddziału ZUS z dnia "[...]", z powodu bezprawności egzekucji z emerytury - nr świadczenia "[...]" na rzecz Komornika Rewiru "[...]" .
Jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała kwotę 25.032,99 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu w wysokości 7.200,00 zł.
Wskazując, że brak jest podstaw do egzekucji wniosła o uchylenie decyzji oraz nakazanie Oddziałowi ZUS zwrócenie jej zaskarżonej kwoty pieniężnej, czyli orzeczenia co do istoty sprawy, zgodnie z przepisami prawa.
Wraz z odwołaniem, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy – zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni ok. 38 m2 (w remoncie), nieruchomość rolną o powierzchni 1,257 ha i 1/8 udziału w nieruchomości zabudowanej o powierzchni 0,1 ha. Z nieruchomości rolnej nie może korzystać z powodu opieszałości sądu w sprawie wpisu praw własności do KW. Z 1/8 udziału w nieruchomości nabytej w spadku po ojcu, ponieważ nieruchomość ta jest zamieszkała przez wdowę po nim. Na jej utrzymaniu pozostaje córka – studentka, która osiąga dochód miesięczny w kwocie 500 zł. wnioskodawczyni pobiera emeryturę w kwocie 1.500,41 zł miesięcznie, obciążoną egzekucją. Dodatkowe straty w budżecie domowym ponosi z tytułu wydatków na leki od 100 do 150 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wniosek ten podlega rozpoznaniu w pierwszej kolejności, albowiem od wyników tego wstępnego postępowania zależy postępowanie dalsze. Wynika to z uregulowania zawartego w art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. zgodnie z którym "Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata" – oczywiście z wyłączeniem sytuacji, w której Sąd, na wniosek osoby wnoszącej skargę przyzna prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zasady, tryb i przesłanki przyznawania prawa pomocy uregulowane zostały w art. 243 - 257 p.p.s.a. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania strony skarżącej, co zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na przesłanki wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Tego rodzaju sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zasady i tryb sprawowania tej kontroli określone zostały w powołanej już wyżej ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa ta w art. 1 normuje postępowanie w sprawach sądowoadministracyjnych.
Nie jest taką sprawą zmniejszenie kwoty przekazywanej skarżącej emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w związku z prowadzoną egzekucją przez Komornika Sądowego. Jest to Sprawa cywilna, do rozpoznania której powołany jest sąd powszechny (art. 1 i art. 2 k.p.c.).
Stosownie do art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne nalezą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników.
Jeżeli strona kwestionuje czynności Komornika Sądowego, może wnieść skargę na te czynności do sądu rejonowego (art. 767 § 1 k.p.c.) a jeżeli kwestionuje samą zasadność egzekucji, może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 § 1 k.p.c.).
Reasumując, należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z prowadzoną przez Komornika Sądowego egzekucją, skierowaną do świadczenia emerytalnego.
W takim wypadku skarga będzie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło