VII SA/Wa 365/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-01
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpatrując odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez nieumożliwienie stronom zapoznania się z nowymi dowodami przedstawionymi przez inwestora i nieustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Wojewoda naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 81 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom możliwości zapoznania się z nowymi dowodami (analizami dotyczącymi hałasu i ruchu drogowego) przedstawionymi przez inwestora w odpowiedzi na odwołanie, a także poprzez nieustosunkowanie się do tych dowodów w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym oceny charakteru poprawek w projekcie budowlanym, miał istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. Ł. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie interesów osób trzecich w projekcie budowlanym. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że inwestor spełnił warunki do uzyskania pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania odwoławczego inwestor przedstawił nowe dowody (analizy dotyczące hałasu i ruchu drogowego), do których organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji i nie umożliwił stronom zapoznania się z nimi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], Prezydent [...], na podstawie art. 28, art. 31 ust.1, art. 32 ust.1, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku G. Sp. z o.o., z siedzibą w W. przy ul. [...], zezwolił na wykonanie rozbiórki budynku nieczynnej kotłowni oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu, na działkach nr [...], położonych przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu organ I instancji uznał, że wnioskodawca złożył niekompletny projekt z załącznikami i wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentów. W dniu 5 czerwca 2007 r. wystosowano do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. W wyniku przesłanego zawiadomienia, J. Ł. będący jedną ze stron postępowania, po zapoznaniu się w dniach 15 czerwca 2007 r. i 27 czerwca 2007 r. z aktami zawierającymi projekt zagospodarowania i projekt architektoniczno-budowlany przesłał pismo z uwagami dotyczącymi projektu. W dniu 26 czerwca 2007 r. wystosowano do ww. odpowiedź. W dniu 27 czerwca 2007 r. J. Ł. przesłał do organu ponownie pismo, w którym wnioskował o skorygowanie projektu. W odpowiedzi na wnioski J. Ł., po analizie dokumentów, organ I instancji uznał, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i wyjaśnił, iż sprawy dotyczące zgodności projektu z przepisami zostaną ocenione w toku postępowania administracyjnego. Organ ocenił, że obiekt nie należy do inwestycji, przy których konieczne jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań, gdyż projektowany obiekt należy do drugiej kategorii geotechnicznej, a warunki gruntowe należą do prostych. Ponadto inwestor uzyskał od zarządzającego ulicą [...] wymaganą decyzję na budowę zjazdów. Projekt jest kompletny, został uzgodniony i zaopiniowany zgodnie z wymaganymi przepisami i sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, a inwestor okazał oświadczenie potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ do stron występujących w sprawie zaliczył właścicieli działek nr [...] oraz D.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. Ł., wnosząc o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zarzucając: naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 89 § 2 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie obligatoryjnej rozprawy oraz niewyjaśnienie wszystkich koniecznych okoliczności faktycznych, w sytuacji, gdy zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron; art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się w decyzji (jej uzasadnieniu) do zarzutów strony odwołującej się, zgłoszonych w przedmiotowym postępowaniu, odnoszących się do nieuwzględnienia w przedłożonym projekcie budowlanym interesów osób trzecich, po myśli pkt 1.1 oraz pkt 2 własnej decyzji Nr [...] o warunkach zabudowy; art. 107 w zw. z art. 35 § 2 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie sprawy w aspekcie należytej ochrony osób trzecich, w granicach ustaleń i zaleceń wynikających z powołanej decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z pkt 1.1 i pkt 2 decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i w konsekwencji także art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 144 k.c., poprzez nieuwzględnienie zaleceń i obowiązków nałożonych decyzją o warunkach zabudowy w zakresie ochrony osób trzecich, co przybrało postać rażącą, albowiem organ nie ocenił w ogóle zasadności zastrzeżeń zgłoszonych przez stronę, a nadto poprzez nierówne potraktowanie strony w sytuacji, gdy zauważyć się dało, że sąsiedzi od strony zachodniej planowanej inwestycji, mieszkający w zabudowie jednorodzinnej - graniczą z budynkiem 3 kondygnacyjnym, bez wjazdu garażowego, a wnoszący odwołanie będzie sąsiadował z budynkiem 4 kondygnacyjnym i wjazdem do garażu od strony swej działki, dla całego osiedla.
W odpowiedzi na ww. odwołanie inwestor złożył pismo z dnia 15 września 2007 r., w którym ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu J. Ł. oraz na potwierdzenie swojego stanowiska złożył dwa dokumenty, tj. "Analizę emisji do środowiska hałasu...", i "Analizę i pomiaru ruchu na ul. [...] w W.".
Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających związanych z zarzutami J. Ł., decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego inwestor spełnił warunki do uzyskania pozwolenia na budowę, określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ ocenił, że inwestor przedstawił kompletny wniosek o pozwolenie na budowę, w tym projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi, dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy. Odnosząc się do odwołania J. Ł. organ drugiej instancji nie podzielił zarzutów odwołującego dotyczących naruszenia norm procesowych w prowadzonym postępowaniu przed organem I instancji. Stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W aktach organu I instancji znajdują się dokumenty potwierdzające, iż odwołujący w trakcie prowadzonego postępowania w dniach 15 i 27 czerwca 2007 r. zapoznawał się z aktami sprawy i na piśmie w dniach 19 i 27 czerwca 2007 r. przedkładał swoje uwagi i wnioski. Organ II instancji uznał, że postępowanie nie wymagało rozprawy, gdyż do udowodnienia stanu faktycznego wystarczające są dokumenty. Wojewoda podkreślił, iż pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, tj. w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. Ł., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...]. W skardze przedstawił te same zarzuty, co w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ organ odwoławczy ograniczając swoją rolę do kontroli decyzji organu I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, z naruszeniem przepisów proceduralnych przeprowadził postępowanie dowodowe pomijając konieczność przedstawienia stronom istotnych dowodów, które pojawiły się w postępowaniu drugoinstancyjnym, naruszenia te mogły zaś wpłynąć w sposób istotny na rozstrzygnięcie sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przepisie tym została wyrażona zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach k.p.a., m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80 i 81.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ w trybie odwoławczym, nie powinno ograniczać się tylko do kontroli decyzji i postępowania przed organem I instancji, lecz musi obejmować wyjaśnienie wszelkich zarzutów podnoszonych przez strony, a nadto rozważenie, czy poza argumentacją stron, nie występują inne okoliczności objęte przedmiotem prowadzonej sprawy, co w konsekwencji skutkować powinno prowadzeniem przez organ II Instancji własnych ustaleń dowodowych, w zakresie niewymagającym uchylenia decyzji do ponownego rozpoznania z przyczyn wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Uwagi te wyprowadzić trzeba z konstytucyjnej normy gwarantującej obywatelom zbadanie sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 78 Konstytucji RP), co oznacza, że w przypadku złożenia środka odwoławczego sprawa powinna zostać powtórnie zbadana w całości przez inny organy w odrębnym postępowaniu. Wyjątki od takiego trybu może określić jedynie ustawa.
Jest też oczywiste, że w powtórnym postępowaniu organ odwoławczy wykorzystuje przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, co niejednokrotnie okazuje się wystarczające dla podjęcia końcowej decyzji, jeśli jednak organ ten gromadzi nowe dowody w sprawie, jego procesowe obowiązki względem uprawnień stron są identyczne jak organu pierwszoinstancyjnego.
Pominięcie, czy zlekceważenie zgłoszonego dowodu, jak i niepowiadomienie wszystkich stron o takich dowodach stanowi prawną przeszkodę do uznania za udowodnioną okoliczności faktycznej, co narusza art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. oraz skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej.
Realizacja zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a., skonkretyzowanej w rozdziale 4 działu II k.p.a. polega na zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego sprawy oraz jego analizie pod względem kompletności, przy zagwarantowaniu prawa do zapoznania się z tym materiałem wszystkich stron postępowania biorących udział w postępowaniu, w następstwie czego następuje rozpatrzenie oraz przyjęcie określonego stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę subsumcji pod określoną normę prawa materialnego. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej zamieścić należy opis stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną decyzji, przy wskazaniu, które fakty organ uznał za udowodnione, którym zaś odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnieniu przyczyn, dla których przyjął takie rozwiązania. W uzasadnieniu decyzji powołać jednak można tylko te dowody, co do których strony miały w postępowaniu możliwość wypowiedzenia się, gdyż zgodnie z normą art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Możliwość taką uznać należy za wyczerpaną, jeśli organ co najmniej wyznaczy stronie odpowiedni terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jeśli strona ze swoich uprawnień nie skorzysta, istnieje wówczas podstawa do uznania, że gwarancji procesowych dochowano, a zebrany materiał może stanowić podstawę dalszych merytorycznych ocen w sprawie. Naruszenie art. 81 k.p.a. uniemożliwia zatem realizację zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a., co ma istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż oznacza, że chociaż pojawiły się nowe dowody, organ zaniedbując umożliwienie stronom wypowiedzenie się na okoliczność takich dowodów, zgromadził materiał, którego za dowód w znaczeniu procesowym nie można uznać. Pominięcie takiego dowodu oznacza naruszenie wymienionych norm procesowych, chyba, że organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśniłby z jakich powodów dowód taki uznaje za nieistotny i go pomija.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy zakończonej decyzją kontrolowaną przez Sąd, zauważyć trzeba, że skarżący w odwołaniu podnosił niezgodności pozwolenia na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przejawiające się w nieuwzględnieniu poszanowania interesów osób trzecich m.in. przez nieuwzględniające tego warunku zaprojektowanie w pobliżu jego działki wyjazdu z wielostanowiskowego garażu podziemnego i miejsca do grillowania. W reakcji na te zarzuty w dniu 21 września 2007 r. do organu odwoławczego zostało złożone pismo inwestora stanowiące jego odpowiedź na zarzuty podnoszone w odwołaniu, w załączeniu do którego przedstawiono: "Analizę emisji do środowiska hałasu pochodzącego od wjazdu do garażu podziemnego projektowanego zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w W.", oraz "Analizę i pomiary ruchu na ul. [...] w W.". Na etapie postępowania odwoławczego pojawiły się zatem nowe dowody, które wprost odnosiły się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Z akt sprawy nie wynika jednak, ażeby Wojewoda [...] poinformował odwołującego się i inne strony postępowania o pojawieniu się nowych dowodów. Ponadto brak jest w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego, żeby przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej umożliwiono stronom, w tym odwołującemu się J. Ł., zapoznanie się ze stanowiskiem inwestora oraz z załączonymi do niego nowymi dowodami (dwoma analizami dotyczącymi emisji hałasu i natężenia ruchu). Organ wydając zaskarżoną decyzję nie ustosunkował się również do ww. dokumentów, nie wyjaśniając też z jakich przyczyn je pomija.
Skutkiem powyższego w świetle art. 81 k.p.a. nie można uznać okoliczności wynikających z przedstawionych dokumentów dwóch analiz za udowodnione. Oznacza to, że organ - pomimo starań inwestora w tym zakresie - nie przeprowadził, w odniesieniu do zarzutów zgłaszanych przez skarżącego, postępowania dowodowego, skutkiem czego nie mógł oceniać faktów, które pozwalały uznać nietrafność tych zarzutów.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...] pominął w jej uzasadnieniu zarówno wniesienie przez inwestora odpowiedzi na odwołanie, jak też załączone przez niego dwie analizy. Tym samym organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, który znajdował się w aktach sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy tę część materiału dowodowego pominął, nie wypowiadając się też co do wartość i doniosłości prawnej zgłaszanych przez inwestora dowodów. Tymczasem w świetle art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Skoro organ odwoławczy pominął milczeniem istnienie ww. dowodów, to nie można uznać, że wskazane w zaskarżonej decyzji przez Wojewodę [...] okoliczności zostały udowodnione.
Kwestia ta ujawniła się w skardze do Sądu, gdyż skarżący nie mając wiedzy o materiałach dowodowych, z którymi nie został zapoznany przez organ II instancji, podniósł zasadniczo te same argumenty co w odwołaniu, w postępowaniu sądowym potwierdził zaś, że wyników analiz nie znał. Uchybienia przepisom proceduralnym należy zatem ocenić jako mające wpływ na treść rozstrzygnięcia administracyjnego. W znaczeniu procesowym powodują one, że wadliwie zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie pozwala na dokonanie prawidłowej subsumcji, Sąd zaś w ramach kontroli organów administracyjnych nie może ich zastępować w prowadzeniu postępowania dowodowego, może jedynie, po uchyleniu zaskarżonej decyzji, korygować to postępowanie przez stosowne wskazówki co do trybu ponownego postępowania.
Dodać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. W art. 34 Prawa budowlanego zawarto natomiast wymagania jakie winien spełniać projekt budowlany oraz z jakich elementów winien się składać, przy czym szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego uregulowano w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Z ww. przepisów wynika m.in., że projekt budowlany składa się z: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. W przedmiotowej sprawie z porównania ww. dwóch elementów projektu budowlanego wynika, że w części opisowej oraz rysunkowej projektu zagospodarowania terenu dokonano poprawek. W części opisowej, w pkt 3.10, poprawka polega na zamazaniu korektorem fragmentu tekstu i złożeniu podpisu osoby uprawnionej, jednak bez podania daty poprawki. W części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, tj. na rysunku nr PZT.01.00 dokonano poprawek w legendzie mapki, korektorując tekst po słowie "taras" bez wskazania daty i umieszczenia podpisu osoby uprawnionej. Dokonano również poprawki polegającej na zwymiarowaniu odległości projektowanych tarasów od granicy z działkami sąsiednimi od strony północnej i wschodniej spornej inwestycji w projekcie zagospodarowania terenu, tam bowiem obok podpisu osoby uprawnionej umieszczono datę poprawki (13 lipca 2007 r.). W części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego nie odnotowano poprawek dot. stanowiska do grillowania, ponieważ w pkt 4.1.1 "Elementy małej architektury" mówi się m.in. o urządzeniach do grillowania.
Rozbieżności te uniemożliwiają dokonanie przez Sąd oceny znaczenia dowodowego ww. poprawek. Budzi też zastrzeżenia zakres i sposób dokonania ww. poprawek. Załączony do akt projekt nie odpowiada treści § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1123), z którego wynika, że część rysunkowa projektu powinna być zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Przepisy tego rozporządzenia nie dają podstaw do poprawiania projektu budowlanego w znaczeniu materialnym, czyli dokonywania ingerencji autora w treść projektu, szczególnie, gdy projekt taki złożono władzy budowlanej w celu zatwierdzenia. Nie można wykluczyć wprawdzie konieczności dokonania poprawki w znaczeniu formalnym, tj. naprawienia pomyłki w użytym wyrazie czy oznaczeniu graficznym (poprzez skreślenie tekstu i umieszczenie obok daty oraz podpisu osoby uprawnionej) skoro dopuszcza taką możliwość art. 71 k.p.a. w odniesieniu do protokołu, jednakże skreślenia takie czy poprawki nie mogą zmieniać sensu i znaczenia materialnego wyrażeń czy oznaczeń, gdyż "skreślenia" oznaczają wyrazy skreślone, a "poprawki" poprawione wyrazy lub inne znaki. Nie odpowiada zatem pojęciu "skreślenia" zamazanie wyrazu lub zdania korektorem, przez co poprzedni tekst staje się nieczytelny, a tak uczyniono w opisie projektu zagospodarowania działki. Zdaniem Sądu uchybienia te, obok wcześniej wymienionych, mogły również istotnie wpłynąć na wynik sprawy, gdyż od wyjaśnienia jaka jest ostateczna treść projektu, a szczególnie projektu zagospodarowania działki, m.in. w zakresie urządzeń kwestionowanych przez skarżącego, zależało rozstrzygnięcie sprawy.
Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien odnieść się do nowych dowodów, przede wszystkim przez ocenę ich wartości dowodowej w sprawie, następnie umożliwienie zapoznania się z nimi przez strony postępowania oraz wyjaśnić wszystkie pozostałe okoliczności sprawy. Winien też ocenić charakter poprawek dokonanych projekcie, tj., czy mają one jedynie znaczenie formalne, czy też, i jak głęboko, ingerują one w treść projektu. Po przeprowadzeniu postępowania przez organ II instancji, przy ewentualnym wykorzystaniu trybu z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, organ wyda merytoryczne rozstrzygnięcie administracyjne.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło