II SA/Kr 1032/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] 2008r. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 97 § 2, art. 123 § 1 k.p.a. odmówił podjęcia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w K. przy [....] oznaczonej jako działka nr [....] obręb [....] o pow. [....] , jedn. ewid. K. objętej księgą wieczystą nr [....] na rzecz A.Z. . W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 roku, Nr 175, póz. 1459) w dniu 2 stycznia 2006 roku na wniosek A.Z. zostało wszczęte postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej wymienionej nieruchomości gruntowej. W dniu [....] 2006 roku zostało wydane postanowienie Prezydenta Miasta K. nr [....] o zawieszeniu przedmiotowego postępowania z urzędu. Następnie w dniu [....] 2006 roku, postanowieniem nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu ł instancji. Organ wskazał następnie, że badanie księgi wieczystej nr [....] przeprowadzone w dniu [....] 2007 roku i [....] 2008 roku wykazało, że w dziale III wpisano ostrzeżenie o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym na rzecz M..Z. i M.K. przeciwko prawu własności Gminy Miejskiej K. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. W tych okolicznościach należało odmówić podjęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, jako że nie ustąpiły przyczyny uzasadniające przyczyny zawieszenia postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenia złożyła A..Z. . Podniósł on, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r. oddalił powództwo M.Z. i M.K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, zaś on w dniu [....] 2008 r. złożył wniosek o wykreślenie ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z księgi wieczystej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie decyzji w przedmiocie przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Do zażalenie dołączył kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. oddalającego powództwo M.Z. i M.K. oraz kserokopię potwierdzenia przyjęcia wniosku w Sądzie Rejonowym dla K. w K. , Wydział Ksiąg Wieczystych. Postanowieniem z dnia [....] 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 7, art. 77, art. 97 § 2 oraz 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia . W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 97 § 2 k.p.a. wskazał, że przepisy te statuują obowiązek organu podjęcia postępowania w sytuacji gdy ustaną przyczyny, z powodu których zawieszono postępowanie. Jak wynika z akt sprawy, na mocy postanowienia z dnia [....] 2006r. Prezydenta Miasta K. , zawieszono postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ l instancji wskazał, iż zachodzi konieczność wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących stanu własności przedmiotowej nieruchomości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [....] 2008 r. odmówiono podjęcia postępowania wskazując, że w księdze wieczystej dla nieruchomości objętej wnioskiem o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności wpisane jest wciąż ostrzeżenie o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Organ odwoławczy wskazał jednak, że A.Z. dołączył do zażalenia kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. , Wydział .... Cywilny - Odwoławczy z dnia [....] 2008 r., sygn. akt II Ca 792/08, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – K. w K. w ten sposób, że powództwo M.Z. i M.K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało oddalone. Wyrok ten został opatrzony w klauzulę prawomocności. Kolegium wskazało, iż w sytuacji zawieszenia postępowania ze względu na zagadnienie wstępne, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały. O trwałości rozstrzygnięcia można mówić w sytuacji gdy jest ono prawomocne, ostateczne, itd. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lipca 2005 r. (VI SA/Wa 830/04, Lex nr 183647), dla oceny istnienia podstaw podjęcia postępowania administracyjnego istotna jest data uprawomocnienia się wyroku (lub innego orzeczenia merytorycznego), stanowiącego zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne dotyczące uprawnień M.Z. i M.K. do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] , jedn. ewid. K. zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądowym, co oznacza, że przyczyna zawieszająca postępowanie z tego właśnie powodu ustała. Wpisane w księdze wieczystej ostrzeżenie podlega wykreśleniu w razie uchylenia orzeczenia, na podstawie którego ostrzeżenie zostało wpisane. Wykreślenie statuuje obowiązek organu administracji publicznej podjęcia postępowania w sytuacji gdy ustaną przyczyny, z powodu których zawieszono postępowanie. Jednocześnie Kolegium wskazało, że przedmiotowe postępowanie zawieszone zostało także z powodu toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. postępowania na skutek skargi złożonej przez A.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] 2004 r., Tymczasem organ l instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się w żaden sposób do tej podstawy zawieszenia, co stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Nadto organ odwoławczy wskazał, ze w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [....] 2006 r. informujące, że skarga A.Z. uznana została za wniesioną w terminie (k: ....), brak jest natomiast dalszych informacji na jakim etapie jest przedmiotowe postępowanie, dlatego też Kolegium nie może ustalić czy ta przyczyna zawieszenia postępowania ustała i czy można podjąć zawieszone postępowanie. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ l instancji powinien ustalić czy postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. toczące się na skutek skargi A.Z. zostało zakończone, a więc czy ustała druga przyczyna zawieszenia postępowania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła A.Z. . Wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wydanie wyroku nakazującego przekształcenie działki nr [....] , obręb [....] o pow. [....] m2, jednostka ewidencyjna K. , objętej [....] na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r. z uwzględnieniem 95% ulgi za przekształcenie z uwagi na pobieranie zasiłku przedemerytalnego od 2001 roku w wysokości [....] zł miesięcznie. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż z wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II Ca 792/08, wynika, że zarówno Prezydent Miasta K. , jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie są uprawnione do zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podniósł, iż wydana w dniu [....] 1991 r. decyzja komunalizacyjna jest prawomocna i na jej podstawie Gmina Miejska K. jest właścicielem działki nr [....]. Oznacza to, iż użytkowanie wieczyste jest zgodne z prawem. Zaznaczył również, iż decyzja Wojewody M. z dnia [....] 2003r., została unieważniona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Do skargi A.Z. dołączył kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. , Wydział II Cywilny- Odwoławczy z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II Ca 792/08, wraz z uzasadnieniem, kserokopię pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [....] 2008 r., wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz kserokopię postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia [....] 2003 r., wszczynające postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Orzeczenie organu administracyjnego, w tym postanowienie jest zgodne z prawem, gdy jest zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie postanowienia administracyjnego przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienia postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a. , skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] 2008r, uchylające postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [....] 2008r, nie narusza prawa. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy i w zasadzie w sposób zgodny z żądaniem zawartym w zażaleniu A.Z. uchylił wadliwe postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji, iż zagadnienie wstępne, będące podstawą zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności -dotyczące uprawnień M.Z. i M.K. do przedmiotowej nieruchomości zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. , Wydział II Cywilny-Odwoławczy z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II Ca 792/08, co oznacza, że przyczyna zawieszająca postępowanie z tego właśnie powodu ustała. Powyższa konstatacja doprowadziła do słusznego wniosku organu odwoławczego o uchyleniu postanowienia organu l instancji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że organ l instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a., ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się w żaden sposób do innej podstawy zawieszenia, a mianowicie toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. postępowania na skutek skargi złożonej przez A.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] 2004 r., ......, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [....] 2003r. , którą z kolei orzeczono, iż przejęcia na własność majątku obejmującego również przedmiotową nieruchomość przez województwo małopolskie nastąpiło z naruszeniem dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powyższa podstawa zawieszenia została określona ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] 2006r., które nie zostało prawnie wzruszone. W związku z tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż art. 77 § 1 k.p.a. statuuje obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie, powyższe oznacza, że organ l instancji przed rozstrzygnięciem czy zaistniały podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania winien z własnej inicjatywy zgromadzić w aktach dowody, które będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w tym ustalić czy w/w druga z przyczyn zawieszenia ustała. Ponadto, wskazać należy, że organ odwoławczy nie był władny, jak tego żądał A.Z. w swoim odwołaniu, do wydania decyzji o przekształceniu przedmiotowej działki z użytkowania wieczystego w prawo własności ponieważ organ ten rozstrzygał wpadkową kwestię podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania. Dopiero podjęcie zawieszonego postępowania może prowadzić do wydania przez uprawniony organ merytorycznej decyzji w sprawie przekształcenia. W odniesieniu do zarzutów podnoszonych w skardze, należy również wskazać, że Sąd nie jest władny, uczynić zadość żądaniu skarżącego w kwestii wydanie wyroku nakazującego przekształcenie przedmiotowej działki ponieważ przepisy ustawy o z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych i nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Uchylenie przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. postanowienia organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oznacza w niniejszej sprawie, że organ l instancji będzie musiał w należyty sposób zbadać czy ustały w/w przyczyny zawieszenia. W przypadku ewentualnej przewlekłości postępowania, na którą wskazuje skarżący, posiada on instrumenty prawne w postaci skarżenia bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.).